‘મેડ ઇન ઇન્ડિયા' iPhoneની ધુમ : ૬ માસમાં ૮૮૦૦૦ કરોડની નિકાસ
ભારતે વિશ્વભરમાં ડંકો વગાડી દીધો : ગયા વર્ષ કરતાં નિકાસમાં ૭૫% : ભારત બન્યુ એપલનું ગ્લોબલ મેન્યુ.હબ : સમગ્ર વિશ્વમાં છવાયા ભારતમાં બનેલા આઇફોન : ભારતે સૌથી વધુ નિકાસ અમેરિકામાં કરી
નવી દિલ્હી, તા.૮: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની કંપનીઓ તેમના પોતાના દેશનું સાંભળતી નથી. વિશ્વની સૌથી મૂલ્યવાન કંપનીઓમાંની એક એપલ અને ગુગલ ભારતના વિકાસમાં માને છે. એટલા માટે આ કંપનીઓ ભારતમાં અબજો રૂપિયાનો વ્યવસાય કરી રહી છે. ટ્રમ્પે તાજેતરમાં જ એપલને ધમકી આપી હતી કે જો તે અમેરિકામાં વ્યવસાય કરશે તો તેના પર ટેરિફ લગાવવામાં આવશે. આમ છતાં, એપલ ભારતમાં તેનો વ્યવસાય વધારી રહી છે. જ્યારે એપલે છ મહિનામાં ભારતમાંથી $૧૦ બિલિયનના આઇફોન નિકાસ કર્યા છે, ત્યારે ગૂગલ $૧૦ બિલિયનના ખર્ચે વિશાખાપટ્ટનમમાં ડેટા હબ બનાવવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે.ભારતે એક મોટો સીમાચિﾎ પાર કર્યો છે. આ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં, $૧૦ બિલિયન, અથવા આશરે રૂ.૮૮,૭૩૦ કરોડના મૂલ્યના iPhones નિકાસ કરવામાં આવ્યા હતા. આ નિકાસ ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં $૫.૭૧ બિલિયનની નિકાસ કરતા લગભગ ૭૫્રુ વધારે છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે Apple ભારતને માત્ર એક બજાર તરીકે જ નહીં પરંતુ ભારતને એક મહત્વપૂર્ણ ઉત્પાદન અને નિકાસ કેન્દ્ર પણ બનાવી રહ્યું છે. ફક્ત સપ્ટેમ્બરમાં, ભારતમાંથી $૧.૨૫ બિલિયનના મૂલ્યના iPhones નિકાસ કરવામાં આવ્યા હતા, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં $૪૯૦ મિલિયનની સરખામણીમાં લગભગ ૧૫૫% નો વધારો દર્શાવે છે. આ રેકોર્ડ ચીન પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને Appleની વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં ભારતની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવવાની Appleની વ્યૂહરચના પણ દર્શાવે છે. ભારતમાં ઘણી નવી ફેક્ટરીઓ ખુલી છે, જે ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો કરવામાં ફાળો આપે છે.
મુખ્ય કારણ સરકારની ઉત્પાદન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજના છે, જેણે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનને વેગ આપ્યો છે. Apple એ ભારતમાં ફક્ત એસેમ્બલી જ નહીં, ઉત્પાદનને મજબૂત બનાવ્યું છે.
બીજું કારણ નવી ફેક્ટરીઓની સ્થાપના છે. એપ્રિલ ૨૦૨૫ માં, બે નવી ફેક્ટરીઓ, એક ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ માટે અને એક ફોક્સકોન માટે, ખુલી. આ ફેક્ટરીઓએ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો કર્યો છે અને નિકાસમાં વધારો કર્યો છે.
ત્રીજું કારણ એપલની નીતિમાં ફેરફાર છેઃ ભારતમાં બનેલા આઇફોન હવે લોન્ચ થયા પછી તરત જ વૈશ્વિક બજારોમાં મોકલવામાં આવે છે. પહેલાં, પ્રો મોડેલો ઘણા મહિનાઓ પછી વિદેશમાં મોકલવામાં આવતા હતા; હવે, તે તરત જ મોકલવામાં આવે છે.
