આપણી લોકલાડીલી કન્‍ટ્રી ઈન્‍ડિયાને સુપર પાવર બનાવવાનુ સપનું જોઈને તે સપનાને સાકાર કરવા માટે દિન રાત એક કરીને તેના માટે દિવસ રાત અથાગ પ્રયત્‍ન કરીને ખુબજ લાંબી દીર્ઘ દ્રષ્ટિ અને આગવી સૂઝ બૂઝથી ભારતને વિશ્વની છઠ્ઠી મહાસતા બનવા માટેની કગાર પર લાવી આપનાર વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય અને દરેક ભારતવાસીઓના દિલોની ધડકન બની ચૂકેલા વિશ્વપ્રિય નેતા અને ભારતના વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્‍દ્ર દામોદરદાસ મોદી સાહેબનો આજે ૭૫ મો જન્‍મ દિવસ છે.        

શ્રી મોદી સાહેબના આ પંચોતેરમાં ગોલ્‍ડન જ્‍યુબેલી જન્‍મ દિવસ પર સમગ્ર દેશવાસીઓ તરફથી તેમને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન અને સૌ વતી તેમના માટે ઈશ્વરને એવી પ્રાર્થના કે તેઓ તેમની જિંદગીની ૧૦૦ વર્ષની આખી ઇનિંગ પૂરી કરે અને દેશવાસીઓના દિલોમાં કાયમને માટે રાજ કરે

મોદી સાહેબે પોતાના ભારત દેશ માટે આટલો બધો ભોગ આપ્‍યો છે તો સામા પક્ષે ભારત દેશે પણ મોદી સાહેબના અમુલ્‍ય જીવનને એટલી બધી સુરક્ષા બક્ષી છે કે તેમના દુશ્‍મનોને તેમના સુધી પહોંચવું એ તેમને માટે મહાભારત વખતના ચક્રવ્‍યૂહના સાત કોઠા ભેદવા સમાન છે.     

દેશના લોકલાડીલા અને દરેક ભારતવાસીઓના પ્‍યારા વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્‍દ્રભાઈ મોદીને દેશની સૌથી અભેદ ગણાતી SPG સુરક્ષા પ્રણાલીથી સુરક્ષિત કરવામાં આવ્‍યા છે. આ સુરક્ષા પ્રણાલી આખા ભારતમાં માત્રને માત્ર શ્રી મોદી સાહેબનેજ આપવામાં આવી છે. આમ શ્રી મોદી સાહેબ ભારતમાં હાલમાં એકમાત્ર એવી વ્‍યક્‍તિ છે જેમને SPG સુરક્ષા આપવામાં આવી છે.

SPG અર્થાત સ્‍પેશિયલ પ્રોટેક્‍શન ગ્રુપ  એ ભારત સરકારના કેબિનેટ સચિવાલય હેઠળની એકદમ કડક સુરક્ષા પ્રણાલી ધરાવતી એક એવી એજન્‍સી છે જેનું એકમાત્ર લક્ષ્ય ભારતના વડા પ્રધાનનું કોઈપણ ભોગે રક્ષણ કરવાનું છે. કેટલાક કિસ્‍સાઓમાં તેઓ વડા પ્રધાનના પરિવારનું પણ રક્ષણ કરે છે.

શિયલ પ્રોટેક્‍શન ગ્રુપ (SPG) એ ભારત સરકારના કેબિનેટ સચિવાલય હેઠળની એક એજન્‍સી છે , જેની એકમાત્ર જવાબદારી ભારતના વડા પ્રધાન અને કેટલાક કિસ્‍સાઓમાં તેમના પરિવારનું રક્ષણ કરવાની છે. તેની રચના ૧૯૮૮ માં ભારતની સંસદના એક કાયદા દ્વારા કરવામાં આવી હતી . િ ૩ ીં િ ૪ ીં આ એજન્‍સી ભારત અને વિદેશમાં, દરેક સમયે વડા પ્રધાનનું તેમજ વડા પ્રધાનના નજીકના પરિવારના સભ્‍યોનું રક્ષણ કરે છે જોકે, પરિવારના સભ્‍યો સુરક્ષાનો ઇનકાર કરી શકે છે.

