નવી દિલ્હીઃ ભારતમાં શિક્ષણ પ્રણાલીને આધુનિક બનાવવા અને તેને વધુ પારદર્શક બનાવવાના પ્રયાસરૂપે શાળા ફી ચુકવણી પ્રક્રિયામાં મોટો ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. શિક્ષણ મંત્રાલયે ભલામણ કરી છે કે બધી શાળાઓ ફી, પરીક્ષા ફી અને અન્ય નાણાકીય વ્યવહારો માટે યુપીઆઈ અપનાવવું જોઈએ. આ પગલું શાળા વહીવટી પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવશે સાથે સાથે માતાપિતા અને વિદ્યાર્થીઓને પણ નોંધપાત્ર રાહત આપશે.

મંત્રાલયના શાળા શિક્ષણ અને સાક્ષરતા વિભાગે તાજેતરમાં તમામ રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંલગ્ન શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને એક પત્ર લખ્યો છે, જેમાં ફી ચુકવણીમાં પારદર્શિતા વધારવા અને વહીવટી પ્રક્રિયાઓને ઝડપી બનાવવા માટે રોકડ વ્યવહારોને બદલે ડિજિટલ ટ્રાન્જેક્શન સિસ્ટમ અપનાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. મંત્રાલયે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ ટ્રાન્જેક્શન ભૂલોની શક્યતા ઘટાડશે. સાથે સાથે રેકોર્ડ રાખવાની પ્રક્રિયા પણ વધુ વ્યવસ્થિત અને સુરક્ષિત પણ બનાવશે.

જો વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવે છે તો વાલીઓને ફી ભરવા માટે દર મહિને શાળાઓની મુલાકાત લેવાની જરૂર રહેશે નહીં. તેઓ તેમના મોબાઇલ ફોનથી યુપીઆઈ અથવા નેટ બેન્કિંગનો ઉપયોગ કરીને ઘરેથી ફી ચૂકવી શકશે. આ સમય બચાવશે અને ચુકવણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરશે.

મંત્રાલયે પોતાના પત્રમાં એનસીઈઆરટી, સીબીએસઈ, કેવીએસ અને એનવીએસ જેવી સ્વાયત્ત સંસ્થાઓને ડિજિટલ ચુકવણી પ્રણાલી અપનાવવાની સલાહ પણ આપી છે. વધુમાં બધી શાળાઓને સુરક્ષિત અને પ્રમાણિત ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ દ્વારા ફી અને પરીક્ષા ફી એકત્રિત કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા છે.

શિક્ષણ મંત્રાલયનું માનવું છે કે ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ લાગુ કરવાથી માત્ર શાળાઓના વહીવટી માળખામાં સુધારો થશે નહીં પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓની નાણાકીય સાક્ષરતા પણ વધશે. આ પગલું 2047 સુધીમાં ભારતને ડિજિટલી સશક્ત અને સમાવિષ્ટ શિક્ષણ પ્રણાલી તરફ લઈ જવાના વિઝનનો એક ભાગ છે.

ડિજિટલ ચુકવણી પ્રણાલીના વિસ્તારણ શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં નવી પારદર્શિતા આવશે. યુપીઆઈનો ઉપયોગ ફી ચુકવણી પ્રક્રિયાને સુરક્ષિત, ઝડપી અને ટ્રેસેબલ બનાવશે. આ ફેરફાર શાળા વહીવટને ડિજિટલ યુગમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી આપશે, જેનાથી શિક્ષણ પ્રણાલી વધુ કાર્યક્ષમ અને આધુનિક બનશે.