વધુ એક દેશમાં યુવાનોએ સરકાર ઉથલાવીઃ વિરોધ પ્રદર્શનોઃ ૨૨ લોકોનાં મોત
આફ્રિકાના દક્ષિણપૂર્વ કિનારે આવેલા ટાપુ રાષ્ટ્ર મેડાગાસ્કરમાં હિંસક યુવાનો દ્વારા સંચાલિત વિરોધ પ્રદર્શનોએ સરકારને વિસર્જન કરવાની ફરજ પાડી વિરોધીઓ કહે છે કે તેમને કેન્યા, નેપાળ અને મોરોક્કોમાં યુવાનો દ્વારા સંચાલિત આંદોલનોમાંથી પ્રેરણા મળી છે. વીજળી અને પાણીની તંગી આંદોલનનું મૂળ
એન્ટાનાનારીવો તા.૩૦: આફ્રિકાના દક્ષિણપૂર્વ કિનારે આવેલા ટાપુ રાષ્ટ્ર મેડાગાસ્કરમાં હિંસક યુવાનો દ્વારા સંચાલિત વિરોધ પ્રદર્શનોએ સરકારને વિસર્જન કરવાની ફરજ પાડી છે. વીજળી અને પાણીની તંગીથી કંટાળીને, યુવાનો ગયા અઠવાડિયે શરૂ થયેલી સરકાર સામે ખુલ્લા બળવામાં રાજધાની એન્ટાનાનારીવોની શેરીઓમાં ઉતરી આવ્યા હતા. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના જણાવ્યા અનુસાર, આ વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ઓછામાં ઓછા ૨૨ લોકો માર્યા ગયા છે અને ૧૦૦ થી વધુ ઘાયલ થયા છે. રાષ્ટ્રપતિ એન્ડ્રી રાજોએલિનાએ સોમવારે ટેલિવિઝન સંબોધનમાં સમગ્ર સરકારને વિસર્જન કરવાની જાહેરાત કરી અને જનતાની માફી માંગી. નિષ્ણાતો કહે છે કે ૨૦૨૩ માં તેમની ફરીથી ચૂંટણી પછી રાજોએલિનાની સત્તા માટે આ સૌથી ગંભીર પડકાર છે અને તાજેતરના વર્ષોમાં ટાપુ રાષ્ટ્રએ જોયેલી સૌથી તીવ્ર અશાંતિ છે.
ગયા અઠવાડિયે વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયા હતા અને સોમવાર, ૨૯ સપ્ટેમ્બરના રોજ ચરમસીમાએ પહોંચ્યા હતા. રાજધાની, એન્ટાનાનારીવોની મુખ્ય યુનિવર્સિટીમાં સેંકડો યુવાનો એકઠા થયા હતા, જ્યાં તેઓએ પ્લેકાર્ડ પકડીને રાષ્ટ્રગીત ગાયું હતું અને શહેરના કેન્દ્ર તરફ કૂચ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. નેપાળમાં તાજેતરના વિરોધ પ્રદર્શનોથી પ્રેરિત થઈને, વિરોધીઓએ રાષ્ટ્રધ્વજનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જે સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો. ફેસબુક જેવા પ્લેટફોર્મ પર એકતા ધરાવતા આ યુવાનો મુખ્યત્વે બેરોજગારી, આર્થિક કટોકટી અને રોજિંદા જીવનની મૂળભૂત સમસ્યાઓ સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા.
જોકે, કૂચ દરમિયાન, પોલીસે ભીડને વિખેરવા માટે ટીયર ગેસ અને રબરની ગોળીઓ છોડી, જેનાથી પરિસ્થિતિ વધુ વણસી ગઈ. રાજધાનીમાં લૂંટફાટ વધી ગઈ, જેમાં સુપરમાર્કેટ, ઉપકરણ સ્ટોર્સ, બેંકો અને રાજકારણીઓના ઘરોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. એન્ટાનાનારીવોમાં ૧.૪ મિલિયનની વસ્તી છે, પરંતુ આ રમખાણોએ સમગ્ર શહેરને અરાજકતામાં ડૂબાડી દીધું. ગયા અઠવાડિયાથી સાંજથી સવાર સુધી કફર્યુ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે, જેનો સુરક્ષા દળો કડક અમલ કરી રહ્યા છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના માનવ અધિકારો માટેના ઉચ્ચ કમિશનરના કાર્યાલયે મૃત્યુઆંક ૨૨ રાખ્યો છે, જેમાં વિરોધીઓ, રાહદારીઓ અને લૂંટફાટ દરમિયાન માર્યા ગયેલા લોકોનો સમાવેશ થાય છે. ઘાયલોની સંખ્યા ૧૦૦ થી વધુ છે. જોકે, મેડાગાસ્કરના વિદેશ મંત્રાલયે આ આંકડાઓને ફગાવી દીધા છે, અને કહ્યું છે કે તે ૅઅફવાઓ અથવા ખોટી માહિતીૅ પર આધારિત છે. મૃત્યુમાં એવા જૂથો દ્વારા કરવામાં આવેલી હિંસાનો પણ સમાવેશ થાય છે જે વિરોધ પ્રદર્શનોથી અલગ હતા.
