નવી દિલ્‍હી, તા.૩: લોકો EMI પર ઇલેક્‍ટ્રોનિક પ્રોડક્‍ટ્‍સ ખરીદી લે છે, પરંતુ તેનો લોન ચૂકવતા નથી. જેને કારણે લોન વસૂલી માટે બેંક કર્મચારીઓને મુશ્‍કેલી ઊભી થાય છે. આને ધ્‍યાનમાં રાખીને RBI એક નવો અને કડક નિયમ લાવશે. તેનો હેતુ મોબાઈલ, ટીવી, વોશિંગ મશીન જેવા પ્રોડક્‍ટ્‍સ માટેની નાની લોનની વસૂલીને સરળ બનાવવાનો છે. આ વિષયને લઈને RBIએ બેંકો અને નાણાકીય સંસ્‍થાઓ સાથે ચર્ચા પણ કરી છે.

ફાઈનાન્‍સ એક્‍સપર્ટ આદિલ શેટ્ટીએ કહ્યું હતું કે ફોન, લેપટોપ કે આવી અન્‍ય વસ્‍તુઓ ખરીદવા માટે મળતો લોન કોલેટરલ-ફ્રી હોય છે, એટલે કે ગ્રાહકને કોઈ સંપત્તિ ગિરવી રાખવાની જરૂર નથી પડતી. આ લોન પર વ્‍યાજ દર ૧૪-૧૬ ટકા સુધી હોય છે. આવી સ્‍થિતિમાં જો નવી વ્‍યવસ્‍થા લાગુ થાય છે તો આ લોન સુરક્ષિત લોન (જેમ કે હોમ લોન, ઓટો લોન)ની શ્રેણીમાં આવશે. એટલે બેંકોને આ અધિકાર આપતાં પહેલાં આ લોનની શ્રેણી બદલવી પડશે અને વ્‍યાજ દર પણ ઘટાડવા પડશે.

અમેરિકા સહિત અનેક દેશોમાં આવી વ્‍યવસ્‍થા છે કે EMI ન ચૂકવાતાં કાર સ્‍ટાર્ટ નથી થતી. કેનેડા, આફ્રિકા, કેન્‍યા અને નાઇજિરિયા સહિત અનેક દેશોમાં આ પદ્ધતિ લાગુ છે.

દેશમાં એક તળતીયાંશથી વધુ ગ્રાહકો ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ - ખાસ કરીને મોબાઇલ ફોન EMI પર ખરીદે છે. હાલ દેશમાં ૧.૧૬ અબજથી વધુ મોબાઇલ કનેક્‍શન છે. CRIF હાઇમાર્કના જણાવ્‍યાનુસાર રૂ. એક લાખથી ઓછી કિંમતના ફોનની લોનમાં ડિફોલ્‍ટ દર સૌથી વધુ છે.