અગાઉ, SPGના આદેશમાં વડા પ્રધાનના માતાપિતા, પત્‍ની sic અને બાળકોને તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન અને પદ છોડ્‍યા પછી પાંચ વર્ષ સુધી ભારતમાં ગમે ત્‍યાં રહેવાનું રક્ષણ આપવાનું શામેલ હતું. જો કે, સ્‍પેશિયલ પ્રોટેક્‍શન ગ્રુપ (સુધારા) અધિનિયમ, ૨૦૧૯ એ આવા આદેશમાં ઘટાડો કર્યો. ૭િીં હાલમાં, વડા પ્રધાન નરેન્‍દ્ર મોદી એકમાત્ર SPG સંરક્ષિત છે .

અગાઉ, SPGના આદેશમાં વડા પ્રધાનના માતાપિતા, પત્‍ની િsicીં અને બાળકોને તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન અને પદ છોડ્‍યા પછી પાંચ વર્ષ સુધી ભારતમાં ગમે ત્‍યાં રહેવાનું રક્ષણ આપવાનું શામેલ હતું. જો કે, સ્‍પેશિયલ પ્રોટેક્‍શન ગ્રુપ (સુધારા) અધિનિયમ, ૨૦૧૯ એ આવા આદેશમાં ઘટાડો કર્યો. ૭િીં હાલમાં, વડા પ્રધાન નરેન્‍દ્ર મોદી એકમાત્ર SPG સંરક્ષિત છે .

ઇતિહાસ

૧૯૮૧ પહેલા, વડા પ્રધાનના સત્તાવાર નિવાસસ્‍થાન પર સુરક્ષાની જવાબદારી દિલ્‍હી પોલીસના સ્‍પેશિયલ સિક્‍યુરિટી ડિસ્‍ટ્રિક્‍ટની હતી, જેની દેખરેખ ડેપ્‍યુટી કમિશનર ઓફ પોલીસ (ડીસીપી) કક્ષાના અધિકારી દ્વારા કરવામાં આવતી હતી . આ મોડેલ યુનાઇટેડ કિંગડમમાંથી અપનાવવામાં આવ્‍યું હતું, જ્‍યાં યુનાઇટેડ કિંગડમના વડા પ્રધાન લંડનની મેટ્રોપોલિટન પોલીસ સેવા દ્વારા સુરક્ષિત છે . ઓક્‍ટોબર ૧૯૮૧માં, ઇન્‍ટેલિજન્‍સ બ્‍યુરો (આઈબી) દ્વારા નવી દિલ્‍હીની અંદર અને બહાર મુસાફરી દરમિયાન વડા પ્રધાન માટે પરિવહન સુરક્ષા અને રોડ એસ્‍કોર્ટ્‍સ પ્રદાન કરવા માટે એક સ્‍પેશિયલ ટાસ્‍ક ફોર્સ (એસટીએફ)ની સ્‍થાપના કરવામાં આવી હતી

૨૭ નવેમ્‍બર ૨૦૧૯ના રોજ, ભારતની સંસદે સ્‍પેશિયલ પ્રોટેક્‍શન ગ્રુપ (સુધારા અધિનિયમ), ૨૦૧૯ પસાર કર્યો, જે ફક્‍ત પીએમ અને તેમના સત્તાવાર નિવાસસ્‍થાને રહેતા તેમના નજીકના પરિવારના સભ્‍યો સુધી SPG સુરક્ષા મર્યાદિત કરે છે. સુધારેલા કાયદા હેઠળ, ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાનો ગુપ્તચર બ્‍યુરો દ્વારા ધમકી મૂલ્‍યાંકનને આધીન, પદ છોડ્‍યા પછી પાંચ વર્ષ સુધી તેમની સુરક્ષા વધારવા માટે પાત્ર છે. ૯િીં ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ દ્વારા આ બિલનો વિરોધ કરવામાં આવ્‍યો હતો , કારણ કે તેમને ડર હતો કે SPG સુરક્ષા વિના ગાંધી પરિવારને હિંસાના વધુ જોખમનો સામનો કરવો પડશે. તે પસાર થયા પછી, આ વ્‍યક્‍તિઓ, ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહ, હીરાબેન મોદી અને જશોદાબેન મોદી, અનુક્રમે વર્તમાન વડા પ્રધાન નરેન્‍દ્ર મોદીની માતા અને અલગ પત્‍ની, સાથે SPG સુરક્ષા ગુમાવી દીધી. તેના બદલે ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા તેમને Z+ થી Y સુધીની વિવિધ સ્‍તરની સુરક્ષા આપવામાં આવી હતી. આ બિલે SPGના કાનૂની રક્ષણ મેળવનારાઓને ઘટાડીને મોદીને આપ્‍યા, જેઓ તેમના સત્તાવાર નિવાસસ્‍થાને એકલા રહે છે.

