નવી દિલ્હી : ભારતીય સેનાએ તેના હવાઈ સંરક્ષણને મજબૂત બનાવવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. પાકિસ્તાન અને ચીન સરહદો પર હવાઈ ખતરાનો સામનો કરવા માટે 'અનંત શાસ્ત્ર' સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઈલ સિસ્ટમની 5-6 રેજિમેન્ટ ખરીદવા માટે ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. આ સિસ્ટમ સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી.

તેને અગાઉ ક્વિક રિએક્શન સરફેસ-ટુ-એર મિસાઈલ (QRSAM) કહેવામાં આવતું હતું. આ પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ આશરે ₹30,000 કરોડ છે. સેનાના અધિકારીઓએ ઇન્ડિયા ટુડેને જણાવ્યું હતું કે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાની ડ્રોન હુમલાઓને રોકવામાં આ સિસ્ટમે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.

મે 2025 માં ઓપરેશન સિંદૂર પછી તરત જ ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ (DAC) એ આ સ્વદેશી સિસ્ટમ ખરીદવાની મંજૂરી આપી હતી. પાકિસ્તાને ચાર દિવસના સંઘર્ષ દરમિયાન ચીની શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ભારતીય સેનાના હવાઈ સંરક્ષણ એકમોએ L-70 અને Zu-23 બંદૂકોથી મોટાભાગના ડ્રોનનો નાશ કર્યો હતો.

આકાશ અને MR-SAM સિસ્ટમોએ પણ અસરકારક પ્રદર્શન કર્યું. ભારતીય વાયુસેનાના સ્પાયડર અને સુદર્શન S-400 સિસ્ટમોએ હવાઈ ધમકીઓને અટકાવવા માટે સંયુક્ત રીતે કામ કર્યું. આર્મીની વાયુ સંરક્ષણ વિંગ પહેલાથી જ MR-SAM, આકાશ અને નાની સિસ્ટમોનું સંચાલન કરે છે અને વાયુસેના સાથે ગાઢ સંકલનમાં કાર્ય કરે છે.

આ સિસ્ટમ ખૂબ જ ઝડપી અને મોબાઇલ છે. તે ગતિશીલ લક્ષ્યોને શોધી અને ટ્રેક કરી શકે છે. તે ફક્ત નાના અવરોધો પર મિસાઇલો ફાયર કરી શકે છે. તેની રેન્જ આશરે 30 કિલોમીટર છે. તે ટૂંકા-મધ્યમ રેન્જમાં MR-SAM અને આકાશ જેવી હાલની સિસ્ટમોને પૂરક બનાવશે.

દિવસ અને રાતની સ્થિતિમાં તેની ક્ષમતાઓનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. તે નાના ડ્રોનથી લઈને મોટા વિમાનો સુધી દરેક વસ્તુને નિશાન બનાવી શકે છે. તેને પશ્ચિમ (પાકિસ્તાન) અને ઉત્તર (ચીન) સરહદો પર તૈનાત કરવામાં આવશે.

આર્મી ચીફ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદી સ્વદેશી શસ્ત્રોને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે. એર ડિફેન્સને નવા રડાર, ખૂબ જ ટૂંકા અંતરની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ, જામર અને લેસર-આધારિત સિસ્ટમ્સ મળી રહી છે. આ પાકિસ્તાની સેના પાસે રહેલા તુર્કી અને ચીની ડ્રોનનો સામનો કરશે. ભવિષ્યમાં, જોરાવર લાઇટ ટેન્ક અને અન્ય એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સને સેનામાં સામેલ કરવામાં આવશે. આ પગલાથી સેના આત્મનિર્ભર બનશે.