નવી દિલ્હી : દિલ્હીની હવા માત્ર પ્રદૂષિત જ નથી, પરંતુ હવે તે દક્ષિણ એશિયામાં સૌથી વધુ ઝેરી સાબિત થઈ રહી છે. એક તાજેતરના સંશોધનમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે દિલ્હીની હવામાં પારા (Mercury)નું સ્તર વિશ્વના સરેરાશ સ્તર કરતાં ૧૩ ગણું વધારે છે. આ ઝેરી તત્ત્વ હવે લોકોના ફેફસામાં પણ જોવા મળી રહ્યું છે, જેના કારણે તેમને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ રહી છે.

ઝેરી પારાની અસર: આરોગ્ય માટે ગંભીર ખતરો
પુણે સ્થિત ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટ્રોપિકલ મીટીઓરોલોજી (IIITM) દ્વારા કરવામાં આવેલા છ વર્ષના સંશોધનમાં આ માહિતી બહાર આવી છે. સંશોધન મુજબ:

• દિલ્હીમાં પારો: પ્રતિ ઘન મીટર ૬.૯ નેનોગ્રામ.
.
• અમદાવાદમાં પારો: પ્રતિ ઘન મીટર ૨.૧ નેનોગ્રામ.

• પુણેમાં પારો: પ્રતિ ઘન મીટર ૧.૫ નેનોગ્રામ.

ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે પારાના સૂક્ષ્મ કણો શ્વાસ દ્વારા ફેફસાંમાં પ્રવેશે છે અને ઓક્સિજનના માર્ગોને ધીમે ધીમે અવરોધિત કરે છે, જેનાથી શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય છે. લાંબા ગાળે, આ ઝેરી તત્ત્વ નર્વસ સિસ્ટમ, કિડની અને હૃદયને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
 
સારવારમાં મુશ્કેલી અને જાગૃતિનો અભાવ
આરોગ્ય નિષ્ણાતો જણાવે છે કે મોટાભાગના લોકો આ સમસ્યાનું કારણ ઓળખી શકતા નથી, કારણ કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં આધુનિક પરીક્ષણ સુવિધાઓનો અભાવ છે અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં સારવાર ખૂબ મોંઘી છે. આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે જાગૃતિ અને નિવારણ એ જ એકમાત્ર ઉપાય છે.

ડૉ. ગુફરાન બેગ, નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ એડવાન્સ્ડ સ્ટડીઝના પ્રોફેસર અનુસાર, પારો વિશ્વના ૧૦ સૌથી ખતરનાક રસાયણોમાંનું એક છે. કોલસાના બળતણ, ટ્રાફિક અને ઉદ્યોગો જેવી માનવ પ્રવૃત્તિઓ આ પ્રદૂષણ માટે ૭૨% થી ૯૨% સુધી જવાબદાર છે. શિયાળામાં અને રાત્રે, આનું પ્રમાણ વધુ વધી જાય છે, જે પરિસ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવે છે.