વાહનો

પ્રધાનમંત્રીના કાફલામાં વાહનોનો કાફલો હોય છે, જેમાં ઓછામાં ઓછા બે મર્સિડીઝ-મેબેક S૬૫૦ ગાર્ડ્‍સ/ રેન્‍જ રોવર્સ, બાર ટોયોટા ફોર્ચ્‍યુનર્સ અને એક મર્સિડીઝ-બેન્‍ઝ સ્‍પ્રિન્‍ટર એમ્‍બ્‍યુલન્‍સનો સમાવેશ થાય છે. કાફલામાં ટોયોટા ફોર્ચ્‍યુનર ઇલેક્‍ટ્રોનિક કાઉન્‍ટરમેઝર્સ કાર પણ હોય છે, ઉપરાંત ઘણા બધા એસ્‍કોર્ટ વાહનો પણ હોય છે.

મર્સિડીઝ-મેબેક લ્‍૬૫૦ ગાર્ડ .

આ કસ્‍ટમાઇઝ્‍ડ આર્મર્ડ વાહનમાં સ્‍ય્‍૧૦ સ્‍તરનું રક્ષણ છે.

સત્તાવાર અવરજવર માટે, ભારતીય ધ્‍વજ વાહનોના ડ્રાઇવરની બાજુ પર ફેન્‍ડર-માઉન્‍ટેડ હોય છે, અને જો વિદેશમાં લઈ જવામાં આવે, તો વિદેશી દેશનો ધ્‍વજ મુસાફરની બાજુ પર ફેન્‍ડર-માઉન્‍ટેડ હોય છે.

રેન્‍જ રોવર (L405) સેન્‍ટીનેલ ૧િ૪ીં

સ્‍ટાન્‍ડર્ડ વ્‍હીલબેઝ ૨૦૧૬ રેન્‍જ રોવર ઓટોબાયોગ્રાફી SUVના આ બખ્‍તરબંધ વેરિઅન્‍ટ્‍સનો ઉપયોગ પ્રધાનમંત્રીના પરિવહન તરીકે થાય છે. જો પ્રધાનમંત્રી પોતે તેનો ઉપયોગ ન કરતા હોય, તો તેનો ઉપયોગ મોટરકેડના ભાગ રૂપે પ્રધાનમંત્રીના નજીકના પરિવારના સભ્‍યોને પરિવહન કરવા માટે થાય છે. આ SUVs કોવેન્‍ટ્રી , ઈંગ્‍લેન્‍ડમાં લેન્‍ડ રોવરની સ્‍પેશિયલ વ્‍હીકલ ઓપરેશન્‍સ સુવિધા દ્વારા બખ્‍તરબંધ છે, અને BRV2009 બેલિસ્‍ટિક્‍સ પ્રોટેક્‍શન રેટિંગમાં VR8 સાથે પ્રમાણિત છે. તેઓ ૭.૬૨mm હાઇ વેલોસિટી આર્મર વેધન ઇન્‍સેન્‍ડિયરી બુલેટ્‍સ દ્વારા ઘૂસણખોરી સહિત કેટલાક સૌથી નુકસાનકારક અને લક્ષ્યાંકિત જોખમોનો સામનો કરી શકે છે , તેઓ ૧૫ કિલોગ્રામ સુધીના લેટરલ ટ્રિનિટ્રોટોલ્‍યુએન (TNT) વિસ્‍ફોટોથી મુસાફરોનું રક્ષણ કરી શકે છે અને ફલોર નીચે અને સનરૂફ ઉપર બંનેથી DM51 ગ્રેનેડ વિસ્‍ફોટોથી બચાવ કરી શકે છે . રન-ફલેટ ટાયર વાહનને ટાયર ડિફલેટેડ હોવા છતાં પણ ચલાવવાની મંજૂરી આપે છે. ચેસિસને સુપર-હાઇ-સ્‍ટ્રેન્‍થ સ્‍ટીલથી મજબૂત બનાવવામાં આવે છે, અને સ્‍ટાન્‍ડર્ડ ગ્‍લાસને ઓપ્‍ટિકલ ગુણવત્તાના મલ્‍ટી-લેમિનેટેડ આર્મર્ડ ગોપનીયતા ગ્‍લાસ દ્વારા બદલવામાં આવ્‍યો છે. સસ્‍પેન્‍શનને સ્‍ટાન્‍ડર્ડ રેન્‍જ રોવરની સરખામણીમાં અપગ્રેડ કરવામાં આવ્‍યું છે, જ્‍યારે એન્‍ટી-ટેમ્‍પર એક્‍ઝોસ્‍ટ, સેલ્‍ફ-સીલિંગ ફયુઅલ ટાંકી, સહાયક બેક-અપ બેટરી અને સ્‍પ્‍લિટ-ચાર્જિંગ બેટરી સિસ્‍ટમ વધારાની સુરક્ષા અને સુરક્ષા પૂરી પાડે છે.