વિરોધકર્તાઓનો મુખ્ય ગુસ્સો વારંવાર વીજળી ગુલ થવા અને પાણીની તીવ્ર અછત પર કેન્દ્રિત હતો. મેડાગાસ્કર આફ્રિકાના સૌથી ગરીબ દેશોમાંનો એક છે અને લાંબા સમયથી ચાલતા આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે. વિશ્વ બેંક અનુસાર, ૨૦૨૨ માં તેની ૩૦ મિલિયન વસ્તીમાંથી લગભગ ૭૫ ટકા લોકો ગરીબી રેખા નીચે જીવતા હતા. યુવા બેરોજગારી અને ફુગાવાએ પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી છે. વિરોધીઓએ રાષ્ટ્રપતિ રાજોલીનાની સરકારને આ મૂળભૂત સુવિધાઓમાં સુધારો કરવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ દોષી ઠેરવી હતી. આ આંદોલનો કેન્યા, નેપાળ અને મોરોક્કોમાં તાજેતરના યુવાનો દ્વારા સંચાલિત વિરોધ પ્રદર્શનોથી પ્રેરિત દેખાયા હતા, જ્યાં સોશિયલ મીડિયાએ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. વિરોધીઓએ સરકારની નિષ્ફળતાઓને રોજિંદા જીવન પર હુમલો ગણાવ્યો.
રાષ્ટ્રપતિ એન્ડ્રી રાજોએલિનાએ, જે ૨૦૨૩ માં ફરીથી ચૂંટણી લડી રહ્યા હતા, આ ઘટનાઓને તેમની સત્તા માટે સૌથી મોટો ખતરો ગણાવ્યો. સોમવારે ટેલિવિઝન સંબોધનમાં, તેમણે કહ્યું, ૅજો સરકારના સભ્યોએ તેમને સોંપવામાં આવેલી જવાબદારીઓ પૂર્ણ ન કરી હોય તો અમે સ્વીકારીએ છીએ અને માફી માંગીએ છીએ. તેમણે ઉમેર્યું, હું વીજળી ગુલામી અને પાણી પુરવઠાની સમસ્યાઓને કારણે થતા ગુસ્સા, ઉદાસી અને મુશ્કેલીઓને સમજું છું. મેં રડતા અવાજો સાંભળ્યા, પીડા અનુભવી અને રોજિંદા જીવન પર તેની અસર સમજી.
રાઝોલિનાએ સરકારના તાત્કાલિક વિસર્જનની જાહેરાત કરી અને લૂંટથી પ્રભાવિત વ્યવસાયોને સહાયનું વચન આપ્યું. ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવવા માટે તેમણે યુવાનો સાથે વાતચીત શરૂ કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. આ પગલું વર્ષોમાં મેડાગાસ્કરમાં સૌથી મોટી રાજકીય ઉથલપાથલ દર્શાવે છે
મેડાગાસ્કર લાંબા સમયથી રાજકીય અસ્થિરતાથી પીડાય છે. રાજોએલિના પોતે ૨૦૦૯ માં બળવા દ્વારા સત્તા પર આવ્યા હતા, પરંતુ ૨૦૨૩ ની ચૂંટણીમાં ફરીથી જીત્યા હતા. દેશનું અર્થતંત્ર કૃષિ અને ખાણકામ પર આધાર રાખે છે, પરંતુ આબોહવા પરિવર્તન, ચક્રવાત અને વૈશ્વિક રોગચાળાએ તેના પર ગંભીર અસર કરી છે. યુવા વસ્તી, જે કુલ વસ્તીનો મોટો હિસ્સો છે, પરિવર્તનની માંગ કરી રહી છે, પરંતુ સરકારી નીતિઓ અપેક્ષાઓ પર ખરી ઉતરી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ હિંસાની નિંદા કરી છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ ચોક્કસ પ્રતિભાવ સામે આવ્યો નથી. નિષ્ણાતો માને છે કે જો મૂળ મુદ્દાઓ પર ધ્યાન આપવામાં નહીં આવે તો આ ઘટના પ્રાદેશિક અસ્થિરતાને વધારી શકે છે.
(10:08 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
