<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 17th September 2025

પિતા શ્રીમંત હોય તો પણ માતા પાસેથી બાળકોને છીનવી નહિ લેવાય

હાઈકોર્ટે મુસ્‍લિમ પર્સનલ લોની દલીલ ફગાવી દીધી : કોર્ટે કહ્યું કે માતાની નબળી આર્થિક સ્‍થિતિનો અર્થ એ નથી કે તે બાળકની સંભાળ રાખવામાં અસમર્થ છે. બાળક સાથે ભાવનાત્‍મક જોડાણ, માતાપિતાની સંભાળ લેવાની ક્ષમતા અને બાળકની જરૂરિયાતોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ

 

શ્રીનગર તા.૧૭: જમ્‍મુ અને કાશ્‍મીર અને લદ્દાખ હાઈકોર્ટે એક મહત્‍વપૂર્ણ નિર્ણયમાં કહ્યું છે કે માતાને ફક્‍ત એટલા માટે બાળકની કસ્‍ટડીથી વંચિત રાખી શકાય નહીં કારણ કે તે પિતા જેટલી આર્થિક રીતે સક્ષમ નથી. કોર્ટે ભાર મૂક્‍યો હતો કે બાળકની કસ્‍ટડી નક્કી કરતી વખતે, બાળકનું કલ્‍યાણ અને સુખાકારી માતાપિતાની આર્થિક સ્‍થિતિ કરતાં પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. કોર્ટે કહ્યું કે માતાની નબળી આર્થિક સ્‍થિતિનો અર્થ એ નથી કે તે બાળકની સંભાળ રાખવામાં અસમર્થ છે. ન્‍યાયાધીશ જાવેદ ઇકબાલ વાનીએ કહ્યું કે બાળકો માટે માતાની ભાવનાત્‍મક સંભાળ અને સતત સાથ પિતાની આર્થિક સમૃદ્ધિ કરતાં ઘણી મહત્‍વપૂર્ણ છે.

બાર અને બેન્‍ચના અહેવાલ મુજબ, શ્રીનગરમાં નીચલી કોર્ટના નિર્ણયને પડકારતી માતા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અપીલ પર આ આદેશ આવ્‍યો હતો. ટ્રાયલ કોર્ટે માતા દ્વારા આપવામાં આવેલી ખાતરીને ટાંકીને પિતાને બાળકોની કસ્‍ટડી સોંપી હતી. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે પિતા, વિદેશમાં (કતારમાં) રહેતા હોવા છતાં, બાળકો માટે વધુ સારી નાણાકીય સહાય પૂરી પાડી શકે છે. જો કે, હાઇકોર્ટે આ દલીલને ફગાવી દીધી હતી, એમ કહીને કે કસ્‍ટડીનો નિર્ણય ફક્‍ત એક જ જવાબદારીના ભંગ અથવા પિતાની નાણાકીય ક્ષમતા પર આધારિત ન હોઈ શકે.

જસ્‍ટિસ વાનીએ કહ્યું, ‘‘માતાની પ્રમાણમાં મર્યાદિત આવક તેણીને બાળકોની સંભાળ રાખવા માટે અયોગ્‍ય બનાવતી નથી. કલ્‍યાણ શબ્‍દની વ્‍યાખ્‍યા ફક્‍ત શારીરિક જરૂરિયાતો સુધી મર્યાદિત નથી પરંતુ તેમાં બાળકોના નૈતિક અને ભાવનાત્‍મક વિકાસનો પણ સમાવેશ થાય છે.'' કોર્ટે એ પણ નોંધ્‍યું હતું કે કોર્ટે વારંવાર સગીર બાળકોના ઉછેરમાં માતાની ભૂમિકાને સર્વોપરી તરીકે માન્‍યતા આપી છે. જ્‍યાં સુધી માતાનું વર્તન બાળકોના કલ્‍યાણને સીધી અસર કરતું નથી, ત્‍યાં સુધી તેની પાસેથી કસ્‍ટડી છીનવી શકાતી નથી.

હાઇકોર્ટે એ પણ નોંધ્‍યું હતું કે માતા કતારથી બાળકો સાથે ભારત પરત ફરી હતી કારણ કે ત્‍યાંની એક કોર્ટે પિતાને તેના પર હુમલો કરવા બદલ દોષિત ઠેરવ્‍યા હતા. તેથી, માતાના પગલાને બાળકોની સલામતીના લ્લષ્ટિકોણથી લેવામાં આવ્‍યા હોવાનું માનવામાં આવી શકે છે.

કોર્ટે તેના આદેશમાં ૭ વર્ષના મોટા પુત્ર સાથેની વાતચીતનો પણ ઉલ્‍લેખ કર્યો હતો. જ્‍યારે પૂછવામાં આવ્‍યું કે જો તે કતાર જાય અને તેની માતા તેની સાથે ન હોય તો તેની સંભાળ કોણ રાખશે, ત્‍યારે બાળકે ખચકાટ સાથે જવાબ આપ્‍યો, ૅકદાચ નોકરાણી.ૅ ન્‍યાયાધીશ વાનીએ કહ્યું કે આ ખચકાટ બાળકના તેની માતા અને તેની જરૂરિયાતો પ્રત્‍યેના કુદરતી જોડાણને સ્‍પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત કરે છે.

પિતાએ દલીલ કરી હતી કે હિજાનત (મુસ્‍લિમ પર્સનલ લો) અનુસાર, માતાને પુત્ર ૨ વર્ષનો થાય ત્‍યાં સુધી જ કસ્‍ટડીનો અધિકાર છે. હાઇકોર્ટે આ વાતને ફગાવી દીધી હતી, અને કહ્યું હતું કે માતાના અધિકારો અકબંધ રહે છે જ્‍યાં સુધી તેની સામે કાનૂની અસમર્થતા સાબિત ન થાય. વધુમાં, બંધારણનો ઉલ્‍લેખ કરીને, કોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે લિંગ સમાનતા ભારતીય બંધારણીય વ્‍યવસ્‍થા માટે મૂળભૂત છે. પિતાને ફક્‍ત એટલા માટે પ્રાથમિકતા આપી શકાય નહીં કે તે પુરુષ છે. હાઈકોર્ટે અવલોકન કર્યું કે બંને બાળકો ૨૦૨૨ થી કાશ્‍મીરમાં તેમની માતા સાથે રહે છે, ત્‍યાં અભ્‍યાસ કરે છે અને સ્‍થિર વાતાવરણનો આનંદ માણી રહ્યા છે. તેથી, અચાનક તેમને તેમના પિતા પાસે મોકલવાથી તેમની સ્‍થિર દિનચર્યા અને ભાવનાત્‍મક સંતુલન ખલેલ પહોંચશે.(૩૮.૮)

 

(9:47 AM IST)