હિસાર: હરિયાણાના હિસારમાં ગુરુ જંભેશ્વર યુનિવર્સિટી ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી (GJUST) ના ત્રણ વિદ્યાર્થીઓએ એક અનોખી શોધ કરી છે. તેઓ કસરત સાયકલને પેડલ કરીને વીજળી ઉત્પન્ન કરી રહ્યા છે.

 યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓએ કાર અલ્ટરનેટરને સાયકલના વ્હીલ સાથે જોડી દીધું છે, જે પેડલ કરતી વખતે વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે. સાયકલને પેડલ કરતાની સાથે જ, અલ્ટરનેટરનો રોટર ફરે છે, જેનાથી વીજળી ઉત્પન્ન થાય છે. સાયકલ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વીજળી બેટરીમાં સંગ્રહિત થાય છે. આ વીજળી નાના બલ્બ અને નાના પંખાને પણ પાવર આપી શકે છે, જે કસરત દરમિયાન ઠંડી હવા આપે છે. સાયકલ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વીજળીનો ઉપયોગ કોમ્પ્યુટર ચલાવવા માટે UPS બેટરીને ચાર્જ કરવા માટે પણ થઈ શકે છે, જે વીજળી કાપ દરમિયાન કાર્ય કરી શકે છે. જો જીમમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે તો, તે બહુવિધ સાયકલને એકસાથે જોડીને ઇન્વર્ટરને પણ ચાર્જ કરી શકે છે.

આ પ્રોજેક્ટ ઇલેક્ટ્રિકલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્જિનિયરિંગ (EEE) વિભાગના ડૉ. વિજય પાલ સિંહની દેખરેખ હેઠળ વિકસાવવામાં આવ્યો હતો. યુનિવર્સિટીમાં બી.એસસી. યોગ વિજ્ઞાન અને ઉપચારના વિદ્યાર્થી કર્ણિક સિંહે આ રસપ્રદ વિચાર રજૂ કર્યો, જે તેમણે વિજય પાલ સિંહ સાથે શેર કર્યો. ત્યારબાદ તેમણે આ પ્રોજેક્ટ પર વિશાલ મનહાસ, જે બી.એસસી. યોગ સાયન્સ અને થેરાપીના વિદ્યાર્થી છે, અને મોહિત, જે યુનિવર્સિટીમાં બી.ટેક. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને કોમ્યુનિકેશનના વિદ્યાર્થી છે, તેમણે સાથે કામ કર્યું. હિસારના ઓટો માર્કેટના મિકેનિક પલવિંદર સિંહે સાયકલના ફ્રેમને વેલ્ડિંગ સહિત ટેકનિકલ સહાય પૂરી પાડી, જેનાથી તે મજબૂત બન્યું. 

ગુરુ જંભેશ્વર યુનિવર્સિટી ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજીના વાઇસ ચાન્સેલર પ્રોફેસર નરસીરામ બિશ્નોઈ અને રજિસ્ટ્રાર પ્રોફેસર વિજય કુમારે આ શોધની પ્રશંસા કરી, તેને પર્યાવરણ માટે ફાયદાકારક ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે, આ પદ્ધતિ ફક્ત લોકોના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો કરશે નહીં પરંતુ સરળતાથી વીજળી પણ ઉત્પન્ન કરશે. 

કર્ણિક સિંહે સમજાવ્યું કે, તેમને આ વિચાર સાયકલ પર કસરત કરતી વખતે આવ્યો હતો, ત્યારબાદ તેમણે તે અન્ય લોકો સાથે શેર કર્યો, અને આજે તેમનું સ્વપ્ન સાકાર થયું છે. એક કલાક સાયકલ ચલાવવાથી 50 થી 150 વોટ વીજળી ઉત્પન્ન થઈ શકે છે, જેનો ઉપયોગ પંખા અથવા બેટરી ચાર્જ કરવા માટે થઈ શકે છે. જીમમાં સ્થાપિત સાયકલ પર કસરત કરવાથી તમારા સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો થઈ શકે છે અને ઘણી વીજળી બચાવી શકાય છે. આ શોધ એવા વિસ્તારોમાં ખૂબ ઉપયોગી થઈ શકે છે જ્યાં વારંવાર વીજળી ગુલ થાય છે. તેને બનાવવામાં આશરે 5,000 રૂપિયાનો ખર્ચ થયો હતો અને તે 20 દિવસમાં પૂર્ણ થયું હતું. 

ડૉ. વિજય પાલ સિંહે કહ્યું, "આ કસરત, ટેકનોલોજી અને ઉર્જાનું અદ્ભુત મિશ્રણ છે. બાળકો દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલ આ ખાસ સાયકલ આરોગ્ય તેમજ ઉર્જા સંરક્ષણને પ્રોત્સાહન આપશે. આ સસ્તી પદ્ધતિ જીમથી ગામડાઓમાં પરિવર્તન લાવી શકે છે. પેડલિંગ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વીજળી ઉજ્જવળ ભવિષ્યની શરૂઆત છે."