નવી દિલ્હી : શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે સૂર્ય પર વરસાદ પડી શકે છે? હા, સૂર્ય પર વરસાદ પડે છે, પરંતુ તે પાણીનો નહીં, પરંતુ અત્યંત ગરમ પ્લાઝ્માનો હોય છે. આ ઘટનાને સૌર વરસાદ અથવા કોરોનલ રેઇન (Coronal Rain) કહેવામાં આવે છે. વૈજ્ઞાનિકોએ વર્ષોથી ચાલી રહેલા આ કોયડાનો જવાબ શોધી કાઢ્યો છે કે આ વરસાદ કેવી રીતે અને શા માટે થાય છે.

સૌર વરસાદનું રહસ્ય:
સૂર્યનું સૌથી બહારનું સ્તર, જેને કોરોના કહેવામાં આવે છે, તેનું તાપમાન લાખો ડિગ્રી સેલ્સિયસ હોય છે. લાંબા સમયથી વૈજ્ઞાનિકોને સમજાયું નહોતું કે આટલા ગરમ સ્તર પર ઠંડા, ગાઢ પ્લાઝ્માના કણો કેવી રીતે બને છે અને પૃથ્વી પરના વરસાદની જેમ નીચે કેમ પડે છે. જૂના મોડેલો મુજબ, ઠંડું થવાની પ્રક્રિયામાં કલાકો લાગવા જોઈએ, પરંતુ સૂર્ય પર આ વિસ્ફોટો મિનિટોમાં થાય છે.

વૈજ્ઞાનિકોને મળ્યો જવાબ:
હવાઈ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકો લ્યુક બેનેવિટ્ઝ અને જેફરી રીપે એ તેમના અભ્યાસમાં જણાવ્યું કે આ વરસાદ રાસાયણિક ફેરફારોને કારણે થાય છે.

સૂર્યના બાહ્ય સ્તરમાં હાજર તત્વોનું પ્રમાણ સ્થિર નથી; તે સમયાંતરે બદલાય છે.

લોખંડ જેવા ભારે તત્વોમાં થતા નાના ફેરફારોને કારણે પ્લાઝ્મા ખૂબ જ ઝડપથી ઠંડુ થઈ જાય છે અને ટીપાંના સ્વરૂપમાં નીચે પડે છે.

પૃથ્વી પર અસર:
સૂર્યની આ પ્રવૃત્તિઓ ફક્ત અવકાશમાં જ નહીં, પરંતુ પૃથ્વી પરના 'અવકાશ હવામાન' (Space Weather) ને પણ અસર કરે છે. જ્યારે સૂર્ય મોટી માત્રામાં ઊર્જા ઉત્સર્જિત કરે છે, ત્યારે તે આપણા ઉપગ્રહો, મોબાઇલ નેટવર્ક અને પાવર ગ્રીડને પ્રભાવિત કરી શકે છે. વૈજ્ઞાનિકોની આ નવી શોધ ભવિષ્યમાં અવકાશના હવામાનની આગાહી કરવામાં અને પૃથ્વી પર થતી તેની અસરોને સમજવામાં મદદરૂપ થશે.