અમદાવાદ : ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમમાં આવતીકાલ, ૮ ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ થી ઍક યુગપરિવર્તનકારી બદલાવ આવવા જઈ રહ્ના છે. યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (યુપીઆઈ) દ્વારા કરવામાં આવતી ચૂકવણીઓ માટે હવે યુઝર્સને પીન (પર્સનલ આઈડેન્ટિફિકેશન નંબર) દાખલ કરવાની જરૂર નહીં પડે.

નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઑફ ઇન્ડિયા (ઍનપીસીઆઈ)ની દેખરેખ હેઠળ, હવે યુપીઆઈ યુઝર્સ પોતાના પેમેન્ટને ચહેરાની ઑળખ (ફેશિયલ રેકગ્નિશન) અને ફિંગરપ્રિન્ટ  દ્વારા પ્રમાણિત (ઓથેન્ટિકેટ) કરી શકશે.

પીન વગર પેમેન્ટ કેવી રીતે થશે?

આધાર-આધારિત બાયોમેટ્રિક્સ : અહેવાલો અનુસાર, આ નવી ઓથેન્ટિકેશન પ્રક્રિયા ભારત સરકારની અનન્ય ઓળખ પ્રણાલી આધારમાં સંગ્રહિત બાયોમેટ્રિક ડેટા નો ઉપયોગ કરશે.

 સુરક્ષા અને સગવડતા : આ પગલું ભારતીય રિઝર્વ બેંક (આરબીઆઈ)ની તાજેતરની માર્ગદર્શિકાઓને અનુસરે છે, જેમાં વૈકલ્પિક પ્રમાણીકરણ પદ્ધતિઓને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આનાથી પેમેન્ટ પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી, સુરક્ષિત અને સરળ બનશે, ખાસ કરીને ઍવા યુઝર્સ માટે જેમને પીન યાદ રાખવામાં અથવા ટાઇપ કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે.

ઍનપીસીઆઈ દ્વારા મુંબઈમાં ચાલી રહેલા ગ્લોબલ ફિનટેક ફેસ્ટિવલમાં આ નવી બાયોમેટ્રિક સુવિધાનું પ્રદર્શન કરવામાં આવશે.

યુઝર્સ માટે શું બદલાશે?

હાલમાં, યુપીઆઈ દ્વારા પેમેન્ટ કરવા માટે ૪ કે ૬ અંકનો પીન દાખલ કરવો ફરજિયાત છે.

આવતીકાલથી, યુઝર્સ પાસે આ વિકલ્પ હશેં

 વર્તમાન પદ્ધતિ : ૪/૬ અંકનો પીન દાખલ કરવો.

નવી પદ્ધતિ (વૈકલ્પિક) : પોતાના ચહેરા અથવા ફિંગરપ્રિન્ટ દ્વારા પેમેન્ટને મંજૂરી આપવી, જે તેમના આધાર ડેટા સાથે લિંક હશે.

આ બાયોમેટ્રિક આધારિત ચુકવણી સિસ્ટમ, ભારતના ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત અને વિશ્વસનીય બનાવશે.

આનાથી વૃદ્ધ નાગરિકો અને ઓછું ટેકનિકલ જ્ઞાન ધરાવતા લોકો માટે પણ ડિજિટલ વ્યવહારો કરવા વધુ સરળ બનશે.

ડિજિટલ ક્રાંતિની દિશામાં ભારતનું આ ઍક મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્નાં છે.