નવી દિલ્હી : અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને વધુ એક મોટો આંચકો લાગ્યો છે. એક તરફ જ્યાં તેમની વેપાર નીતિઓ પર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે, ત્યાં હવે યુએસ અપીલ કોર્ટે ફેડરલ રિઝર્વના ગવર્નર લિસા કૂકને પદ પરથી હટાવવાના તેમના નિર્ણયને રદ કરી દીધો છે. આ નિર્ણયનો અર્થ એ છે કે કૂક તેમના પદ પર યથાવત્ રહેશે અને ફેડની મહત્વની નીતિગત બેઠકોમાં ભાગ લઈ શકશે.
 
આખો મામલો શું છે?
ઓગસ્ટ મહિનામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે લિસા કૂક પર મોર્ટગેજ છેતરપિંડીનો આરોપ લગાવીને તેમને પદ પરથી હટાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ટ્રમ્પના એક નજીકના સહયોગી વિલિયમ પુલ્ટેએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે કૂકે મોર્ટગેજ અરજીઓમાં ખોટી માહિતી આપી હતી. જોકે, કૂકે આ આરોપોને રાજકીય હુમલો ગણાવીને નકારી કાઢ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે નીતિગત મુદ્દાઓ પર ટ્રમ્પ સાથે તેમના મતભેદો હતા.

આ મામલાએ વધુ ગંભીરતા પકડી કારણ કે લિસા કૂક ફેડની પ્રથમ અશ્વેત મહિલા ગવર્નર છે.
 
કોર્ટે ટ્રમ્પની દલીલો ફગાવી
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે દલીલ કરી હતી કે રાષ્ટ્રપતિ પાસે ફેડ ગવર્નરને હટાવવાનો અધિકાર છે અને કોર્ટ આવા નિર્ણયોની સમીક્ષા કરી શકતી નથી. પરંતુ, અપીલ કોર્ટે ટ્રમ્પની આ દલીલોને ફગાવી દીધી. કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું કે કૂક પર લગાવેલા આરોપો તે ફેડરલ રિઝર્વના પદ પર આવ્યા તે પહેલાંના છે, તેથી તે તેમને હટાવવા માટેનું કાયદેસરનું કારણ નથી. વધુમાં, કોર્ટે કહ્યું કે કૂકને પોતાની વાત રજૂ કરવાની તક પણ આપવામાં આવી ન હતી, જે ન્યાયિક પ્રક્રિયાનું ઉલ્લંઘન છે.
 

લિસા કૂકનું મહત્વ
લિસા કૂક મે ૨૦૨૨માં ફેડરલ રિઝર્વના ગવર્નર તરીકે નિયુક્ત થયા હતા અને તેઓ એક સક્ષમ અર્થશાસ્ત્રી તરીકે ઓળખાય છે. આ નિર્ણય ટ્રમ્પ માટે માત્ર વ્યક્તિગત હાર જ નહીં, પરંતુ એક સંસ્થા પર રાષ્ટ્રપતિની સત્તાની મર્યાદાઓ પણ દર્શાવે છે. આ નિર્ણય પછી લિસા કૂક અમેરિકાના વ્યાજ દરો પર નિર્ણય લેનારી મહત્વપૂર્ણ ફેડની બેઠકમાં ભાગ લઈ શકશે, જે વૈશ્વિક બજારો પર સીધી અસર કરશે.