નવી દિલ્હી : કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલયે એક નિવેદન બહાર પાડીને કહ્યું છે કે GST દરમાં ઘટાડો કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્રો માટે વરદાન સાબિત થયો છે. આ પગલાથી નાના અને મધ્યમ ખેડૂતોને મોટા પાયે ફાયદો થશે, ખેતીનો ખર્ચ ઘટશે અને તેમનો નફો વધશે.

સરકારે કૃષિ મશીનરી અને સૌર ઉર્જાથી ચાલતા સાધનો પર GST ઘટાડ્યો છે, જેનાથી ખેતીનો ખર્ચ સીધો ઘટશે. ટ્રેક્ટર (૧૮૦૦ સીસીથી ઓછા) અને તેમના ભાગો પર GST ઘટાડીને ૫ ટકા કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી ટ્રેક્ટરના ભાવ ઘટશે, જેનાથી નાના અને મધ્યમ જમીનધારક ખેડૂતો માટે તેમની ખેતીનું યાંત્રિકીકરણ કરવાનું સરળ બનશે. આનાથી સમય બચશે, મજૂરી ખર્ચ ઘટશે અને ઉત્પાદકતામાં સુધારો થશે. આ ઉપરાંત, ટ્રેક્ટરના ભાગોના ભાવમાં ઘટાડો થવાથી ખેડૂતોનો જાળવણી ખર્ચ પણ ઘટશે.

ખેડૂતોને રસાયણોને બદલે જૈવિક ખાતરોનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, 12 જૈવિક જંતુનાશકો અને અનેક સૂક્ષ્મ પોષકતત્ત્વો પરનો GST 12 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી આ ઇનપુટ્સ વધુ સસ્તું બનશે, જે પર્યાવરણને અનુકૂળ અને ટકાઉ ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે માટીના સ્વાસ્થ્ય અને પાકની ગુણવત્તામાં સુધારો કરશે. આ ઉપરાંત, એમોનિયા, સલ્ફ્યુરિક એસિડ અને નાઈટ્રિક એસિડ પર GST 18 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કરવાથી ખાતર ઉત્પાદન ખર્ચમાં ઘટાડો થશે અને ખેડૂતોનો ઇનપુટ ખર્ચ ઘટશે.

ડેરી ક્ષેત્રને રાહત આપતા, દૂધ અને ચીઝ પર GST લાદવામાં આવ્યો નથી, જ્યારે માખણ અને ઘી પરનો કર દર 12 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉત્પાદનોના ભાવમાં ઘટાડાથી માંગ વધશે અને ડેરી ક્ષેત્રમાં વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન મળશે, જેનો ખેડૂતો અને પશુપાલકોને ફાયદો થશે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પશુપાલન, મધમાખી ઉછેર, મત્સ્યઉદ્યોગ, કૃષિ વનીકરણ અને મરઘાં ઉછેરમાં પણ સ્પષ્ટ લાભ જોવા મળશે.

ખાદ્ય પ્રક્રિયા અને પરિવહન પણ સસ્તું થયું
સંરક્ષિત શાકભાજી, ફળો અને બદામ પર GST 12 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કરવાથી કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં સંગ્રહ, ખાદ્ય પ્રક્રિયા અને મૂલ્યવર્ધનને પ્રોત્સાહન મળશે. આનાથી નાશવંત માલનો બગાડ ઓછો થશે અને ખેડૂતોને સારી કિંમત મળશે. તેવી જ રીતે તૈયાર અથવા સંરક્ષિત માછલી પર GST 12 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કરવાથી જળચરઉછેર અને મત્સ્યઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન મળશે. તે જ સમયે, તેંદુના પાન પર GST 12 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કરવાથી આદિવાસી સમુદાયોની આજીવિકા મજબૂત થશે, જ્યારે વાણિજ્યિક કાર્ગો વાહનો પર GST ઘટાડવાથી કૃષિ પેદાશોનું પરિવહન પણ સસ્તું થશે.