સત્તાવાર અવરજવર માટે, ભારતીય ધ્‍વજ વાહનોના ડ્રાઇવરની બાજુ પર ફેન્‍ડર-માઉન્‍ટેડ હોય છે, અને જો વિદેશમાં લઈ જવામાં આવે, તો વિદેશી દેશનો ધ્‍વજ મુસાફરની બાજુ પર ફેન્‍ડર-માઉન્‍ટેડ હોય છે.

ટોયોટા ફોર્ચ્‍યુનર (AN160)

આ SUVsમાં SPG સ્‍પેશિયલ એજન્‍ટ્‍સ અને પ્રધાનમંત્રી સુરક્ષા વિભાગમાં નિયુક્‍ત યુનિફોર્મધારી અધિકારીઓ હોય છે. ૮ ફોર્ચ્‍યુનર્સ હંમેશા મોટરકાફલા સાથે હોય છે. ટોયોટા SUVs પર સુરક્ષા સ્‍તરો જાહેર કરવામાં આવતા નથી.

મર્સિડીઝ-બેન્‍ઝ દોડવીર

આ વડા પ્રધાન માટે બખ્‍તરબંધ વ્‍યૂહાત્‍મક તબીબી સહાય વાહનો છે, જેમાંથી ઓછામાં ઓછા બે વાહનો હંમેશા કાફલાની પાછળ જોવા મળે છે. તેઓ કટોકટીના ટ્રાન્‍સફયુઝન માટે વડા પ્રધાનના રક્‍ત જૂથનું ઓછામાં ઓછું એક લિટર વહન કરે છે.

ટોયોટા ફોર્ચ્‍યુનર ઇલેક્‍ટ્રોનિક કાઉન્‍ટરમેઝર્સ વાહન

આ વાહનનો ઉપયોગ IED, રોકેટ પ્રોપેલ્‍ડ ગ્રેનેડ્‍સ અને એન્‍ટી-ટેન્‍ક ગાઇડેડ મિસાઇલ્‍સ જેવા ગાઇડેડ હુમલાઓનો સામનો કરવા માટે થાય છે . છત પર લગાવેલા એન્‍ટેનાનો ઉપયોગ બેરેજ જામિંગ એપ્‍લિકેશન્‍સમાં અને સ્‍કાઉટિંગ હેતુઓ માટે થાય છે, જે IED ધમકીઓનો સામનો કરવા માટે વપરાતી પ્રાથમિક પદ્ધતિ છે. એન્‍ટેના રૂપરેખાંકનને ધમકીના સ્‍તર અનુસાર બદલી શકાય છે, ઉદાહરણ તરીકે, ઊંચા એન્‍ટેનાનો ઉપયોગ જામિંગ પ્રોટેક્‍શન અંતર વધારવા અથવા જામિંગ ફ્રીક્‍વન્‍સી રેન્‍જ બદલવા માટે થાય છે. બે ગુંબજ આકારના ચ્‍ષ્‍ સેન્‍સર છે. EW સેન્‍સર મિલિમીટર-વેવ રડાર છે જેનો ઉપયોગ RPG (રોકેટ પ્રોપેલ્‍ડ ગ્રેનેડ્‍સ) અથવા લેસર રેન્‍જ ફાઇન્‍ડર ઇલ્‍યુમિનેશન અને એન્‍ટી-ટેન્‍ક ગાઇડેડ મિસાઇલ (ATGM) ના લોન્‍ચને શોધવા માટે થાય છે.

