નવી દિલ્હી : આપણા રોજિંદા જીવનની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જરૂરિયાત પાણી છે, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે અન્ય પીણાંની જેમ પાણીની પણ કોઈ સમાપ્તિ તારીખ (Expiry Date) હોય છે? તકનીકી રીતે, શુદ્ધ પાણી બગડતું નથી, પરંતુ તે કેવી રીતે અને ક્યાં સંગ્રહિત થાય છે તેના પર આધાર રાખીને, તે ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં પીવા માટે અસુરક્ષિત બની શકે છે.

શું પાણી 'એક્સપાયર' થાય છે?
શુદ્ધ પાણી કુદરતી રીતે બગડતું નથી કારણ કે તે બેક્ટેરિયા કે અશુદ્ધિઓથી મુક્ત હોય છે. જોકે, સંગ્રહિત પાણીની સલામતી આયુષ્ય તેના સંગ્રહના માધ્યમ અને પર્યાવરણ પર આધાર રાખે છે.
•    બોટલબંધ પાણી: મોટાભાગની બોટલો પર 'બેસ્ટ બિફોર' તારીખ હોય છે (સામાન્ય રીતે 1-2 વર્ષ). આ તારીખ પાણીની ગુણવત્તા કરતાં બોટલના પ્લાસ્ટિકની ગુણવત્તાનું વધુ પ્રતિબિંબ છે. સમય જતાં, પ્લાસ્ટિકના રસાયણો પાણીમાં ભળી શકે છે, ખાસ કરીને જો બોટલો ગરમી અથવા સૂર્યપ્રકાશના સંપર્કમાં આવે.
o    સલામતી: જો બોટલબંધ પાણી ઠંડી, સૂકી અને અંધારાવાળી જગ્યાએ સંગ્રહિત થાય, તો તે સમાપ્તિ તારીખ પછી ઘણા મહિનાઓ સુધી સુરક્ષિત રહી શકે છે, જોકે સ્વાદ બદલાઈ શકે છે.
o    સાવધાન: જો બોટલ ખોલવામાં આવે, તો બેક્ટેરિયા પ્રવેશવાની શક્યતાને કારણે 2-3 દિવસની અંદર પાણી પીવું.
 
ઘરે સંગ્રહિત પાણીની સલામતી
જો તમે ઘરે પાણીનો સંગ્રહ કરો છો, તો તેનું આયુષ્ય નીચે મુજબ રહે છે:
•    સ્વચ્છ કન્ટેનર: જો પાણી સ્વચ્છ, સ્ટેનલેસ સ્ટીલ, કાચ અથવા BPA-મુક્ત પ્લાસ્ટિકમાં સંગ્રહિત થાય, અને કન્ટેનર નિયમિત સાફ થાય, તો તે 6 મહિનાથી 1 વર્ષ સુધી સુરક્ષિત રહી શકે છે.
•    નળનું પાણી: નળના પાણીમાં ક્લોરિન હોઈ શકે છે. તેને સંગ્રહ કરતા પહેલા ઉકાળવું અથવા ફિલ્ટર કરવું શ્રેષ્ઠ છે. એકવાર સંગ્રહ કર્યા પછી, 6 મહિનાની અંદર તેનો ઉપયોગ કરો.

આ યાદ રાખો: જો પાણીમાં ગંધ, રંગનો ફેરફાર અથવા દેખાતા કણો હોય, તો તેને પીશો નહીં.

પાણી બગડવાના મુખ્ય કારણો
પાણી બગડે છે, એટલે કે તે પીવા માટે અસુરક્ષિત બને છે, તેના મુખ્ય કારણો આ છે:
1.    દૂષિત કન્ટેનર: જો સંગ્રહ માટેનું કન્ટેનર ગંદુ હોય તો પાણીમાં બેક્ટેરિયા ઉગી શકે છે.
2.    પર્યાવરણ: ગરમી, સૂર્યપ્રકાશ અથવા ભેજના સંપર્કમાં આવવાથી પાણીમાં સૂક્ષ્મજીવોનો વિકાસ થઈ શકે છે.
3.    ખુલ્લું પાણી: હવાના સંપર્કમાં આવવાથી ખુલ્લું પાણી ધૂળ અથવા બેક્ટેરિયાથી દૂષિત થઈ શકે છે.
 
પાણીને સુરક્ષિત રાખવા માટેની ટિપ્સ
પાણીની સલામતી જાળવવા માટે આ પગલાં અનુસરો:
•    કન્ટેનર: હંમેશા સ્વચ્છ અને જંતુમુક્ત કન્ટેનરનો ઉપયોગ કરો.
•    સંગ્રહ સ્થાન: પાણીને ઠંડી, સૂકી અને અંધારાવાળી જગ્યાએ સંગ્રહ કરો.
•    તપાસ: સંગ્રહિત પાણીને સમયાંતરે ગંધ અને રંગ માટે તપાસતા રહો.
•    લેબલિંગ: કન્ટેનર પર સંગ્રહ તારીખ લખો જેથી તમે પાણીનો ટ્રેક રાખી શકો.