ચોથું કારણ વધતી જતી વૈશ્વિક માંગ અને યુએસમાં થેંક્સગિવીંગ, બ્લેક ફ્રાઇડે અને ક્રિસમસ જેવા તહેવારોની અસર છે, જેના માટે એપલ ભારતમાંથી અગાઉથી નિકાસ વધારે છે.
પાંચમું કારણ સ્માર્ટફોન નિકાસમાં તેજી છે. ભારતે પ્રથમ પાંચ મહિનામાં કુલ સ્માર્ટફોન નિકાસમાં રૂ.૧ લાખ કરોડને વટાવી દીધા છે.
મેડ ઇન ઇન્ડિયા આઇફોનની આ સફળતાનું મહત્વઃ આ સફળતા માત્ર આંકડાકીય નથી; તે એક એવા દેશ તરીકે ભારતની પ્રતિષ્ઠા સ્થાપિત કરી રહી છે જે ફક્ત ગ્રાહક જ નહીં પણ ઉત્પાદક પણ છે. આનાથી રોજગારમાં વધારો થશે, ફેક્ટરીઓમાં લાખો લોકોને નોકરીઓ મળશે. એપલને ચીન પર તેની નિર્ભરતા ઘટાડવાની જરૂર છે, અને ભારત તેનો બીજો વિકલ્પ બની ગયો છે.
ઈલેક્ટ્રોનિક સામાન પર આયાત નિર્ભરતા ઘટશે. પહેલા આયાત કરાયેલા ઉત્પાદનો હવે ભારતમાં બનાવવામાં આવશે. ભારતની મૂલ્ય શળંખલા મજબૂત થશે. ઘટકોનું ઉત્પાદન, એસેમ્બલી, પેકેજિંગ અને લોજિસ્ટિક્સ બધું ભારતમાં કરવામાં આવશે.
એપલે રેકોર્ડ બનાવ્યોઃ ભારતમાંથી આઇફોન નિકાસ રેકોર્ડ તોડી રહી છે. ફક્ત આ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં, એપલે $૧૦ બિલિયન (આશરે રૂ. ૮૮,૭૩૦ કરોડ) ના આઇફોન નિકાસ કર્યા. આ બાબતથી પરિચિત અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં $૫.૭૧ બિલિયનથી આ ૭૫% વધુ છે.
એપલે સપ્ટેમ્બરમાં ઼૧.૨૫ બિલિયનના આઇફોન નિકાસ કર્યા. આ નવી iPhone ૧૭ શ્રેણીની મજબૂત સ્થાનિક માંગ વચ્ચે આવ્યું, જે ભારતમાંથી પૂરી થઈ રહી હતી. ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં નિકાસ $૪૯૦ મિલિયન હતી, જે આ સપ્ટેમ્બરમાં ૧૫૫્રુ વધીને ઼૧.૨૫ બિલિયન થઈ ગઈ છે.
ભારતમાં બનેલા iPhonesÞ<_ વેચાણ વધ્યું : એપલ દર સપ્ટેમ્બરમાં તેની નવી iPhone શ્રેણી લોન્ચ કરે છે, અને આ સમય પછી નિકાસના આંકડા વધવા લાગે છે. દિવાળી પછી, પશ્ચિમી દેશોમાં થેંક્સગિવીંગ, બ્લેક ફ્રાઈડે, ક્રિસમસ અને નવા વર્ષના વેચાણને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય માંગ વધે છે, જે નિકાસને વેગ આપે છે. આ વર્ષે નિકાસમાં વધારાનું એક મુખ્ય કારણ એ છે કે પ્રથમ વખત, પ્રો, પ્રો મેક્સ અને એર સહિત તમામ iPhone મોડેલો લોન્ચ થયા પછી વૈશ્વિક બજારો માટે ભારતીય ફેક્ટરીઓમાં બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. અગાઉ, ભારતમાં બનેલા ભ્શ્વં મોડેલોને વૈશ્વિક બજારમાં પહોંચવામાં થોડા મહિના લાગ્યા હતા.
