છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
શાંતિનું નોબેલ જીતવાનું ટ્રમ્પનું સપનું ચકનાચુર
દિલ કે અરમા આંસુઓમેં બહ ગયે...ટ્રમ્પે ‘શાંતિના મસીહા' તરીકે પોતાને સતત પ્રોજેકટ કર્યા પણ... શાંતિનું નોબેલ પુરસ્કાર વેનેઝુએલાની મારિયા કોરિના મથાડોને મળ્યું : લોકો માટે લોકતાંત્રિક અધિકારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સંઘર્ષ કરવા બદલ મળ્યું
ઓસ્લો, તા.૧૦: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વિશ્વનું સૌથી પ્રતિષ્ઠિત અને ઇચ્છિત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર જીતવાનું સ્વપ્ન ચકનાચૂર થઈ ગયું. વેનેઝુએલાના મારિયા કોરિના મચાડોને આ વર્ષનો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મળ્યો. નોર્વેની રાજધાની ઓસ્લોમાં નોર્વેજીયન નોબેલ સમિતિ દર વર્ષે એવી વ્યક્તિઓ અથવા સંસ્થાઓની પસંદગી કરે છે જે શાંતિને પ્રોત્સાહન આપવા, રાષ્ટ્રો વચ્ચે ભાઈચારો મજબૂત કરવા અને સમાજની સેવા કરવામાં યોગદાન આપે છે. આ પુરસ્કાર હંમેશા આ?ર્યજનક હોય છે.. ૨૦૨૫ નો નોબેલ પુરસ્કાર વેનેઝુએલાના મારિયા કોરિના મચાડોને આપવામાં આવ્યો છે. તેમને લોકોના લોકશાહી અધિકારોને પ્રોત્સાહન આપવા અને સરમુખત્યારશાહીથી લોકશાહીમાં ન્યાયી અને શાંતિપૂર્ણ સંક્રમણ પ્રાપ્ત કરવા માટેના તેમના અથાક કાર્ય માટે એનાયત કરવામાં આવ્યો છે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ છેલ્લા ઘણા દિવસોથી નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે ખૂબ જ ઉત્સુક હતા. ટ્રમ્પે શાંતિ કરારો જેવી તેમની કેટલીક વિદેશ નીતિ સિદ્ધિઓ માટે પોતાની પ્રશંસા કરી હતી. જોકે, નોબેલ નિષ્ણાતોએ પહેલાથી જ કહ્યું હતું કે તેમના જીતવાની શકયતા ખૂબ ઓછી હતી. નિષ્ણાતો માને છે કે સમિતિ સામાન્ય રીતે એવા વ્યક્તિઓ અથવા સંગઠનોને પુરસ્કાર આપે છે જેમણે શાંતિ માટે લાંબા સમયથી અને સમર્પિત પ્રયાસો કર્યા છે.
મારિયા કોરિના મચાડો કોણ છે?
૭ ઓક્ટોબર, ૧૯૬૭ ના રોજ જન્મેલી મારિયા કોરિના મચાડો, વેનેઝુએલાના એક અગ્રણી વિપક્ષી નેતા અને ઔદ્યોગિક ઇજનેર છે. ૨૦૦૨ માં, તેમણે વોટ મોનિટરિંગ ગ્રુપ સુમાટેની સ્થાપના કરી અને વેન્ટે વેનેઝુએલા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય સંયોજક છે. તેમણે ૨૦૧૧પ્ર૨૦૧૪ સુધી વેનેઝુએલાની રાષ્ટ્રીય સભાના સભ્ય તરીકે સેવા આપી. ૨૦૧૮ માં તેમને બીબીસીની ૧૦૦ સૌથી પ્રભાવશાળી મહિલાઓ અને ૨૦૨૫ માં ટાઇમ મેગેઝિનના ૧૦૦ સૌથી પ્રભાવશાળી લોકોમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. નિકોલસ માદુરો સરકારે તેમને દેશ છોડવા પર પ્રતિબંધ મૂકયો હતો. ૨૦૨૩ માં તેમને ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવ્યા હોવા છતાં, તેમણે ૨૦૨૪ ની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે વિપક્ષી પ્રાથમિક ચૂંટણી જીતી હતી, પરંતુ કોરિના યોરિસને પાછળથી તેમના સ્થાને નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ નામોની ચર્ચા થઈ રહી હતીઃ આ વર્ષે, નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે ઘણા નામો પર વિચારણા કરવામાં આવી રહી હતી. પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટયૂટ ઓસ્લોએ કેટલાક સંભવિત વિજેતાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે.
સુદાનના ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ રૂમ્સઃ આ એક સમુદાયપ્રઆધારિત નેટવર્ક છે જે સુદાનના ગળહયુદ્ધ દરમિયાન માનવતાવાદી સહાયનું મજબૂત સમર્થક રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલત અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત અદાલતઃ બંને સંસ્થાઓ વૈશ્વિક ન્યાય અને શાંતિ માટે કામ કરે છે.
કમિટી ટુ પ્રોટેક્ટ જર્નાલિસ્ટ્સઃ આ અમેરિકા સ્થિત સંસ્થા પ્રેસ સ્વતંત્રતાને પ્રોત્સાહન આપે છે અને પત્રકારોના રક્ષણ માટે કામ કરે છે. તે ફરજ દરમિયાન માર્યા ગયેલા પત્રકારોની યાદી પણ રાખે છે.