હવાઈ પરિવહન

એર ઇન્‍ડિયા વનઃ એર ઇન્‍ડિયા વન, જેને AI1 તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે ભારતના રાષ્ટ્રપતિ , ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ અથવા ભારતના વડા પ્રધાનને લઈ જતા કોઈપણ વિમાનનું કોલ સાઇન છે. આ ફલાઇટ્‍સ ભારતીય વાયુસેના (IAF) દ્વારા VIP ફલાઇટ્‍સ તરીકે ચલાવવામાં આવે છે. અગાઉ, બે સુધારેલા બોઇંગ ૭૪૭-૪૦૦ પેસેન્‍જર વિમાનોમાંથી એક, જે સામાન્‍ય સેવા માટે અન્‍યથા ઉપયોગમાં લેવાય છે, તેનો ઉપયોગ વડા પ્રધાનની વિદેશ યાત્રા માટે કરવામાં આવતો હતો. જો કે, ૨૦૨૦માં, આને બે કસ્‍ટમાઇઝ્‍ડ બોઇંગ ૭૭૭-૩૦૦ER વિમાનોથી બદલવામાં આવ્‍યા હતા જેમાં અલગ રાષ્ટ્રીય ચિﾎો હતા - જે એર ફોર્સ વનની જેમ યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સમાં બનાવવામાં આવ્‍યા હતા. વધુમાં, સ્‍થાનિક ફલાઇટ્‍સ માટે, IAF પાસે હાલમાં ચાર ૧૪-સીટર એમ્‍બ્રેર-૧૩૫ વિમાન અને ત્રણ કસ્‍ટમાઇઝ્‍ડ ૪૬-સીટર બોઇંગ બિઝનેસ જેટ (BBJ) ૭૩૭ છે જેમાં VIP કેબિન છે. પીએમ નરેન્‍દ્ર મોદીએ શ્રીલંકાની મુલાકાત દરમિયાન એક વખત ભારતીય વાયુસેના લોકહીડ C-130Jનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

Mi-17 હેલિકોપ્‍ટર સંરક્ષણ મંત્રાલયે રાષ્ટ્રપતિ અને વડા પ્રધાનને લઈ જવા માટે જૂના Mi-8 હેલિકોપ્‍ટરને IAFના એલીટ કોમ્‍યુનિકેશન સ્‍ક્‍વોડ્રન સાથે બદલવા માટે છ નવા Mi-17 સ્‍૫સ્‍ત્રના રૂપાંતરણને મંજૂરી આપી છે. Mi-17 સ્‍૫ત માં અદ્યતન એવિઓનિક્‍સ, ઓન-બોર્ડ નેવિગેશન સિસ્‍ટમ્‍સ અને નાઇટ-વિઝન ઉપકરણો છે. SPG ઇચ્‍છતું હતું કે હેલિકોપ્‍ટરમાં હાઇ ટેઇલ બૂમ્‍સ હોય જેથી કાર પાછળના એક્‍ઝિટ સીડીની બાજુમાં આવી શકે અને મુસાફરોને આસપાસના કોઈપણ વ્‍યક્‍તિ તરફથી ખતરો ન થાય, વધારાની ટ્રાન્‍ઝિટ રેન્‍જ, વધુ સારી ક્રેશવર્થિનેસ અને બખ્‍તર સુરક્ષાનો સામનો ન કરવો પડે.

મીડિયા સાથે સંપર્ક કરો

SPG કાયદા દ્વારા SPG ના સભ્‍યોને મીડિયા સાથે સંપર્ક કરવા અથવા તેમના કાર્ય સંબંધિત કોઈપણ પુસ્‍તક, પત્ર અથવા અન્‍ય દસ્‍તાવેજના પ્રકાશનમાં સહયોગ કરવા પર પ્રતિબંધ છે, જેમાં સરકારી સેવામાંથી નિવૃત્તિ પછી પણ સમાવેશ થાય છે. ૩િીં SPG અને તેના કર્મચારીઓને માહિતી અધિકાર અધિનિયમ, ૨૦૦૫ હેઠળ કોઈપણ માહિતી જાહેર કરવાની વિનંતીઓથી મુક્‍તિ આપવામાં આવી છે.

કમલ જારોલી

એડવોકેટ અને નોટરી,

રાજકોટ (૮૧૬૦૩ ૧૧૦૧૬)