બે નવી ફેક્ટરીઓ બનાવવામાં આવી : કંપનીઓ નિયમિતપણે સ્માર્ટફોન પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજના હેઠળ સરકારને તેમના ઉત્પાદન અને નિકાસ ડેટા સબમિટ કરે છે. અધિકારીઓ કહે છે કે Appleના ઉત્પાદન અને નિકાસમાં આ વધારો મુખ્યત્વે એપ્રિલમાં બે નવી ફેક્ટરીઓ ખોલવાને કારણે છે. આ ફેક્ટરીઓ ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સનો હોસુર પ્લાન્ટ અને ફોક્સકોનનો બેંગલુરુ યુનિટ છે. હવે, ભારતમાં પાંચ આઇફોન ફેક્ટરીઓ છે.
ગુગલ ભારતમાં એક મોટું ડેટા સેન્ટર બનાવશેઃ ગુગલ ભારતમાં તેનું પહેલું મોટું ડેટા સેન્ટર બનાવવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. આ સેન્ટર આંધ્રપ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમમાં સ્થિત હશે અને તેની ક્ષમતા ૧ ગીગાવોટ (GW) હશે. ગુગલ આ પ્રોજેક્ટમાં આશરે $૧૦ બિલિયન (આશરે રૂ. ૮૮,૭૩૦ કરોડ)નું રોકાણ કરશે. આ મોટું ડેટા સેન્ટર વિશાખાપટ્ટનમ નજીક ત્રણ સ્થળોએ બનાવવામાં આવશે. તે જુલાઈ ૨૦૨૮ સુધીમાં કાર્યરત થવાની અપેક્ષા છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ ત્રણ મોટા સબમરીન કેબલ નાખવામાં આવશે. વધુમાં, કેબલ લેન્ડિંગ સ્ટેશન અને ઉચ્ચ-ક્ષમતાવાળી મેટ્રો ફાઇબર લાઇન સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ બધા ટેલિકોમ્યુનિકેશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ભાગ હશે.
આવતા અઠવાડિયે સોદો અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે!
સૂત્રો અનુસાર, ગુગલના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને આંધ્રપ્રદેશના આઇટી અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મંત્રી નારા લોકેશ ૧૪ ઓક્ટોબરે નવી દિલ્હીમાં આ સોદાને અંતિમ સ્વરૂપ આપે તેવી અપેક્ષા છે. મુખ્યમંત્રી એન. ચંદ્રબાબુ નાયડુના નેતળત્વ હેઠળ આંધ્રપ્રદેશ રાજ્ય રોકાણ પ્રમોશન બોર્ડ ટૂંક સમયમાં રોકાણ દરખાસ્તને મંજૂરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. આ પ્રોજેક્ટ ભારતની ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થામાં ગૂગલ અને તેની પેટાકંપનીઓ દ્વારા અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો સીધો રોકાણ હશે.
એશિયાનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર : હાલમાં, ગૂગલ અને તેની કંપનીઓ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, તાઇવાન, જાપાન, સિંગાપોર, આયર્લેન્ડ, નેધરલેન્ડ, ડેનમાર્ક, ફિનલેન્ડ, જર્મની, બેલ્જિયમ અને ચિલી સહિત ૧૧ દેશોમાં ડેટા સેન્ટર ચલાવે છે. આ દેશોમાં તેમના કુલ ૨૯ ડેટા સેન્ટર છે. વિશાખાપટ્ટનમમાં બનાવવામાં આવનાર ડેટા સેન્ટર ક્લસ્ટર એશિયાનું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું ડેટા સેન્ટર હશે.
આ ડેટા સેન્ટર ક્લસ્ટર ભારતના પ્રથમ ઇન્ટરનેશનલ એઆઈ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હબનો ભાગ હશે, જે ચોક્કસ ભૌગોલિક ક્ષેત્રમાં વિકસિત એક વિશાળ ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હબ છે. આ હબ આંધ્રપ્રદેશ અને ભારતના અર્થતંત્રને વેગ આપવા માટે અત્યાધુનિક ડિજિટલ ક્ષમતાઓ પ્રદાન કરશે. તે અદ્યતન સંશોધન અને વિકાસને પણ વેગ આપશે.
(3:36 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
