<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 18th September 2025

ડાયાબિટીસ, લીવર અને કેન્‍સરના દર્દીઓને રાહતઃ CSIR એ પ્રાચીન દવાનો ઉપયોગ કરીને ૧૩ દવાઓ વિકસાવી

દર્દીઓને સસ્‍તી, આડઅસર મુક્‍ત દવાઓ પણ મળશે

નવી દિલ્‍હી, તા.૧૮: વૈજ્ઞાનિક અને ઔદ્યોગિક સંશોધન પરિષદ પ્રાચીન તબીબી પદ્ધતિઓ અને આધુનિક વિજ્ઞાનને એકીકળત કરીને નવી હર્બલ દવાઓની શોધ કરી રહી છે. લખનૌમાં ત્રણ CSIR પ્રયોગશાળાઓએ આવી ૧૩ દવાઓ વિકસાવી છે, અને સ્‍ટાર્ટઅપ્‍સ દ્વારા દર્દીઓ સુધી સુરક્ષિત રીતે પહોંચાડવા માટે એક અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્‍યું છે. CSIRની લખનૌ પ્રયોગશાળા, નેશનલ બોટનિકલ ઇન્‍સ્‍ટિટયૂટ ખાતે આ વિષય પર બે દિવસીય કોન્‍ક્‍લેવનું આયોજન કરવામાં આવ્‍યું હતું.

કોન્‍ક્‍લેવ દરમિયાન, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી ડૉ. જીતેન્‍દ્ર સિંહે જણાવ્‍યું હતું કે લખનૌમાં આ પ્રયોગશાળાઓએ ડાયાબિટીસ, કેન્‍સર અને ફેટી લીવર માટેની દવાઓ સહિત ૧૩ મહત્‍વપૂર્ણ દવાઓ વિકસાવી છે. આમાં ડાયાબિટીસની દવા BGR-૩૪, બ્‍લડ કેન્‍સર માટે અર્જુનની છાલમાંથી મેળવેલ પેક્‍લિટેક્‍સેલ અને ફેટી લિવર અને લીવર કેન્‍સર માટે પિક્રોલિવનો સમાવેશ થાય છે. BGR-૩૪ ને નેશનલ બોટનિકલ રિસર્ચ ઇન્‍સ્‍ટિટયૂટ અને CIMAP દ્વારા છ મુખ્‍ય ઔષધિઓમાંથી વિકસાવવામાં આવ્‍યું હતું: દારુહરિદ્રા, ગિલોય, વિજયસર, ગુડમાર, મંજિષ્ઠા અને મેથી. આ દવા માત્ર બ્‍લડ સુગરને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે એટલું જ નહીં પરંતુ લાંબા ગાળાના ડાયાબિટીસ રિવર્સલમાં પણ અસરકારક માનવામાં આવે છે.

એમિલ ફાર્માસ્‍યુટિકલ્‍સના એક્‍ઝિકયુટિવ ડિરેક્‍ટર ડૉ. સંચિત શર્માએ જણાવ્‍યું હતું કે, વિશ્વ હવે માત્ર ડાયાબિટીસ નિયંત્રણ પર જ નહીં પરંતુ ડાયાબિટીસ રિવર્સલ પર પણ ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરી રહ્યું છે. BGR-૩૪ જેવા ભારતીય ફોર્મ્‍યુલા આયુર્વેદ અને આધુનિક વિજ્ઞાનનું મિશ્રણ છે અને ભવિષ્‍યમાં ડાયાબિટીસ મુક્‍ત સમાજનો પાયો બની શકે છે.

આ કોન્‍ક્‍લેવની મુખ્‍ય સિદ્ધિ એ દર્શાવવાનું હતું કે સરકારી પ્રયોગશાળાઓમાં વિકસિત ટેકનોલોજીઓ સ્‍ટાર્ટઅપ્‍સ અને ઉદ્યોગની મદદથી બજારમાં કેવી રીતે પહોંચી રહી છે. ઉદ્ધાટન સત્રમાં, કેન્‍દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી, ડૉ. જીતેન્‍દ્ર સિંહે જણાવ્‍યું હતું કે આ જનતા માટે પ્રયોગશાળૉ ખ્‍યાલનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. તેમણે સ્‍ટાર્ટઅપ્‍સને આંતરરાષ્‍ટ્રીય બજારમાં હર્બલ દવાઓને સ્‍પર્ધાત્‍મક બનાવવા માટે -ોત્‍સાહિત કર્યા. કેન્‍દ્રીય મંત્રી ડૉ. જીતેન્‍દ્ર સિંહ અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્‍યમંત્રી યોગી આદિત્‍યનાથે પ્રદર્શનનું નિરીક્ષણ કર્યું અને વૈજ્ઞાનિકોને આ દિશામાં આગળ વધવા માટે પ્રોત્‍સાહિત કર્યા.

આ ઘટના એવા સમયે આવી રહી છે જ્‍યારે વિશ્વભરમાં કુદરતી અને હર્બલ ઉપચારોની માંગ વધી રહી છે. નિષ્‍ણાતો માને છે કે ભારત પાસે વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત થયેલા સૂત્રો દ્વારા આ ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક બજારમાં નેતળત્‍વ કરવાની નોંધપાત્ર તક છે. ડૉ. સંચિત શર્માના શબ્‍દોમાં, આ માત્ર એક દવા નથી, પરંતુ વિજ્ઞાન અને પરંપરાનું એક મોડેલ છે જે આગામી વર્ષોમાં વૈશ્વિક આરોગ્‍યસંભાળ એજન્‍ડા નક્કી કરી શકે છે.

હકીકતમાં, NBRI અને CIMAP જેવી સંસ્‍થાઓ ઔષધીય છોડની સુધારેલી જાતો પર પણ સંશોધન કરી રહી છે. આનાથી ખેડૂતોને વધુ સારા ઉત્‍પાદન અને ઉચ્‍ચ આવકની તકો મળશે, જ્‍યારે દર્દીઓને સસ્‍તી અને આડઅસર મુક્‍ત દવાઓ પણ મળશે. (રર.૬)

(11:03 AM IST)