નવી દિલ્હી:  ભારતીય રાજકારણ હાલમાં બે વિરુદ્ધ વિચારધારાઓ વચ્ચે ધ્રુવીકરણ પામેલું છે: એક તરફ ઉગ્ર જમણેરી અને બીજી તરફ ઉગ્ર ડાબેરી. આ રાજકીય વાતાવરણ વચ્ચે, કોંગ્રેસના સાંસદ અને પ્રખ્યાત વિદ્વાન શશિ થરૂરે એક ગહન લેખ લખીને દેશને એક ત્રીજા માર્ગની જરૂરિયાત સમજાવી છે.

તેમના લેખનું શીર્ષક છે: "કેન્દ્રવાદીઓ ઉગ્રવાદી હોઈ શકે છે."
થરૂરનો મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે ભારતને આજે "કટ્ટરપંથી મધ્યસ્થી" (Radical Centrism)ના વિચારો ધરાવતા નેતાઓની જરૂર છે, જેનો આધાર સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ અને અટલ બિહારી વાજપેયીના રાજકારણની નજીક છે.
 
'કટ્ટરપંથી મધ્યસ્થી' એટલે શું?
થરૂરના મતે, 'કટ્ટરપંથી મધ્યસ્થી' એક એવી મજબૂત વિચારધારા છે જે બે ધ્રુવોની શક્તિઓને સમાવી લે છે, પરંતુ તેમની ચરમસીમાને નકારે છે.

* બહુવચનવાદ: તે બહુવચનવાદને ખતમ કર્યા વિના રાષ્ટ્રીય ઓળખ સ્થાપિત કરી શકે છે.

* વિકાસ અને સમાનતા: તે સમાનતાને છોડ્યા વિના વિકાસના માર્ગ પર આગળ વધારી શકે છે.

* સભ્યતાનો આદર: તે ખુલ્લાપણાના વિરોધ વિના સભ્યતાનો આદર કરી શકે છે.

* એકતા: તે એકરૂપતા (Uniformity) લાદ્યા વિના એકતાને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે.

થરૂર દલીલ કરે છે કે આ વિચારધારા જવાહરલાલ નેહરુ અને સરદાર પટેલ, તેમજ આંબેડકરના વિચારોને સુસંગત, ભવિષ્યલક્ષી દ્રષ્ટિકોણમાં સમાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
 
પટેલ અને વાજપેયીનું ઉદાહરણ
થરૂરે ભારતના આ બે મહાન નેતાઓના ગુણોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, જે વર્તમાન રાજકારણ માટે પ્રેરણારૂપ છે:

સરદાર પટેલ: વ્યવહારુ રાષ્ટ્રવાદ

* સરદાર પટેલનો મજબૂત રાષ્ટ્રવાદ સાંસ્કૃતિક સર્વોચ્ચતામાં નહીં, પરંતુ વ્યવહારવાદ અને એકતામાં મૂળ હતો.

* થરૂર કહે છે કે ભારતને એવા રાષ્ટ્રવાદની જરૂર છે જે લોકોને આંધળા ન બનાવે, પણ એક કરે.

અટલ બિહારી વાજપેયી: સર્વસંમતિમાં શક્તિ

* ધ્રુવીકરણના આ યુગમાં, સર્વસંમતિ (Consensus) નિર્માણને નબળાઈ માનવામાં આવે છે.

* પરંતુ વાજપેયીએ દર્શાવ્યું કે પક્ષની અંદર અને બહાર વિવિધ અવાજોને એકસાથે લાવવાની તેમની ક્ષમતા લોકશાહી શાણપણ હતું. તેમની સર્વસંમતિ શક્તિનો સ્ત્રોત બની શકે છે.

થરૂરનો અંતિમ સંદેશ છે કે 'કટ્ટરપંથી કેન્દ્રવાદ' એ અંધવિશ્વાસ કરતાં સંવાદને, અને અવાજ કરતાં વાતચીતને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ, અને સામાજિક ન્યાયને તેના મૂળમાં રાખવો જોઈએ.

શું શશિ થરૂરનો 'કટ્ટરપંથી મધ્યસ્થી'નો વિચાર વર્તમાન ભારતીય રાજકારણમાં ધ્રુવીકરણનો અંત લાવી શકે છે?