રાજકોટ: વર્ષ ૨૦૨૫ સોનાના રોકાણકારો માટે ઐતિહાસિક સાબિત થયું છે. ન્યૂઝફર્સ્ટ સહિતના વૈશ્વિક મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, સોનાના ભાવમાં આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં લગભગ ૬૦%નો જબરદસ્ત વધારો નોંધાયો છે. આ રેલીના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનું પ્રતિ ઔંસ ૪૨૦૦ અમેરિકી ડોલરનો આંકડો પાર કરીને નવી ઊંચાઈએ પહોંચી ગયું છે, જે ૧૯૭૯ પછીનું સૌથી મજબૂત વાર્ષિક પ્રદર્શન દર્શાવે છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા, વ્યાજદર ઘટાડવાની અપેક્ષા અને મધ્યસ્થ બેંકોની ભારે ખરીદી આ ઉછાળા માટે મુખ્ય કારણભૂત છે.

વર્ષ ૨૦૨૫માં સોનાના ભાવમાં દૈનિક ધોરણે વધારો થઈ રહ્યો છે, જેના કારણે રોકાણકારો અને સામાન્ય ગ્રાહકો બંનેમાં ભારે ચિંતા અને ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય અને ભારતીય બજારોના અધિકૃત અહેવાલોમાંથી આ વધારાના મુખ્ય પરિબળો અને અન્ય વિગતો પ્રાપ્ત થઈ છે:

૧. ઐતિહાસિક ઉછાળો અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર:

 * નવો રેકોર્ડ: વૈશ્વિક બજારોમાં (કોમેક્ષ પર) સોનું પ્રતિ ઔંસ ૪૨૦૦ ડોલરનો આંકડો વટાવી ચૂક્યું છે. આ વૃદ્ધિએ સોનાને ૨૦૨૫માં તમામ મુખ્ય એસેટ ક્લાસ (જેમ કે યુએસ સ્ટોક્સ) કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરનાર રોકાણ સાબિત કર્યું છે.

 * સૌથી મજબૂત પ્રદર્શન: વિવિધ વૈશ્વિક નાણાકીય પ્લેટફોર્મ્સ અને અખબારો મુજબ, સોનાની આ રેલી ૧૯૭૯ પછીનું સૌથી મજબૂત વાર્ષિક પ્રદર્શન છે.

 * ઘરેલું બજાર પર અસર: આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવના પગલે, ભારતીય બજારોમાં પણ ૧૦ ગ્રામ ૨૪ કેરેટ સોનાની કિંમત ₹૧,૩૦,૦૦૦ (લગભગ) ની નજીક પહોંચી ગઈ છે.

૨. સોનાના ભાવ વધવાના મુખ્ય કારણો: 

વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા, રાજકોષીય નીતિઓ અને માંગમાં વધારો આ 'ગોલ્ડન રેલી' માટે જવાબદાર છે:

 * વૈશ્વિક/ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતા:

   * યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા જાહેર કરાયેલી ટેરિફ નીતિઓ (Tariff Policies) અને ચીન સાથેનો વ્યાપાર યુદ્ધનો તણાવ.

   * અન્ય ભૂ-રાજકીય સંઘર્ષો અને તણાવ.

   * આર્થિક મંદી અને ફુગાવાની ચિંતાઓ વચ્ચે રોકાણકારો 'સેફ હેવન' એસેટ તરીકે સોના તરફ વળ્યા છે.

 * મધ્યસ્થ બેંકોની ખરીદી

   * ભારત, ચીન, રશિયા સહિત વિશ્વભરની મધ્યસ્થ બેંકો સતત પોતાના ગોલ્ડ રિઝર્વમાં વધારો કરી રહી છે. તેઓ વૈશ્વિક ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને ચલણ સ્થિરતા માટે સોનું ખરીદી રહી છે.

   * જેપી મોર્ગનના રિસર્ચ મુજબ, ૨૦૨૫માં સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા ૯૦૦ ટન જેટલી સોનાની ખરીદી થવાની ધારણા છે.

 * વ્યાજદર ઘટાડવાની અપેક્ષા:

   * યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરમાં વધુ ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે. વ્યાજદર ઘટવાથી બોન્ડ યીલ્ડ ઘટે છે, જેના કારણે સોનું (જે વ્યાજ ચૂકવતું નથી) રોકાણ માટે વધુ આકર્ષક બને છે.

 * ભારતીય રૂપિયાનું અવમૂલ્યન 

   * ભારત તેની ૮૬% જેટલી સોનાની જરૂરિયાત આયાત કરે છે. ડોલર સામે રૂપિયો નબળો પડવાથી સોનાની આયાત કિંમત વધી જાય છે, જેનાથી સ્થાનિક બજારમાં સોનાના ભાવ વધુ ઊંચકાય છે.

૩. નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય અને ભવિષ્યની આગાહી:

વૈશ્વિક બજારના નિષ્ણાતો સોનાની તેજી માટે હજી પણ આશાવાદી છે:

 * આગાહી: બેન્ક ઓફ અમેરિકા જેવી મોટી નાણાકીય સંસ્થાઓએ સોના માટે ૨૦૨૬ સુધીના ટાર્ગેટને વધારીને પ્રતિ ઔંસ ૫૦૦૦ ડોલર સુધી પહોંચાડ્યો છે. ગોલ્ડમેન સૅક્સ પણ ૨૦૨૫ના અંત સુધીમાં સોનું ૪૯૦૦ ડોલર સુધી જવાની આગાહી કરી રહ્યું છે.

 * સાવચેતી: જોકે, કેટલાક નિષ્ણાતો (Complete Circle Consultants કમ્પ્લીટ સર્કલ કન્સલ્ટન્ટ્સના ગુરમીત ચઢ્ઢા) દ્વારા રોકાણકારોને કોમોડિટીઝમાં અતિશય રોકાણ કરવા સામે સાવચેતી રાખવાની ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે, કારણ કે ટૂંકા ગાળામાં ભાવમાં સુધારો થવાની સંભાવના રહેલી છે.

આમ, સોનાની આ 'ગોલ્ડન રેલી'એ રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં સોનાના મહત્વને ફરી એકવાર સ્થાપિત કર્યું છે.