નવી દિલ્હી : વકફ (સુધારા) અધિનિયમ, 2025ના અમલીકરણ પર રોક લગાવવાની અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટ સોમવારે (15 સપ્ટેમ્બર) પોતાનો ચુકાદો જાહેર કરશે. આ કાયદાને 100 થી વધુ અરજદારોએ મુસ્લિમ મિલકતોના "વિસ્તૃત સંપાદન" તરીકે ગણાવ્યો છે, જ્યારે કેન્દ્ર સરકારે તેને જાહેર અને ખાનગી મિલકતો પરના "બેફામ અતિક્રમણ" સામે એક જરૂરી પગલું ગણાવ્યું છે.
 
કેસની પૃષ્ઠભૂમિ અને દલીલો
વકફ (સુધારા) બિલ 2025 ને સંસદ દ્વારા મંજૂરી મળ્યાના થોડા સમય પછી જ, એપ્રિલની શરૂઆતમાં આ કેસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો. ચીફ જસ્ટિસ બી.આર. ગવઈની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે મે મહિનામાં ત્રણ દિવસ સુધી આ કેસની સતત સુનાવણી કરી હતી.

• અરજદારોની દલીલ: કોંગ્રેસના સાંસદ મોહમ્મદ જાવેદ સહિત અનેક અરજદારોએ દલીલ કરી હતી કે આ કાયદો "વકફ મિલકતો અને તેમના સંચાલન પર મનસ્વી પ્રતિબંધો" મૂકે છે અને મુસ્લિમ સમુદાયની ધાર્મિક સ્વાયત્તતાને નુકસાન પહોંચાડે છે. તેમણે દલીલ કરી કે આ સુધારાઓ બંધારણની કલમ 300A હેઠળ સુરક્ષિત મિલકત અધિકારો અને કલમ 25 હેઠળ ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના અધિકાર પર સીધો અતિક્રમણ કરે છે.

• સરકારની દલીલ: સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કેન્દ્ર સરકાર વતી કાયદાનો બચાવ કર્યો. તેમણે દલીલ કરી કે વકફનું નિર્માણ ઇસ્લામનો આવશ્યક ધાર્મિક ભાગ નથી. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે કલમ 25 અને 26 ધાર્મિક સંપત્તિના નાણાકીય વ્યવસ્થાપન અને વહીવટ જેવા બિનસાંપ્રદાયિક પ્રવૃત્તિઓના રાજ્ય નિયમનની મંજૂરી આપે છે, જે પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી છે.
 
કોર્ટના અગાઉના નિર્દેશો
અગાઉ, 17 એપ્રિલના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને વકફ સુધારાઓના આધારે દેશભરમાં વકફ મિલકતોના પાત્ર અથવા સ્થિતિમાં ફેરફાર કરવાના કોઈપણ પ્રયાસ સામે કોર્ટમાં બાંયધરી આપવાનો આદેશ આપ્યો હતો. જોકે, મુખ્ય ન્યાયાધીશ ગવઈએ સુનાવણી દરમિયાન અવલોકન કર્યું હતું કે સંસદીય કાયદાને *"બંધારણીયતાની ધારણા"*નો લાભ મળે છે અને તેને જાળવી રાખવાનું ભાગ્યે જ બને છે.

આ કેસના ચુકાદા પર માત્ર મુસ્લિમ સમુદાય જ નહીં, પરંતુ રાજકીય પક્ષો અને સમગ્ર દેશની નજર છે. આ નિર્ણય વકફ બોર્ડના ભવિષ્ય અને તેની મિલકતોના સંચાલન પર મોટી અસર કરી શકે છે.