નવી દિલ્‍હીઃ  વૈશ્વિક અસર પાડતા શિક્ષકો: વિશ્વ શિક્ષક દિવસ દર વર્ષે 5 ઓક્ટોબરે ઉજવવામાં આવે છે. આ ખાસ દિવસે, ભારતના પ્રેરણાદાયી શિક્ષકો વિશે જાણો જેમણે ગરીબ અને આર્થિક રીતે વંચિત વિદ્યાર્થીઓના જીવનમાં પરિવર્તન લાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત કરી છે.
વિશ્વ શિક્ષક દિવસ 2025: વિશ્વ શિક્ષક દિવસ દર વર્ષે 5 ઓક્ટોબરે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ વિશ્વભરના શિક્ષકોની મહેનત, સમર્પણ અને યોગદાનને ઓળખે છે. શિક્ષકો માત્ર શિક્ષણ આપતા નથી પણ સમાજને દિશા અને મૂલ્યો પણ પ્રદાન કરે છે. તેઓએ વિદ્યાર્થીઓના જીવનમાં પરિવર્તન લાવ્યા છે અને આવનારી પેઢીઓને પ્રેરણા આપી છે. ભારતે ઘણા શિક્ષકો ઉત્પન્ન કર્યા છે જેમણે ફક્ત વર્ગખંડ પૂરતા મર્યાદિત ન રહીને વિદ્યાર્થીઓના જીવનમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન લાવ્યું છે. ત્રણ ભારતીય શિક્ષકોની વાર્તાઓ વિશે જાણો જેમણે ગરીબ અને આર્થિક રીતે વંચિત વિદ્યાર્થીઓને મદદ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત કરી છે.
એચસી વર્મા, જેમને ડૉ. હરીશ ચંદ્ર વર્મા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેઓ દરેક IIT અને NIT ઉમેદવારોને પરિચિત છે. તેમના પુસ્તક, "કન્સેપ્ટ્સ ઓફ ફિઝિક્સ" એ ભારતમાં વિજ્ઞાન શિક્ષણને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખ્યું. તેઓ બિહારના દરભંગાના વતની છે. ભૌતિકશાસ્ત્રના અભ્યાસને સુલભ અને આકર્ષક બનાવવામાં તેમણે મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે. તેમને 2021 માં પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. તેમણે માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે લાખો વિદ્યાર્થીઓને એન્જિનિયરિંગ અને સંશોધન કરવા માટે પ્રેરણા આપી છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, ડૉ. હરીશ ચંદ્ર વર્માને શરૂઆતમાં અભ્યાસમાં ખૂબ રસ નહોતો. જોકે, સખત મહેનત અને સમર્પણ દ્વારા, તેઓ IIT કાનપુરમાં પ્રોફેસર અને દેશના સૌથી આદરણીય શિક્ષકોમાંના એક બન્યા.
આનંદ કુમાર 2002 થી બિહારના પટનામાં સુપર 30 કાર્યક્રમ ચલાવી રહ્યા છે. દર વર્ષે, આ કાર્યક્રમ 30 આર્થિક રીતે વંચિત પરંતુ પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીઓને પસંદ કરે છે અને IIT પ્રવેશ પરીક્ષા માટે મફત કોચિંગ પૂરું પાડે છે. ૨૦૦૨ માં બિહારના પટનામાં શરૂ થયેલા સુપર ૩૦ કાર્યક્રમ દ્વારા તેઓ ખ્યાતિ પામ્યા. તેઓ વિશ્વભરમાં જાણીતા અને આદરણીય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયામાં તેમનું નામ ચમક્યું છે, અને તેમના પર બોલીવુડ બાયોપિક બનાવવામાં આવી છે. તેમણે સેંકડો ગરીબ વિદ્યાર્થીઓ માટે IIT પ્રવેશ મેળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. આનંદ કુમારની સેવા સામાજિક અને આર્થિક અવરોધોને તોડે છે અને ગરીબ વિદ્યાર્થીઓના સપનાઓને પાંખો આપે છે.
૧ રૂપિયાના ગુરુ તરીકે ઓળખાતા આરકે શ્રીવાસ્તવ ગણિત શીખવવા માટે માત્ર ૧ રૂપિયા લે છે. તેમનો ઉદ્દેશ્ય ગરીબ વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ પૂરું પાડવાનો છે. તેઓ ખાસ કરીને ગરીબ વિદ્યાર્થીઓ માટે સસ્તું શિક્ષણ મોડેલ રજૂ કરવા માટે પ્રખ્યાત છે. તેમણે વર્લ્ડ બુક ઓફ રેકોર્ડ્સ અને ઇન્ડિયા બુક ઓફ રેકોર્ડ્સમાં સૂચિબદ્ધ થઈને વિશ્વભરમાં માન્યતા મેળવી છે. તેમના ૯૫૦ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ IIT-JEE જેવી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ સફળતાપૂર્વક પાસ કરી છે. તેમના કેટલાક ઉત્કૃષ્ટ વિદ્યાર્થીઓ, જેમાં ગૂગલ બોય, કૌટિલ્ય પંડિત અને અન્ય ઘણા લોકોનો સમાવેશ થાય છે, તેમણે ઓક્સફોર્ડ અને ETH ઝુરિચમાં અભ્યાસ કર્યો. તેમની શિક્ષણ પદ્ધતિઓ અને પરોપકારી અભિગમને કારણે ભારતના રાષ્ટ્રપતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ તરફથી તેમની પ્રશંસા થઈ છે.
ત્રણેય શિક્ષકોનો એક સામાન્ય ધ્યેય છે: ગરીબ અને આર્થિક રીતે વંચિત વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ પૂરું પાડવું. તેમના પ્રયાસોથી હજારો વિદ્યાર્થીઓ સફળ એન્જિનિયર, સંશોધકો અને નવીનતાવાદી બન્યા છે. વિશ્વ શિક્ષક દિવસ 2025 પર તેમની વાર્તા મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે આ શિક્ષકો સાબિત કરે છે કે શિક્ષણ માત્ર એક વ્યવસાય નથી, પરંતુ સમાજને ઉત્થાન આપવાનું એક મિશન છે. તેમની આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા ભારતની ગુરુ-શિષ્ય પરંપરાનું ઉદાહરણ આપે છે. વિશ્વ શિક્ષક દિવસ આપણને યાદ અપાવે છે કે શિક્ષણ જીવન અને સમાજમાં વાસ્તવિક પરિવર્તન લાવી શકે છે.