ઇમ્ફાલ : પીએમ મોદી લગભગ 2 વર્ષ પહેલાં ફાટી નીકળેલી મણિપુર હિંસાના પીડિતોના ઘાને મટાડવા માટે મણિપુર સહિત 5 રાજ્યોના પ્રવાસે આજે ઇમ્ફાલ પહોંચ્યા. રાજ્યના મેઇતેઈ અને કુકી સમુદાયો વચ્ચે શરૂ થયેલી સાંપ્રદાયિક હિંસા પછી આ તેમની પહેલી મુલાકાત હતી. જ્યારે પીએમનું વિમાન ઇમ્ફાલમાં ઉતર્યું ત્યારે ત્યાં ભારે વરસાદ પડી રહ્યો હતો. ત્યાંથી પીએમ મોદીને હેલિકોપ્ટર દ્વારા ચુરાચંદપુર જવું પડ્યું પરંતુ ભારે વરસાદને કારણે હેલિકોપ્ટર ઉડાડવું શક્ય ન બન્યું.

પીએમ મોદી ચુરાચંદપુર પહોંચ્યા પછી હિંસાનો ભોગ બનેલા કુકી લોકોને મળવાના હતા અને જાહેર સભાને પણ સંબોધિત કરવાના હતા. ખરાબ હવામાન જોઈને, સુરક્ષા અધિકારીઓએ તેમને ચુરાચંદપુરની મુલાકાત મુલતવી રાખવાની સલાહ આપી, પરંતુ પીએમએ ના પાડી. તેમણે નક્કી કર્યું કે તેઓ કાર દ્વારા ઇમ્ફાલથી ચુરાચંદપુર જશે અને ત્યાં અસરગ્રસ્ત લોકોને મળશે. ભલે ગમે તેટલો સમય લાગે. આ પછી, સુરક્ષા દળોએ સુરક્ષા પ્રોટોકોલ હેઠળ પીએમને કાર દ્વારા ચુરાચંદપુર જવાની વ્યવસ્થા કરી.

લગભગ દોઢ કલાકની મુસાફરી પછી, પીએમ મોદી 61 કિમી મુસાફરી કરીને રેલી સ્થળ પર પહોંચ્યા. ચુરાચંદપુર એક પહાડી વિસ્તાર છે, જ્યાં કુકી-જો સમુદાયના લોકો રહે છે. મિશનરીઓના પ્રભાવ હેઠળ, તેઓએ ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવ્યો છે. જ્યારે હિન્દુ માન્યતાઓ ધરાવતા મેઈતેઈ સમુદાયના લોકો ઇમ્ફાલના મેદાની વિસ્તારમાં રહે છે. મે 2023 માં બંને સમુદાયો વચ્ચે શરૂ થયેલી હિંસક અથડામણમાં 250 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા. ઉપરાંત, બંને સમુદાયના લગભગ 60 હજાર લોકો વિસ્થાપિત થયા હતા, જેઓ હજુ પણ સરકાર દ્વારા બનાવવામાં આવેલા કામચલાઉ શિબિરોમાં રહે છે.

ચુરાચંદપુરમાં હિંસાના પીડિતોને મળ્યા બાદ, પીએમ મોદીએ હજારો લોકોની જાહેર સભાને સંબોધિત કરી. તેમણે કહ્યું, 'ભારત સરકાર મણિપુરના લોકોની સાથે છે. સરકાર રાજ્યના સામાન્ય લોકોના જીવનને પાટા પર લાવવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે. હું તમને વચન આપું છું કે હું રાજ્યના લોકોના સપનાઓને પૂર્ણ કરવામાં કોઈ કસર છોડીશ નહીં. તેમણે રાજ્યના લોકોને હિંસાનો માર્ગ છોડીને શાંતિનો માર્ગ અપનાવવાની પણ અપીલ કરી.

ખીણ પ્રદેશમાં રહેતા મેઇતેઈ સમુદાય (હિન્દુ બહુમતી) અને પર્વતીય વિસ્તારોમાં રહેતા કુકી-જો જાતિઓ (મુખ્યત્વે ખ્રિસ્તીઓ) વચ્ચે મણિપુરમાં લાંબા સમયથી તણાવ ચાલી રહ્યો છે. આ તણાવ મે 2023 માં ફાટી નીકળ્યો જ્યારે મેઇતેઈ સમુદાયે અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) દરજ્જો માંગ્યો, જેનો કુકી-જો સમુદાય દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો. કુકી સમુદાયને ડર હતો કે આનાથી તેમની જમીન અને વિશેષાધિકારો પર અસર પડશે.

મણિપુરમાં જમીન માલિકી અને સંસાધનોનું વિતરણ હંમેશા વિવાદનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. ખીણમાં કેન્દ્રિત મેઇતેઈ સમુદાય દાવો કરે છે કે તેમને પર્વતીય વિસ્તારોમાં જમીન ખરીદવાની મંજૂરી નથી, જ્યારે કુકી સમુદાય તેમની જમીન અને સંસાધનોનું રક્ષણ કરવા માટે સતર્ક છે.

ખીણમાં મેઇતેઈ સમુદાયનો આર્થિક અને રાજકીય પ્રભાવ વધુ છે, જ્યારે કુકી અને અન્ય જાતિઓ પ્રમાણમાં ઓછા સંસાધનો ધરાવતા પહાડી વિસ્તારોમાં રહે છે. આ અસમાનતાએ બંને સમુદાયો વચ્ચે અવિશ્વાસને વેગ આપ્યો છે.

મ્યાનમાર સરહદ નજીક ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર અને ડ્રગની હેરફેરને લઈને મણિપુરમાં પણ તણાવ છે. કેટલાક જૂથો માને છે કે કુકી સમુદાયના કેટલાક લોકો આમાં સામેલ છે, જેનો કુકી સમુદાય ઇનકાર કરે છે. આ મુદ્દો હિંસા ભડકાવવાનું કારણ બન્યો.