ભારતના ચૂંટણી પંચે આજે બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત કરી દીધી છે. આ ચૂંટણીઓ ૬ અને ૧૧ નવેમ્બર એમ બે તબક્કામાં યોજાશે, અને પરિણામો ૧૪ નવેમ્બરે જાહેર કરાશે. આ જાહેરાત સાથે જ, બિહાર રાજ્યમાં તત્કાળ ચૂંટણી આચારસંહિતા (Model Code of Conduct) લાગુ થઈ ગઈ છે.

આચારસંહિતા એ ચૂંટણી પંચ દ્વારા સ્થાપિત નિયમોનો સમૂહ છે, જેનું પાલન તમામ રાજકીય પક્ષો, ઉમેદવારો અને સામાન્ય જનતાએ પણ કરવું ફરજિયાત છે. આ આચારસંહિતા ચૂંટણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી, એટલે કે લગભગ ૪૦ દિવસ સુધી અમલમાં રહેશે.

તમે શું કરી શકો અને શું નહીં? આચારસંહિતાના મુખ્ય નિયમો
ચૂંટણી પંચ મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓ સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ નિયમો લાગુ કરે છે. આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે, જેમાં FIR, ચૂંટણી લડવા પર પ્રતિબંધ અને જેલ પણ સામેલ છે.

મંજૂરી નથી (પ્રતિબંધિત પ્રવૃત્તિઓ)           શું ધ્યાનમાં રાખવું

જાહેર/સરકારી કામો                                 નવા પ્રોજેક્ટ્સની મંજૂરી, જાહેર ઉદ્ઘાટન કે શિલાન્યાસ સમારોહ કરવા પર પ્રતિબંધ.

સરકારી સંસાધનોનો ઉપયોગ                   ચૂંટણી હેતુઓ માટે સરકારી વાહનો, ઇમારતો, મંત્રીઓના સરકારી પ્રવાસો અથવા સરકારી કર્મચારીઓનો ઉપયોગ                                                                   પ્રતિબંધિત.

લાલચ/પ્રલોભન                                      મતદારોને કોઈપણ પ્રકારની લાંચ આપવી કે લેવી, અથવા દારૂનું વિતરણ કરવું પ્રતિબંધિત છે.

પ્રચાર સામગ્રી                                         સરકારી સિદ્ધિઓ દર્શાવતા હોર્ડિંગ્સ/જાહેરાતો (પ્રિન્ટ કે ઇલેક્ટ્રોનિક) લગાવવા પર પ્રતિબંધ. સરકારી ઇમારતો પર                                                                   રાજકીય વ્યક્તિઓના ફોટા લગાવવા પર પ્રતિબંધ.

સોશિયલ મીડિયા/વાણી                            જાતિ, ધર્મ કે ભાષાકીય સમુદાયો વચ્ચે નફરત કે મતભેદો વધારે તેવી પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ. સોશિયલ મીડિયા                                                                   પર  પોસ્ટ કરતી વખતે સાવધાની રાખવી.

સભાઓ/રેલીઓ                                         પરવાનગી વિના સરઘસો, રેલીઓ કે સભાઓ યોજવા પર પ્રતિબંધ. સભાના સ્થળ અને સમયની જાણ નજીકના                                                                    પોલીસ સ્ટેશનમાં કરવી આવશ્યક છે.

અન્ય નિયમો                                            મતદાન મથકની ૧૦૦ મીટરની ત્રિજ્યામાં ચૂંટણી પ્રચાર પ્રતિબંધિત. ચૂંટણી દરમિયાન કોઈ સરકારી ભરતી કરી                                                                     શકાશે નહીં.

સામાન્ય લોકો માટે ચેતવણી:
આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર સામાન્ય લોકો પણ આચારસંહિતા હેઠળ કડક કાર્યવાહીનો સામનો કરશે. જો તમે તમારા નેતા માટે પ્રચાર કરી રહ્યા હોવ તો પણ, નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.

ચૂંટણી પંચે આ નિયમો પર નજર રાખવા માટે નિરીક્ષકોની નિમણૂક કરી છે, જેથી બિહારમાં સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ ચૂંટણીનું વાતાવરણ જળવાઈ રહે.