નવી દિલ્હી : ભારતીય અર્થતંત્ર હાલમાં ઝડપથી વિકાસ કરી રહ્યું છે અને ૨૦૨૫ સુધીમાં વિશ્વનું ચોથું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બનવા જઈ રહ્યું છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે એક સમયે ભારત વિશ્વની સૌથી સમૃદ્ધ અને અગ્રેસર અર્થવ્યવસ્થા હતી? હા, આ બિલકુલ સાચું છે. મુઘલ કાળ દરમિયાન ભારતે સંપત્તિમાં આસમાને સ્પર્શી હતી, અને સમ્રાટ અકબરના શાસનકાળમાં તો તે તેની સર્વોચ્ચ ઊંચાઈએ પહોંચી હતી.
 
અકબરના શાસનકાળમાં ભારતની આર્થિક સ્થિતિ
અહેવાલો અને ઐતિહાસિક પુસ્તકો અનુસાર, ૧૭મી સદીમાં મુઘલ સમ્રાટ અકબરના શાસન દરમિયાન, ભારતનો જીડીપી (ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ) વિશ્વમાં સૌથી વધુ હતો. ભારતનો હિસ્સો વૈશ્વિક જીડીપીમાં ૨૫.૯% જેટલો હતો, જે અમેરિકા અને બ્રિટન જેવા દેશો કરતાં પણ વધુ હતો. આ સમયગાળો ભારત માટે આર્થિક સુવર્ણ યુગ માનવામાં આવે છે.
 
ભારતના પતન અને પુનરુત્થાનની ગાથા

* બ્રિટિશ શાસન: ૧૭૦૦ની સાલ બાદ ભારતીય અર્થતંત્રનો પતન થવા લાગ્યો. અંગ્રેજોએ દેશના સંસાધનોનું મોટા પાયે શોષણ કર્યું, જેના કારણે ૧૯૭૦ સુધીમાં ભારતનો જીડીપી માત્ર ૦.૩% જેટલો થઈ ગયો.

* આધુનિક યુગમાં ઉદય: ૧૯૯૧ના આર્થિક સુધારા બાદ ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા ફરી પાટા પર આવી. આજે ભારત વિશ્વનું ચોથું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે અને ૨૦૩૦ સુધીમાં ત્રીજું સૌથી મોટું આર્થિક પાવરહાઉસ બનવાની શક્યતા છે.
 
અકબરના શાસનની વિશેષતાઓ

* કૃષિ અને વેપાર: અકબરના શાસનકાળમાં ખેતીલાયક જમીનમાં વધારો થયો, અને મરચાં, મકાઈ અને તમાકુ જેવા પાકોની ખેતી શરૂ થઈ. દરેક ગામ એક આત્મનિર્ભર એકમ હતું.

* સિક્કા અને વેપાર: તે સમયે સોનાની 'સીલ' અને ચાંદીના સિક્કા ચલણમાં હતા. ભારતમાંથી કાપડ, મસાલા અને રેશમની નિકાસ થતી, જ્યારે સોનું, ચાંદી અને કિંમતી પથ્થરોની આયાત થતી હતી.

* સુશાસન: અકબરે વહીવટી માળખામાં સુધારા કર્યા, લોકોને ધાર્મિક સ્વતંત્રતા આપી અને શાસનને વધુ ઉદાર બનાવ્યું.

આજે પણ ભારતનો આર્થિક વિકાસ ઇતિહાસના સુવર્ણ યુગની યાદ અપાવે છે અને દેશને ફરી એકવાર વૈશ્વિક આર્થિક મહાશક્તિ બનવા તરફ લઈ જઈ રહ્યો છે.