નવી દિલ્હી : અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની કડક ઇમિગ્રેશન નીતિઓ, ખાસ કરીને H-1B કુશળ-કામદાર વિઝા પરના દબાણે ભારતીય લગ્ન બજારની પરંપરાગત ગતિશીલતા બદલી નાખી છે. એક સમયે યુ.એસ. સ્થિત ભારતીય નાગરિકો સાથે લગ્ન કરવું એ નાણાકીય સુરક્ષા અને 'અમેરિકન ડ્રીમ'ની ખાતરી માનવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે અનિશ્ચિતતાના વાદળો છવાયા છે.

હરિયાણાની 19 વર્ષીય મેડિકલ વિદ્યાર્થીની સિદ્ધિ શર્માએ યુ.એસ.માં ઉચ્ચ નોકરી ધરાવતા ભારતીય નાગરિક સાથે લગ્ન કરીને સ્થાયી થવાનું સપનું જોયું હતું. પરંતુ ટ્રમ્પના ઇમિગ્રેશન ક્રેકડાઉનની હેડલાઇન્સ જોયા પછી તેણે વિચાર છોડી દીધો. સિદ્ધિએ કહ્યું, "મેં હંમેશા લગ્ન પછી યુ.એસ.માં સ્થાયી થવાનું સ્વપ્ન જોયું હતું... ટ્રમ્પે મારા માટે દરવાજા બંધ કરી દીધા છે."

પ્રાઇઝ્ડ પ્રોસ્પેક્ટ્સમાંથી અનિશ્ચિત મેચો?
પરંપરાગત રીતે, યુએસમાં રહેતા લગભગ 2.1 મિલિયન બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs) લગ્ન માટે સૌથી વધુ માંગ ધરાવતા હતા. યુએસ નાગરિકતા અને ઇમિગ્રેશન સેવાઓના ડેટા મુજબ, 2024 માં ભારતીય નાગરિકોને જારી કરાયેલા H-1B વિઝામાંથી લગભગ 75% પુરુષોને આપવામાં આવ્યા હતા, જે તેમને ભારતીય પરિવારો માટે અત્યંત આકર્ષક બનાવતા હતા.

પરંતુ ટ્રમ્પે સત્તા સંભાળ્યા પછી, H-1B વિઝામાં ફેરફારથી ગયા વર્ષે તે વિઝામાં 71% હિસ્સો ધરાવતા ભારતીયોને સખત ફટકો પડ્યો છે.

• અનિશ્ચિતતા: મેચમેકર્સ અને પરિવારોને ડર છે કે સંભવિત ભાગીદારો તેમની નોકરી અથવા ઇમિગ્રેશન દરજ્જો ગુમાવી શકે છે.

• મંદી: પાંચ દાયકાથી આ વ્યવસાયમાં રહેલા 'વનજા રાવ ક્વિક મેરેજ' ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર વનજા રાવે જણાવ્યું કે, "ટ્રમ્પે સત્તા સંભાળી ત્યારથી આપણે મંદી જોવાનું શરૂ કર્યું છે, અને છેલ્લા છ મહિનામાં તે વધુ તીવ્ર બન્યું છે."

બેસ્પોક મેચમેકિંગ સેવા 'વોઝ ફોર એટરનિટી' ના સ્થાપક અનુરાધા ગુપ્તાએ કહ્યું, "વોશિંગ્ટનમાં ઇમિગ્રેશન નીતિઓ લખાઈ શકે છે, પરંતુ ભારતીય પરિવારોના રાત્રિભોજનના ટેબલ પર જ્યારે તેઓ લગ્ન વિશે વાત કરે છે ત્યારે તેની અસર જોવા મળે છે."

લગ્નોમાં વિલંબ અને 'વિઝા ફિલ્ટર'ની માંગ
ઇમિગ્રેશન નીતિઓના પરિણામે લગ્નોમાં વિલંબ થયો હોવાના કિસ્સાઓ પણ સામે આવ્યા છે. એટલાન્ટામાં રહેતા 26 વર્ષીય ભારતીયે જણાવ્યું કે ટ્રમ્પના નીતિગત ફેરફારોને કારણે ત્રણ લગ્નોમાં વિલંબ થયો છે તે અંગે તેઓ વાકેફ છે.

મેચમેકર્સનો નવો ટ્રેન્ડ: નવી વાસ્તવિકતાને અનુકૂલન સાધતા, પ્રીમિયમ મેચમેકિંગ પ્લેટફોર્મ Knot.dating એ તેની એપ પર 'યુએસ વિઝા ફિલ્ટર' રજૂ કર્યું છે. કંપનીના સીઈઓ જસવીર સિંહે જણાવ્યું કે પરિવારો હવે આગળ વધતા પહેલા વિદેશથી આવેલા સ્યુટરની વિઝા સ્થિતિ જોવા માંગે છે.

• આવકનું આકર્ષણ: યુ.એસ.માં H-1B પરના પુરુષ વપરાશકર્તાઓ માટે વાર્ષિક ઓછામાં ઓછા 5 મિલિયન રૂપિયા ($56,332.32) કમાવવાની આવશ્યકતા છે, જે ભારતીય ફ્રેશ ગ્રેજ્યુએટ કરતાં અનેક ગણું વધારે છે. IMFS ના કેપી સિંઘે જણાવ્યું કે, "આ યુએસ પગાર નાણાકીય સુરક્ષાનું સ્તર પ્રદાન કરે છે જેનું અહીં ઘણા લોકો ફક્ત સ્વપ્ન જ જોઈ શકે છે."

અમેરિકન ડ્રીમ પહોંચની બહાર જતા, હવે કેટલાક ભારતીય ગ્રાહકો સંભવિત લગ્નો માટે કેનેડા, યુકે, યુરોપ અને મધ્ય પૂર્વ જેવા દેશો તરફ વધુ જોઈ રહ્યા છે. આ પરિવર્તન દર્શાવે છે કે ભારતીય પરિવારો માટે લગ્નના નિર્ણયમાં હવે માત્ર પ્રેમ કે પરંપરા જ નહીં, પણ સ્થિરતા અને લાંબા ગાળાની સુરક્ષા પણ નિર્ણાયક પરિબળ બની ગઈ છે.