ગયા વર્ષે કોને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મળ્યો? : ગયા વર્ષે, ૨૦૨૪ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર જાપાની સંસ્થા નિહોન હિડાન્કયોને એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. આ સંસ્થા દાયકાઓથી પરમાણુ શષાો સામે કામ કરી રહી છે અને હિરોશિમાપ્રનાગાસાકી બોમ્બ વિસ્ફોટના પીડિતોનો અવાજ વિશ્વ સમક્ષ લાવે છે.
નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર શા માટે ખાસ છે? : નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિશ્વના સર્વોચ્ચ પુરસ્કારોમાંનો એક છે. અન્ય નોબેલ પુરસ્કારો (જેમ કે દવા, ભૌતિકશાષા, રસાયણશાષા અને સાહિત્ય) સ્વીડનની રાજધાની સ્ટોકહોમમાં એનાયત કરવામાં આવે છે, પરંતુ શાંતિ પુરસ્કારની જાહેરાત કરવામાં આવે છે અને સમારોહ ઓસ્લોમાં યોજાય છે. આ અઠવાડિયે સ્ટોકહોમમાં દવા, ભૌતિકશાષા, રસાયણશાષા અને સાહિત્ય માટેના પુરસ્કારોની જાહેરાત થઈ ચૂકી છે, તેથી બધાની નજર શુક્રવારની જાહેરાત પર નોર્વેની રાજધાની ઓસ્લોમાં આજે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની જાહેરાત કરવામાં આવી છે આ વર્ષે, ૨૪૪ વ્યક્તિઓ અને ૯૪ સંસ્થાઓ સહિત ૩૩૮ ઉમેદવારો સ્પર્ધામાં હતા. તેમાંથી, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સૌથી વધુ ચર્ચામાં હતા. તેમણે વારંવાર કહ્યું છે કે તેઓ આ પુરસ્કારને પાત્ર છે કારણ કે તેમણે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના યુદ્ધ સહિત સાત યુદ્ધો અટકાવ્યા છે.
જોકે, નિષ્ણાતો કહે છે કે તેમના જીતવાની શકયતા ઓછી છે. અન્ય નામો પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે જેમાં પાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ઇમરાન ખાન, ટેસ્લાના સીઈઓ એલોન મસ્ક, મલેશિયાના વડા પ્રધાન અનવર ઇબ્રાહિમ અને પોપ ફ્રાન્સિસ (જેમનું એપ્રિલમાં અવસાન થયું)નો સમાવેશ થાય છે.
વિજેતાને ૧૧ મિલિયન સ્વીડિશ ક્રોનર (રૂ.૧૦.૩ કરોડ), સુવર્ણ ચંદ્રક અને પ્રમાણપત્ર મળશે. જો એક કરતાં વધુ વિજેતા જીતે છે, તો ઇનામ રકમ તેમની વચ્ચે વહેંચવામાં આવે છે. પુરસ્કારો ૧૦ ડિસેમ્બરે ઓસ્લોમાં રજૂ કરવામાં આવશે.
આઠ દેશોએ ટ્રમ્પને નોબેલ પુરસ્કાર માટે નોમિનેટ કર્યા છે. તેમાં પાકિસ્તાન અને ઇઝરાયલ જેવા કટ્ટર હરીફો, તેમજ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, આર્મેનિયા, અઝરબૈજાન, માલ્ટા અને કંબોડિયાનો સમાવેશ થાય છે. ઘણા અહેવાલો દાવો કરે છે કે આર્જેન્ટિનાએ પણ નોબેલ પુરસ્કાર માટે ટ્રમ્પની ભલામણ કરી છે.
૨૦૨૫ ના નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે નામાંકન માટેની અંતિમ તારીખ ૩૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫ હતી. નોર્વેજીયન નોબેલ સમિતિના નિયમો અનુસાર, ૨૦૨૫ ના નોબેલ પુરસ્કાર માટે આ તારીખ પછી પ્રાપ્ત થયેલા કોઈપણ નામાંકન સ્વીકારવામાં આવતા ન હતા.
નોમિનેશન પ્રક્રિયા દર વર્ષે ૧ ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થાય છે, અને તે તારીખ સુધીમાં પ્રાપ્ત થયેલા નામાંકનો જ માન્ય રહે છે. નોમિનેશન પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયાના માત્ર ૧૧ દિવસ પછી, ટ્રમ્પે ૨૦ જાન્યુઆરીએ રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા હતા. પરિણામે, આ વખતે ટ્રમ્પની શકયતા નબળી છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી, ટ્રમ્પે જાહેરમાં ઘણી વખત દાવો કર્યો છે કે તેઓ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારને લાયક છે. તેમણે નોર્વેજીયન અધિકારીઓનો સંપર્ક પણ કર્યો હતો અને સોશિયલ મીડિયા પર તેમના સમર્થકોને આ દિશામાં દબાણ વધારવા વિનંતી કરી હતી. ટ્રમ્પ પોતાને ‘શાંતિ નિર્માતા' તરીકે રજૂ કરી રહ્યા છે, ખાસ કરીને ઇઝરાયલ અને હમાસ વચ્ચે યુદ્ધવિરામ કરારમાં મધ્યસ્થી કરવા બદલ.
ગુરુવારે, તેમના પુત્ર, એરિક ટ્રમ્પે ટ્વિટર પર લખ્યું, જો તમને લાગે છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારને લાયક છે તો રીટ્વીટ કરો. ‘વ્હાઇટ હાઉસના સત્તાવાર એકાઉન્ટે ટ્રમ્પનો ફોટો પણ શેર કર્યો છે જેમાં કેપ્શન લખ્યું છે, ‘શાંતિના રાષ્ટ્રપતિ.'
(3:29 PM IST)
