ઓસ્લો:  સસ્પેન્સનો માહોલ: વર્ષ 2025નો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર કોને મળશે? આ સવાલ પરથી વૈશ્વિક સ્તરે અટકળો તેજ થઈ ગઈ છે, કારણ કે પુરસ્કારની જાહેરાત શુક્રવારે, 10 ઓક્ટોબરના રોજ ઓસ્લોના સમય મુજબ સવારે 11 વાગ્યે (ભારતીય સમય મુજબ બપોરે 2:30 વાગ્યે) થવાની છે. વિશ્વના સૌથી પ્રતિષ્ઠિત આ સન્માન માટે આ વર્ષે કુલ 338 દાવેદારો સ્પર્ધામાં છે, જેમાં 244 વ્યક્તિઓ અને 94 સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે.

ટ્રમ્પનો મજબૂત દાવો: "ગાઝા કરાર"નો સમય
સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલું નામ છે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ. ટ્રમ્પ સતત આગ્રહ કરી રહ્યા છે કે તેમણે અનેક વૈશ્વિક સંઘર્ષોને રોકવામાં કે સમાપ્ત કરવામાં અભૂતપૂર્વ સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી છે, જેના માટે તેઓ આ પુરસ્કારને પાત્ર છે.

નોંધનીય છે કે, ટ્રમ્પનો દાવો વધુ મજબૂત ત્યારે થયો જ્યારે ગાઝામાં લડાઈ અટકાવવા અને તમામ બંધકોને મુક્ત કરવા માટે ઇઝરાયલ અને હમાસ વચ્ચેના કરાર બાદ વ્હાઇટ હાઉસે તેમને "શાંતિ પ્રમુખ" ગણાવ્યા! નોબેલ પુરસ્કારની જાહેરાતના માત્ર એક દિવસ પહેલા આ જાહેરાત આવતાં રાજકીય માહોલ ગરમાયો છે.

પુરસ્કાર માટે કોણે કર્યા ટ્રમ્પના નામાંકન?
ટ્રમ્પને નોબેલ માટે નામાંકિત કરનારાઓમાં અનેક મોટા નામ સામેલ છે, જેમાં:

* ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ

* પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર

* કંબોડિયન વડા પ્રધાન હુન માનેટ

* યુએસ કોંગ્રેસમેન બડી કાર્ટર

* સ્વીડન અને નોર્વેના કાયદા નિર્માતાઓ

જોકે, નેતન્યાહૂ અને પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા કરાયેલા નામાંકન 1 ફેબ્રુઆરી 2025ની સમયમર્યાદા પછી આવતાં, તે વર્તમાન ચક્ર માટે અયોગ્ય ઠર્યા છે.

શું ટ્રમ્પ જીતશે? નિષ્ણાતો શું કહે છે?
નિષ્ણાતોનો સર્વસંમતિનો મત છે કે ટ્રમ્પના સતત પ્રચાર છતાં, આ વર્ષે તેમના જીતવાની શક્યતા ઓછી છે.

* સ્વીડિશ પ્રોફેસર પીટર વોલેનસ્ટીને કહ્યું: "ના, આ વર્ષે ટ્રમ્પ નહીં હોય. પણ કદાચ આવતા વર્ષે?"

* ઓસ્લોના રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના પ્રમુખ નીના ગ્રેગરના મતે, ટ્રમ્પનો રેકોર્ડ (જેમ કે WHO અને પેરિસ કરારમાંથી અમેરિકાને પાછું ખેંચવું) આલ્ફ્રેડ નોબેલના ઇરાદા સાથે મેળ ખાતો નથી.

* નિષ્ણાતો ભાર મૂકે છે કે સમિતિ "શાંતિના ટકાઉપણું, આંતરરાષ્ટ્રીય બંધુત્વના પ્રોત્સાહન અને સંસ્થાઓના શાંત કાર્ય" પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, માત્ર ટૂંકા ગાળાના સંઘર્ષ વ્યવસ્થાપન પર નહીં.

નોર્વેજીયન નોબેલ સમિતિના ડેપ્યુટી લીડર, એસ્લે તોજેએ ચેતવણી આપી છે કે "પ્રભાવ અભિયાનો" (લોબિંગ) હકારાત્મક કરતાં વધુ નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.

અન્ય અગ્રણી દાવેદારો કોણ છે?
આ વર્ષે કોઈ એક પણ સ્પષ્ટ અગ્રણી દાવેદાર નથી, પરંતુ સંસ્થાઓ અને વ્યક્તિઓ બંનેનો સમાવેશ થતાં કેટલાક મજબૂત ઉમેદવારો નીચે મુજબ છે:

* સુદાનના ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ રૂમ: યુદ્ધ અને દુષ્કાળ દરમિયાન નાગરિકોને મદદ કરતું સ્વયંસેવક નેટવર્ક.

* યુલિયા નવલનાયા: રશિયન વિપક્ષી નેતા એલેક્સી નવલનીની વિધવા.

* સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસ

* UNRWA અને UNHCR: પેલેસ્ટિનિયન શરણાર્થી રાહત અને યુએન શરણાર્થી એજન્સીઓ.

* ઇન્ટરનેશનલ ક્રિમિનલ કોર્ટ (ICC) અને ઇન્ટરનેશનલ કોર્ટ ઓફ જસ્ટિસ (ICJ).

* કમિટી ટુ પ્રોટેક્ટ જર્નાલિસ્ટ્સ એન્ડ રિપોર્ટર્સ વિધાઉટ બોર્ડર્સ: ગાઝામાં પત્રકારોના મૃત્યુના રેકોર્ડ વર્ષમાં તેમના કાર્ય માટે.

અન્ય નામાંકિતોમાં ઇમરાન ખાન (પાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન), અનવર ઇબ્રાહિમ (મલેશિયાના વડા પ્રધાન), અને એલોન મસ્ક (વાણી સ્વાતંત્ર્યના બચાવ માટે) પણ સામેલ છે.

નિર્ણય: આવતીકાલે સસ્પેન્સ ખૂલશે!
2025ના નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારના વિજેતાનું નામ શુક્રવારે જાહેર થશે. શું તે કોઈ વૈશ્વિક અગ્રણી હશે, કોઈ સંસ્થા હશે, કે પછી કોઈ પાયાનો શાંતિ નિર્માતા? સમગ્ર વિશ્વની નજર ઓસ્લો પર ટકેલી છે!