નવી દિલ્‍હીઃ તા.૧પ, યુએસ સાથેના વેપાર વિવાદે ચારે બાજુ નિરાશા ફેલાવી છે, પરંતુ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં, સ્‍માર્ટફોન નિકાસે તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્‍યા છે અને રૂ. ૧ લાખ કરોડને વટાવી ગયા છે. વિક્રેતાઓ અને ઉદ્યોગો તરફથી સરકારને મળેલા ડેટા દર્શાવે છે કે ઉત્‍પાદન-લિંક્‍ડ પ્રોત્‍સાહન (PLI) યોજનાથી નિકાસને વધુ વેગ મળ્‍યો છે.

આ આંકડો ગયા નાણાકીય વર્ષના પાંચ મહિનાની નિકાસ કરતા ૫૫ ટકા વધુ છે. એપ્રિલથી સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૨૪ દરમિયાન રૂ. ૬૪,૫૦૦ કરોડના સ્‍માર્ટફોનની નિકાસ કરવામાં આવી હતી. એપલ માટે કોન્‍ટ્રાક્‍ટ પર આઇફોન બનાવતી બે કંપનીઓ, ટાટા ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ અને ફોક્‍સકોને આ સમયગાળા દરમિયાન રૂ. ૭૫,૦૦૦ કરોડથી વધુના સ્‍માર્ટફોનની નિકાસ કરી હતી, એટલે કે, આ બે કંપનીઓએ કુલ સ્‍માર્ટફોન નિકાસમાં લગભગ ૭૫ ટકા ફાળો આપ્‍યો હતો.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩ માં કુલ ૯૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના સ્‍માર્ટફોનની નિકાસ કરવામાં આવી હતી. તે મુજબ, આ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં જ ૧૦ ટકા વધુ નિકાસ કરવામાં આવી છે. સ્‍માર્ટફોન નિકાસ પર PLI યોજનાની અસર એ હકીકત પરથી પણ સ્‍પષ્ટ થાય છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩ પછી, નિકાસ દર વર્ષે લગભગ ૫૦ ટકા કે તેથી વધુ વધી છે. સ્‍માર્ટફોન PLI યોજનાના સમર્થકો લાંબા સમયથી કહી રહ્યા છે કે જો સ્‍માર્ટફોનને ઉત્‍પાદન મૂલ્‍યમાં વિશ્વભરમાં ફેલાવવા હોય, તો તેમને નિકાસ કરો, જેમ કે ચીને કર્યું છે. આ દેશમાં સ્‍માર્ટફોનના ભાગોના ઉત્‍પાદનને પણ વધુ ગાઢ બનાવશે, જે ઉચ્‍ચ મૂલ્‍યવર્ધનને વેગ આપી શકે છે. ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ અને આઇટી મંત્રાલયે, વિવિધ પીએલઆઇ યોજનાઓની તાજેતરની સમીક્ષા દરમિયાન, જણાવ્‍યું હતું કે ૨૦૨૧ માં સ્‍માર્ટફોનના કિસ્‍સામાં મૂલ્‍યવર્ધન ૫ થી ૬ ટકા હતું, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ સુધીમાં વધીને ૧૯ ટકા થયું છે.

કેન્‍દ્રીય ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ અને આઇટી મંત્રી અશ્વિની વૈષ્‍ણવે તાજેતરમાં બિઝનેસ સ્‍ટાન્‍ડર્ડને જણાવ્‍યું હતું કે મંત્રાલયને ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ કમ્‍પોનન્‍ટ ઉત્‍પાદન માટે પીએલઆઇ યોજના હેઠળ રૂ. ૫૦,૦૦૦ કરોડથી વધુના રોકાણ માટે અરજીઓ મળી છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે બધી ઉથલપાથલ છતાં, ભારતે ગયા નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન ઼૨૪ બિલિયનના સ્‍માર્ટફોનની નિકાસ કરી હતી, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં૩૦-૩૫ બિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે.