નવી દિલ્‍હી તા.૨૨: ભારત સરકારની આગેવાની હેઠળની GST કાઉન્‍સિલે તેની ૫૬મી બેઠક (૩ સપ્‍ટેમ્‍બર, ૨૦૨૫) માં, એક મોટો નિર્ણય લીધો, જેમાં દેશના વર્તમાન ચાર-સ્‍લેબ GST માળખા (૫%, ૧૨%, ૧૮% અને ૨૮%) ને દૂર કરીને તેને બે-સ્‍તરીય પ્રણાલી સાથે બદલી. આ નિર્ણયનો હેતુ ભારતના પરોક્ષ કર માળખાને સરળ અને પારદર્શક બનાવવાનો છે. આજથી દેશભરના ગ્રાહકો પર ફક્‍ત બે GST સ્‍લેબ - ૫અને ૧૮% હેઠળ કર લાદવામાં આવશે, જ્‍યારે ચોક્કસ વસ્‍તુઓ પર ૪૦%નો નવો સ્‍લેબ લાગુ થશે. આ ૪૦% દર એવા ઉત્‍પાદનો પર લાગુ પડે છે જે અગાઉ વળતર સેસને પાત્ર હતા. હવે તેને નાબૂદ કરીને GSTમાં મર્જ કરવામાં આવ્‍યો છે.

સરકારના આ પગલાથી ઘણી વસ્‍તુઓ સસ્‍તી થશે, પરંતુ કેટલાક કરના બોજને કારણે વધુ મોંઘી પણ થશે. ચાલો નજીકથી નજર કરીએ કે કયા માલ અને સેવાઓ સૌથી વધુ GSTને પાત્ર હશે

આ ઉત્‍પાદનો આરોગ્‍ય અને સમાજ માટે હાનિકારક માનવામાં આવે છે. આવરી લેવામાં આવેલી વસ્‍તુઓ સિગારેટ, બીડી, પાન મસાલા, ગુટખા, ચાવવાની તમાકુ, તમાકુનો કચરો, સિગાર, સિગારિલો, અન્‍ય તમાકુ ઉત્‍પાદનો અને તેના વિકલ્‍પો, નિકોટિન આધારિત ઇન્‍હેલેશન ઉત્‍પાદનો, તમાકુના અર્ક અને એસેન્‍સ, ઓનલાઈન ગેમિંગ/જુગાર.

૧,૨૦૦ સીસીથી વધુ એન્‍જિન ક્ષમતા અને ૪ મીટરથી વધુ લંબાઈવાળા ચાર પૈડાવાળા વાહનો. અગાઉ, આ પર ૨૮% GST ૨૨% સેસ લાગતો હતો. હવે, ફક્‍ત ૪૦% કર લાગુ થશે. નોંધનીય છે કે નવા કર માળખાથી મોટી કારના ભાવ પહેલા કરતા થોડા ઓછા થશે, કારણ કે એકંદર કરનો બોજ લગભગ ૧૦% ઘટ્‍યો છે.

પહેલાં, આ પર ૨૮% GST  ૩% સેસ લાગતો હતો. હવે, સીધો ૪૦્રુ કર લાગુ પડશે. આનો અર્થ એ થયો કે 350cc થી ઉપરની બાઇક વધુ મોંઘી થશે.

કોકા-કોલા, પેપ્‍સી, ફેન્‍ટા, માઉન્‍ટેન ડ્‍યૂ, ફલેવર્ડ વોટર, વગેરે, જેના પર પહેલા ૨૮% કર લાગતો હતો, હવે ૪૦% કર લાગશે. કાર્બોનેટેડ પીણાં, ખાંડ-મીઠા પીણાં અને ફળ-આધારિત કાર્બોરેટેડ પીણાં પણ આ કરમાં સામેલ છે.

- રેસ્‍ટોરન્‍ટ ડાઇનિંગ (ખાસ કરીને એસી અને પ્રીમિયમ રેસ્‍ટોરન્‍ટ)

- કન્‍ઝ્‍યુમર ડ્‍યુરેબલ્‍સઃ રેફ્રિજરેટર, વોશિંગ મશીન, એસી

- સલૂન અને સ્‍પા સેવાઓ (સુંદરતા અને માવજત)

- પ્રીમિયમ સ્‍માર્ટફોન અને આયાતી ગેજેટ્‍સ.(૩૮.૮)