ઉત્તર પ્રદેશ : પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ અને બિહાર બાદ હવે પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ પશુઓમાં જોવા મળતો ખતરનાક લમ્પી સ્કિન ડિસીઝ (LSD) ફેલાઈ રહ્યો છે. અયોધ્યા, આંબેડકરનગર અને બારાબંકી જેવા જિલ્લાઓમાં આ રોગના કેસ સામે આવતા પશુપાલન વિભાગે હાઈ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે અને તાત્કાલિક રસીકરણ અભિયાન શરૂ કર્યું છે.

શું છે લમ્પી વાયરસ?
પશુપાલન વિભાગના અતિરિક્ત નિર્દેશક ડૉ. અતુલ કુમાર અવસ્થીએ જણાવ્યું કે આ રોગ સૌપ્રથમ 1929માં આફ્રિકાના ઝામ્બિયામાં જોવા મળ્યો હતો અને ભારતમાં 2019માં ઓડિશામાંથી તેની પુષ્ટિ થઈ હતી. આ એક વાયરલ રોગ છે જે મુખ્યત્વે ગાય અને ભેંસને અસર કરે છે. તે લોહી ચૂસતા જીવજંતુઓ, મચ્છર અને માખીઓ દ્વારા ફેલાય છે. ચેપગ્રસ્ત પ્રાણીના નાક અને મોંના સ્ત્રાવથી પણ આ રોગ ફેલાઈ શકે છે.

લક્ષણો અને અસરો
આ રોગથી પીડિત પશુને ખૂબ તાવ આવે છે અને તેની ચામડી પર 0.5 થી 5 સેમીના ગોળાકાર ગઠ્ઠા જોવા મળે છે. આ ગઠ્ઠા ચામડી ઉપરાંત મોં, નાક, આંખો અને મગજને પણ અસર કરી શકે છે. આ રોગના કારણે પશુઓમાં દૂધનું ઉત્પાદન ઓછું થઈ જાય છે અને પશુઓની ખરીદ-વેચાણ પણ બંધ થઈ જાય છે.

બચાવ અને સારવાર

લમ્પી વાયરસ માટે કોઈ ચોક્કસ દવા નથી, તેથી બચાવ જ એકમાત્ર ઉપાય છે.

* રસીકરણ: રોગને નિયંત્રિત કરવાનો સૌથી અસરકારક રસ્તો રસીકરણ છે.

* સ્વચ્છતા: પશુઓના રહેઠાણને સ્વચ્છ રાખો, ઝાડીઓ કાપો અને લોહી ચૂસતા જીવજંતુઓને નિયંત્રિત કરવા માટે જંતુનાશકોનો છંટકાવ કરો.

* અલગ રાખવું: જો કોઈ પશુમાં રોગના લક્ષણો દેખાય, તો તેને તરત જ અન્ય પશુઓથી અલગ રાખો.

* રોગપ્રતિકારક શક્તિ: પશુઓની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે તેમને સંતુલિત આહાર અને મિનરલ મિક્સર આપો.

* ઘરેલું ઉપચાર: દસ સોપારીના પાન, કાળા મરી, મીઠું, તુલસીના પાન, તમાલપત્ર, હળદર, લીમડાના પાન અને બિલીપત્રની પેસ્ટ બનાવીને ગોળ સાથે દિવસમાં ત્રણ વખત આપવાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધે છે.

જો તમારા પશુઓમાં આ લક્ષણો દેખાય, તો તરત જ પશુચિકિત્સક અધિકારીઓનો સંપર્ક કરો: ટોલ ફ્રી નંબર: 1962