નવી દિલ્હી : 2008ના માલેગાંવ બ્લાસ્ટમાં નિર્દોષ જાહેર કરાયેલા ભૂતપૂર્વ સાંસદ સાધ્વી પ્રજ્ઞા સિંહ ઠાકુરને વધુ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. એવું જાણવા મળ્યું છે કે પીડિતોએ ઠાકુર અને કર્નલ પુરોહિત સહિત 7 લોકોને નિર્દોષ જાહેર કરવાના આદેશ સામે બોમ્બે હાઇકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો છે. 31 જુલાઈએ એક ખાસ કોર્ટે તમામ સાત આરોપીઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા, એમ કહીને કે તેમની સામે કોઈ 'વિશ્વસનીય અને નક્કર પુરાવા' નથી.

નિસાર અહેમદ સૈયદ બિલાલ અને પાંચ લોકો વતી હાઇકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજદારોનું કહેવું છે કે 31 જુલાઈએ જારી કરાયેલ NIA કોર્ટનો આદેશ ખોટો હતો અને તેને રદ કરવો જોઈએ. ૨૯ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૦૮ ના રોજ મહારાષ્ટ્રના નાસિક જિલ્લાના માલેગાંવમાં થયેલા ટુ-વ્હીલર વિસ્ફોટમાં છ લોકો માર્યા ગયા હતા અને ૧૦૧ ઘાયલ થયા હતા.

જજે ચુકાદો વાંચતા કહ્યું હતું કે કેસને શંકાની બહાર સાબિત કરવા માટે કોઈ 'વિશ્વસનીય અને નક્કર' પુરાવા નથી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે, 'માત્ર શંકા વાસ્તવિક પુરાવાનું સ્થાન લઈ શકે નહીં.' તે જ સમયે, તેણે એમ પણ કહ્યું હતું કે કોઈ પુરાવાના અભાવે, આરોપીને શંકાનો લાભ મળવો જોઈએ.

જજે ચુકાદો વાંચતા કહ્યું હતું કે, 'એકંદરે, આરોપીને દોષિત ઠેરવવા માટે બધા પુરાવા વિશ્વસનીય નથી. દોષિત ઠેરવવા માટે કોઈ વિશ્વસનીય અને નક્કર પુરાવા નથી.' કોર્ટે કહ્યું કે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ (UAPA) ની જોગવાઈઓ આ કેસમાં લાગુ પડતી નથી. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે, એવું સાબિત થયું નથી કે વિસ્ફોટમાં વપરાયેલી મોટરસાઇકલ ફરિયાદ પક્ષ દ્વારા દાવો કરાયેલી ઠાકુરના નામે નોંધાયેલી હતી.

માલેગાંવ વિસ્ફોટ પછીની ઘટનાઓ: 

૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૮: માલેગાંવના આઝાદ નગર પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR દાખલ કરવામાં આવી હતી.

૨૧ ઓક્ટોબર ૨૦૦૮: મહારાષ્ટ્ર આતંકવાદ વિરોધી ટુકડી (ATS) એ કેસની તપાસ સંભાળી.

૨૩ ઓક્ટોબર ૨૦૦૮: ATS એ આ કેસમાં પહેલી ધરપકડ કરી. સાધ્વી પ્રજ્ઞા સિંહ ઠાકુર અને અન્ય ત્રણ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી. ATS એ દાવો કર્યો હતો કે વિસ્ફોટ જમણેરી ઉગ્રવાદીઓ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.

નવેમ્બર ૨૦૦૮: ATS દ્વારા લેફ્ટનન્ટ કર્નલ પ્રસાદ પુરોહિતની વિસ્ફોટના કાવતરામાં સંડોવણી બદલ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૦૯: ATS એ પ્રજ્ઞા ઠાકુર અને પુરોહિત સહિત ૧૧ ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓ સામે ખાસ કોર્ટમાં ચાર્જશીટ દાખલ કરી. આરોપીઓ પર મહારાષ્ટ્ર સંગઠિત ગુના નિયંત્રણ અધિનિયમ (MCOCA), ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ નિવારણ અધિનિયમ (UAPA) અને ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કડક કલમો હેઠળ આરોપ મૂકવામાં આવ્યા હતા.

બે વ્યક્તિઓ - રામજી ઉર્ફે રામચંદ્ર કલસાંગરા અને સંદીપ ડાંગેને વોન્ટેડ આરોપી જાહેર કરવામાં આવ્યા.

જુલાઈ 2009: ખાસ કોર્ટે કહ્યું કે આ કેસમાં MCOCA ની જોગવાઈઓ લાગુ પડતી નથી અને આરોપીઓ પર નાસિકની કોર્ટમાં કેસ ચલાવવામાં આવશે.

