આજના ડિજિટલ યુગમાં, ખાસ કરીને યુવાનોમાં લેટેસ્ટ ગેજેટ્સ, જેવા કે એપલનો આઇફોન, ખરીદવાનો ભારે ક્રેઝ જોવા મળે છે. પરંતુ શું મોંઘો ફોન ખરીદવો એ સમજદારીભર્યો નાણાકીય નિર્ણય છે? ચાલો, આપણે એક સરળ ઉદાહરણ દ્વારા સમજીએ કે શોખ અને રોકાણ વચ્ચે કેટલો મોટો તફાવત છે. અમીર મા બાપના સંતાનો તો ઠીક છે, પરંતુ મધ્યમ વર્ગના અને નીચલા મધ્યમ વર્ગના પરિવારના સંતાનો પણ ચડસા ચડસીમાં કોઈપણ ભોગે આઈફોન લેવા ભારે જીદે ચડતા હોય છે. એમના માટે ડિજિટલ મીડિયા ઉપરનો વાયરલ થઈ રહેલો આ દાખલો આંખ ઉઘાડનારો છે.

કિસ્સો ૧: તમે આઇફોન ખરીદ્યો..

ધારો કે તમે ગયા વર્ષે, ૨૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ના રોજ, નવોસવો આઈફોન ૧૬ પ્રો મેક્સ ખરીદ્યો.

 * લોન્ચ સમયની કિંમત: ₹૧,૪૫,૦૦૦ 

 * એક વર્ષ પછીની કિંમત (આજની તારીખે): આશરે ₹૯૦,૦૦૦

આનો અર્થ એ થયો કે ફક્ત એક વર્ષના સમયગાળામાં તમારા પૈસાનું મૂલ્ય ₹૫૫,૦૦૦ ઘટી ગયું. આ એક મોંઘો શોખ સાબિત થયો, જેમાં તમને મોટું નાણાકીય નુકસાન થયું.

 

કિસ્સો ૨: તમે સોનું ખરીદ્યું..

હવે ધારો કે તમે આઇફોન ખરીદવાને બદલે, તેટલા જ પૈસા, એટલે કે આશરે દોઢ લાખ રૂપિયાનું સોનામાં રોકાણ કર્યું.

 * ૨૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ના રોજ સોનાનો ભાવ (૨૪ કેરેટ): ₹૭૩,૯૭૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ હતો.

 * તમારું રોકાણ: આશરે ₹૧,૫૦,૦૦૦, જેમાં લગભગ ૨૦ ગ્રામ સોનું આવ્યું.

 * એક વર્ષ પછી સોનાનો ભાવ (આજની તારીખે): ₹૧,૧૪,૦૦૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ

 * તમારા ૨૦ ગ્રામ સોનાની આજની કિંમત: ₹૨,૨૮,૦૦૦ છે. આમ સોનામાં રોકાણ કરવાથી તમારા પૈસાનું મૂલ્ય એક જ વર્ષમાં ₹૭૮,૦૦૦બીવધી ગયું ! અદભુત બાબત નથી ? 

 

મુખ્ય તારણ:

આ સરળ ગણતરી સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે આઇફોન જેવી વસ્તુઓ સમય જતાં તેમની કિંમત ગુમાવે છે, જ્યારે સોના જેવી સંપત્તિ (એસેટ) સમય જતાં મૂલ્યમાં વધારો કરે છે. એક તરફ જ્યાં દોઢ લાખના ફોને પંચાવન હજારનું નુકસાન કરાવ્યું, ત્યાં બીજી તરફ એટલા જ રૂપિયાના સોનાએ ૭૮ હજારનો નફો કરાવ્યો.

 

આ ઉદાહરણ આપણને શીખવે છે કે કોઈપણ મોટો ખર્ચ કરતાં પહેલાં સમજદારીપૂર્વક વિચારવું જોઈએ કે શું તે વસ્તુ ભવિષ્યમાં આપણને નાણાકીય રીતે ફાયદો કરાવશે કે નુકસાન. 

 

શોખ જરૂર પૂરા કરો, પરંતુ રોકાણને પ્રાથમિકતા આપવી એ લાંબા ગાળે હંમેશા ફાયદાકારક રહે છે. 

 

માટે જ "થિન્ક વાઇઝલી" ! 

(સમજદારીપૂર્વક વિચારો !)