નવી દિલ્હી : મહારાષ્ટ્રના કોંકણ પ્રદેશના રત્નાગીરી જિલ્લામાં પર્વતોની ગોદમાં અને જગબુડી નદીના કિનારે આવેલું તુંબાડ ગામ રહસ્ય અને સાહસથી ભરેલું છે. આ ગામ ફક્ત તેની કુદરતી સુંદરતા અને પ્રાચીન વારસા માટે જ જાણીતું નથી, પરંતુ અહીંની લોકવાયકાઓ અને દંતકથાઓ તેને વધુ અદ્ભુત બનાવે છે. તુંબાડ ગામમાં ઘણા પ્રાચીન મંદિરો અને કિલ્લાઓ છે, જે તેના ઐતિહાસિક મહત્વને પ્રતિબિંબિત કરે છે. સ્થાનિક લોકોના મતે, અહીં એક સમયે શક્તિશાળી રાજાઓ અને સામંતશાહ રહેતા હતા. જૂની ઇમારતો અને કિલ્લેબંધી હજુ પણ તે ભવ્ય ભૂતકાળની સાક્ષી આપે છે.

તુંબાડનો ઇતિહાસ મરાઠા સામ્રાજ્યના યુગ સાથે જોડાયેલો છે. અહીંની કેટલીક પ્રાચીન રચનાઓ અને વાડા (મહેલના મકાનો) આપણને તે સમયગાળાની યાદ અપાવે છે. ૧૭૦૩માં સરદાર અંબાજી પુરંદરે માટે બાંધવામાં આવેલો વિશાળ વાડો હજુ પણ અસ્તિત્વમાં છે, જેમાં બે આંગણા, એક પાણીની ટાંકી અને એક ગણપતિ મંદિર છે. જોકે, ખંડેર અને વનસ્પતિથી ઢંકાયેલ આ સંકુલની મુલાકાત હવે પરવાનગીથી જ લઈ શકાય છે.

આ ગામ વિશે ઘણી ડરામણી વાર્તાઓ અને રહસ્યમય લોકવાયકાઓ પ્રચલિત છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અહીં એક પૌરાણિક દેવતાની પૂજા કરવામાં આવતી હતી, જેના આશીર્વાદ અને શાપથી લોકો ડરતા હતા. ગામની સીમાઓમાં છુપાયેલા ખજાનાની વાર્તાઓ પણ કહેવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે આ ગામનું નામ સાહસ અને રહસ્યથી ભરેલી ડરામણી વાર્તાઓની યાદ અપાવે છે. આ વાર્તાઓથી પ્રેરિત થઈને, પ્રખ્યાત હિન્દી ફિલ્મ "તુમ્બાડ" (૨૦૧૮) બનાવવામાં આવી હતી, જેણે આ ગામને વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ આપી હતી.

તુમ્બાડથી લગભગ ૧૦૦ કિમી દૂર સ્થિત કોયના વન્યજીવન અભયારણ્ય, જૈવવિવિધતાથી સમૃદ્ધ વિસ્તાર છે. તે સહ્યાદ્રી વાઘ અભયારણ્યનો એક ભાગ છે, જે યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ છે, અને વાઘ, ભારતીય બાઇસન અને ઘણા દુર્લભ પક્ષીઓનું ઘર છે. આ ઉપરાંત, ૧૨મી સદીનો વસોટા કિલ્લો અને કોયના બંધ ઐતિહાસિક અને ટેકનિકલ મહત્વના મુખ્ય આકર્ષણો છે.

મુલાકાત લેવાનો શ્રેષ્ઠ સમય
તુમ્બાડની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની ચોમાસાની ઋતુ છે. જૂનથી સપ્ટેમ્બર સુધી સતત વરસાદ ગામને રહસ્યમય અને આકર્ષક બનાવે છે. ધોધ, ગાઢ જંગલો અને રસ્તાઓથી ઘેરાયેલો, આ વિસ્તાર ટ્રેકિંગ અને પ્રકૃતિની ચાલ માટે આદર્શ માનવામાં આવે છે. તે જ સમયે, શિયાળાની ઋતુ અહીં મુલાકાત લેવાનો સૌથી સુખદ સમય છે. ડિસેમ્બર-ફેબ્રુઆરી ઋતુ પર્યટન માટે સૌથી યોગ્ય છે. આ ઋતુ દરમિયાન તાપમાન ૧૯ થી ૩૩ ડિગ્રી સેલ્સિયસની વચ્ચે રહે છે.

સંસ્કૃતિ અને ભોજન
તુમ્બાડનું ગ્રામીણ જીવન તેની સંસ્કૃતિ અને ખોરાકમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે. અહીંનો પરંપરાગત ખોરાક, ભાખરી અને પિટલા, તેમજ વાંગ્યાચે ભરીત અને ભરેલી વાંગી જેવી રીંગણની વાનગીઓ, સ્થાનિક સ્વાદનો વાસ્તવિક પરિચય આપે છે. મોદક અહીંની એક લોકપ્રિય મીઠી વાનગી છે, જે મહારાષ્ટ્રના દરેક તહેવારનો એક ભાગ છે.

તુમ્બાડ કેવી રીતે પહોંચવું?

હવાઈ માર્ગે તુમ્બાડ ગામ પહોંચવા માટે, સૌથી નજીકનું એરપોર્ટ કોલ્હાપુરમાં છત્રપતિ રાજારામ મહારાજ એરપોર્ટ છે. તે ગામથી લગભગ 153 કિમી દૂર છે. સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન સતારા છે, જે ગામથી લગભગ 50 કિમી દૂર છે. રોડ માર્ગે, તમે ટેક્સી અથવા તમારા વ્યક્તિગત વાહન દ્વારા આ ગામ પહોંચી શકો છો. પુણેથી ગામનું અંતર લગભગ 100 કિમી છે.