ઓગસ્ટ 2009: મહારાષ્ટ્ર સરકારે ખાસ કોર્ટના આદેશ સામે બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં અપીલ દાખલ કરી.

જુલાઈ 2010: બોમ્બે હાઈકોર્ટે ખાસ કોર્ટના આદેશને ઉથલાવી દીધો અને MCOCA હેઠળના આરોપોને સમર્થન આપ્યું.

ઓગસ્ટ 2010: પુરોહિત અને પ્રજ્ઞા સિંહ ઠાકુરે હાઈકોર્ટના આદેશ સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી.

1 ફેબ્રુઆરી 2011: ATS મુંબઈએ વધુ એક વ્યક્તિ પ્રવીણ મુતાલિકની ધરપકડ કરી. ત્યાં સુધી કુલ 12 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી.

13 એપ્રિલ 2011: NIA એ કેસની તપાસ સંભાળી.

ફેબ્રુઆરી અને ડિસેમ્બર 2012: NIA એ બે વધુ પુરુષો, લોકેશ શર્મા અને ધન સિંહ ચૌધરીની ધરપકડ કરી. ત્યાં સુધીમાં, કુલ ૧૪ ધરપકડો થઈ ચૂકી હતી.

એપ્રિલ ૨૦૧૫: સુપ્રીમ કોર્ટે MCOCA લાગુ થવા પર પુનર્વિચાર માટે કેસ પાછો સ્પેશિયલ કોર્ટમાં મોકલ્યો.

ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૬: NIA એ ખાસ કોર્ટને જણાવ્યું કે તેણે કેસમાં MCOCA જોગવાઈઓ લાગુ કરવા અંગે એટર્ની જનરલનો અભિપ્રાય માંગ્યો છે.

૧૩ મે, ૨૦૧૬: NIA એ ખાસ કોર્ટમાં ચાર્જશીટ દાખલ કરી. કેસમાંથી MCOCAના આરોપો રદ કરવામાં આવ્યા. સાત આરોપીઓને ક્લીનચીટ આપવામાં આવી.

૨૫ એપ્રિલ, ૨૦૧૭: બોમ્બે હાઈકોર્ટે પ્રજ્ઞા ઠાકુરને જામીન આપ્યા. હાઈકોર્ટે પુરોહિતને જામીન આપવાનો ઇનકાર કર્યો.

૨૧ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૧૭: પુરોહિતને સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી જામીન મળ્યા. વર્ષના અંત સુધીમાં, ધરપકડ કરાયેલા તમામ આરોપીઓ જામીન પર બહાર છે.

૨૭ ડિસેમ્બર ૨૦૧૭: ખાસ NIA કોર્ટે આ કેસમાં આરોપી શિવનારાયણ કલસાંગરા, શ્યામ સાહુ અને પ્રવીણ મુતાલિક નાઈકને નિર્દોષ જાહેર કર્યા.

કોર્ટે આતંકવાદી સંગઠનના સભ્ય હોવા અને આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ માટે ભંડોળ એકત્ર કરવા સંબંધિત UAPA હેઠળના આરોપોને પણ રદ કર્યા.

૩૦ ઓક્ટોબર ૨૦૧૮: સાત આરોપીઓ ઠાકુર, પુરોહિત, રમેશ ઉપાધ્યાય, સમીર કુલકર્ણી, અજય રાહિરકર, સુધાકર દ્વિવેદી અને સુધાકર ચતુર્વેદી સામે આરોપો ઘડવામાં આવ્યા. તેમના પર આતંકવાદી કૃત્યો કરવા બદલ UAPA હેઠળ અને ગુનાહિત કાવતરું અને હત્યા માટે IPC હેઠળ કેસ ચલાવવામાં આવ્યો.

૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૮: કેસના પ્રથમ સાક્ષીની પૂછપરછ સાથે ટ્રાયલ શરૂ થાય છે.

૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩: ૩૨૩ ફરિયાદ પક્ષના સાક્ષીઓ (જેમાંથી ૩૭ સાક્ષીઓ શત્રુ બની ગયા) ની ઊલટતપાસ કર્યા પછી ફરિયાદ પક્ષે પોતાની જુબાની બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો.

૨૩ જુલાઈ, ૨૦૨૪: બચાવ પક્ષના આઠ સાક્ષીઓની ઊલટતપાસ પૂર્ણ થઈ.

૧૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૪: ખાસ અદાલતે ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતાની કલમ ૩૧૩ હેઠળ આરોપીઓના અંતિમ નિવેદનો નોંધ્યા. કેસમાં ફરિયાદ પક્ષ અને બચાવ પક્ષની અંતિમ દલીલો માટે સુનાવણીની તારીખ આપવામાં આવી હતી.