નવી દિલ્હી: ભારતના પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) જસ્ટિસ ડી.વાય. ચંદ્રચુડને તેમની નિવૃત્તિના લગભગ 10 મહિના બાદ ફરીથી એક મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તેમને બે મોટી કંપનીઓ, યુરો પ્રતિક ઇસ્પાત અને જીઓમિન ઇન્ડસ્ટ્રીઝ વચ્ચેના 1.7 લાખ મેટ્રિક ટન આયર્ન ઓરના વિવાદમાં મધ્યસ્થી તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. આ નિમણૂક 19 સપ્ટેમ્બરે કરવામાં આવી હતી.

મામલો શું છે?
આ કેસ મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટના જબલપુર બેન્ચના ચુકાદા સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો. હાઈકોર્ટે જીઓમિન ઇન્ડસ્ટ્રીઝના દાવાને પુનઃસ્થાપિત કર્યો હતો, જેના કારણે યુરો પ્રતિકે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરવી પડી. આ કેસમાં કાનૂની દલીલો એટલી જટિલ બની હતી કે ન્યાયાધીશોએ બંને પક્ષોને મધ્યસ્થી દ્વારા સમાધાન કરવાની સલાહ આપી.

સિંધવી અને સુબ્રમણ્યમની દલીલો
સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જે.બી. પારડીવાલા અને ન્યાયાધીશ કે.વી. વિશ્વનાથનની બેન્ચે આ કેસની સુનાવણી દરમિયાન નોંધ્યું કે કેસ વધુ ને વધુ ગૂંચવાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે કોઈ નિષ્કર્ષ પર આવવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. આ મામલામાં યુરો પ્રતિક વતી વરિષ્ઠ વકીલ અભિષેક મનુ સિંધવી અને જીઓમિન વતી વરિષ્ઠ વકીલ ગોપાલ સુબ્રમણ્યમ દલીલો કરી રહ્યા હતા. બંને વકીલોએ બેન્ચના પ્રસ્તાવનો સ્વીકાર કર્યો.

પૂર્વ CJIની નિમણૂક
આ મામલાની જટિલતાને ધ્યાનમાં રાખીને, સુપ્રીમ કોર્ટે સર્વસંમતિથી પૂર્વ CJI જસ્ટિસ ચંદ્રચુડને મધ્યસ્થી તરીકે નિયુક્ત કર્યા. બેન્ચે તેમને વહેલી તકે આ મામલાનો ઉકેલ લાવવા અને રિપોર્ટ સબમિટ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આદેશમાં એ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે મધ્યસ્થીની ફી બંને પક્ષો સાથે પરામર્શ કરીને નક્કી કરવામાં આવશે. સુપ્રીમ કોર્ટે મધ્યસ્થીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી બંને પક્ષો વચ્ચેની તમામ કાયદાકીય કાર્યવાહી પર રોક લગાવી છે.

નિવૃત્તિ બાદની પ્રવૃત્તિઓ
ઉલ્લેખનીય છે કે જસ્ટિસ ચંદ્રચુડ 10 નવેમ્બર, 2024ના રોજ CJI પદેથી નિવૃત્ત થયા હતા. નિવૃત્તિ બાદ, મે મહિનામાં તેમને *દિલ્હીની નેશનલ લો યુનિવર્સિટી (NLU)*માં પ્રોફેસર તરીકે પણ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જે ભારતના કાનૂની શિક્ષણ માટે એક મોટું પગલું માનવામાં આવ્યું હતું. હાલમાં, જસ્ટિસ બી.આર. ગવઈ ભારતના CJI તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે.