રેવા, મધ્યપ્રદેશ: ભારતમાં જમીન માપન એ એક મોટી માથાકૂટ છે, કારણ કે દરેક રાજ્ય અને ક્યારેક તો દરેક વિસ્તારમાં માપન પદ્ધતિઓ અલગ-અલગ હોય છે. કોઈ જગ્યાએ જમીન વીઘા (Bigha) માં મપાય છે, તો ક્યાંક એકર (Acre) અને મોટા સોદાઓ હેક્ટર (Hectare) માં થાય છે. આ મૂંઝવણને કારણે જમીન ખરીદનારાઓ ઘણીવાર છેતરાય છે.

જો તમે પણ એ જાણવા માંગતા હો કે આ બધા એકમોમાં સૌથી મોટો 'બાપ' કોણ છે અને તેના ચોક્કસ મૂલ્યો શું છે, તો આ સરળ ગણિત સમજી લો.

સૌથી મોટો યુનિટ: હેક્ટર!
જો વાત પ્રમાણભૂત માપનની હોય, તો આ ત્રણ એકમોમાં હેક્ટર સૌથી મોટું છે!
ખેતીની જમીન માપવાના સ્કેલ મુજબ, હેક્ટરનું મૂલ્ય સૌથી વધુ છે. આ એક મેટ્રિક એકમ છે, જેને દેશભરમાં પ્રમાણભૂત ગણવામાં આવે છે.

જમીન માપનનું ગણિત    ચોક્કસ મૂલ્ય
1 હેક્ટર    2.4711 એકર
1 હેક્ટર    10,000 ચોરસ મીટર (Sq. Meter)
1 એકર    4,840 ચોરસ વાર (Sq. Yard)
1 એકર    43,560 ચોરસ ફૂટ (Sq. Foot)
 

એકર, હેક્ટર અને દશાંશનો સાચો હિસાબ
પ્રાદેશિક સ્તરે, ખાસ કરીને મધ્યપ્રદેશ જેવા વિસ્તારોમાં, જમીનને દશાંશ (Decimal) માં માપવાનો રિવાજ છે. જો તમને આ ત્રણેયનું ગણિત યાદ હોય, તો તમે કોઈ પણ સોદામાં મૂર્ખ નહીં બનો.
•    1 હેક્ટર = 2.47 એકર
•    1 એકર = 100 દશાંશ
•    1 દશાંશ = 0.004047 હેક્ટર (અથવા આશરે 435.6 ચોરસ ફૂટ)
•    1 હેક્ટર = 100 દશાંશ (આ મોટું માપન છે)

શહેરોમાં જમીન મોટાભાગે ચોરસ ફૂટ (Square Feet) અથવા ચોરસ યાર્ડ (Square Yard) માં મપાય છે, પરંતુ જ્યારે ખેતીની વાત આવે છે, ત્યારે એકર અને હેક્ટર જ પ્રમાણભૂત ગણાય છે. તેથી, આગલી વખતે જ્યારે કોઈ તમને વીઘા કે દશાંશમાં જમીનનું માપ જણાવે, ત્યારે તેને તરત જ એકર અથવા હેક્ટરમાં કન્વર્ટ કરીને ચોક્કસ માપ જાણી લો!