જોધપુર, રાજસ્થાન : જોધપુરના શાહી ઇતિહાસમાં એવી કેટલીક વાર્તાઓ છે, જે સમયની ધૂળ છતાં આજે પણ એક વણઉકેલાયેલા કોયડા જેવી છે. આવી જ એક વાર્તા છે રાવ રાજા હુકુમ સિંહની, જેઓ 'ટુટુ બન્ના' તરીકે જાણીતા હતા. એક એવા રાજવી જેણે બહાદુરીભર્યું જીવન જીવ્યું, પરંતુ ૪૪ વર્ષ પહેલાં એટલે કે ૧૭ એપ્રિલ, ૧૯૮૧ના રોજ તેમની હત્યા કોણે કરી, ક્યારે કરી અને શા માટે કરી—તે આજે પણ એક રહસ્ય છે.
 
એક વર્ષની ઉંમરે માતા-પિતા ગુમાવ્યા
રાવ રાજા હુકુમ સિંહનો જન્મ ૧૯૫૧માં જોધપુરના મહારાજા હનવંત સિંહ અને તેમની બીજી પત્ની ઝુબેદાને ત્યાં થયો હતો. કમનસીબે, ૧૯૫૨માં જ્યારે હુકુમ સિંહ માત્ર એક વર્ષના હતા, ત્યારે તેમના માતા-પિતાનું વિમાન દુર્ઘટનામાં અવસાન થયું હતું. તેમનો ઉછેર તેમની સાવકી માતા રાજમાતા કૃષ્ણા દેવી અને સાવકા ભાઈ મહારાજા ગજ સિંહ II દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.

બળવાખોર સ્વભાવ અને રાજકીય નિર્ણય
હુકુમ સિંહ ખૂબ જ બુદ્ધિશાળી, આકર્ષક, પરંતુ સ્વભાવે અસ્થિર હતા. તેમના સ્વભાવના કારણે તેમને પ્રશંસા અને ડર બંને મળતા હતા. તેમણે પરિવારના રાજકીય વલણની વિરુદ્ધ જઈને યુવા કોંગ્રેસમાં જોડાઈને મહેલમાં ખળભળાટ મચાવ્યો હતો. આ સિવાય, તેઓ વારંવાર તેમની મિલકત, ઘરેણાં અને વારસામાંથી હિસ્સો માંગીને રાજવી પરિવારમાં મતભેદ ઊભા કરતા હતા.

હત્યાની રાત: ત્રણ અલગ-અલગ વાર્તાઓ
જ્યારે ૧૭ એપ્રિલ, ૧૯૮૧ના રોજ તેમની હત્યા કરવામાં આવી, ત્યારે આ ઘટના અંગે ત્રણ વિરોધાભાસી વાર્તાઓ બહાર આવી:
૧. સત્તાવાર સંસ્કરણ (ઝઘડો): સત્તાવાર વાર્તા મુજબ, હુકુમ સિંહે વધુ પડતો દારૂ પીધો હતો અને ચાર-પાંચ નશામાં ધૂત માણસો સાથે ઝઘડો થયો હતો, જે તલવાર ખેંચાતા હત્યામાં પરિણમ્યો હતો. જોકે, તેમની પત્ની રાજેશ્વરી દેવીએ આ નિવેદન ફગાવતા કહ્યું હતું કે તેમના પતિએ મૃત્યુના એક વર્ષ પહેલા દારૂ પીવાનું છોડી દીધું હતું.

૨. ઘર પર હુમલો: બીજી વાર્તા મુજબ, હુકુમ સિંહ તેમના રાય કા બાગ હવેલીના બગીચામાં સૂતા હતા, ત્યારે તેમના પર હુમલો કરવામાં આવ્યો. ઝપાઝપીના નિશાન, તૂટેલો ખાટલો અને તૂટેલી ઘડિયાળ મળી હતી, જે સત્તાવાર વાર્તાને ખોટી ઠેરવે છે.

૩. ફિલ્મ નિર્માતાનો દાવો: ફિલ્મ નિર્માતા ઇસ્માઇલ મર્ચન્ટે તેમની આત્મકથામાં દાવો કર્યો હતો કે હુકુમ સિંહ ઉમેદ ભવન પેલેસમાં રાત્રિભોજન દરમિયાન તલવાર લઈને પહોંચ્યા હતા, જ્યાં તેમની હત્યા કરવામાં આવી.

હત્યા પછી ગુમાન સિંહ નામના વ્યક્તિની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ પુરાવાના અભાવે કેસ આગળ વધ્યો નહોતો અને ગુમાન સિંહ એક વર્ષમાં જ ગાયબ થઈ ગયો હતો. પોલીસ દ્વારા કેસ બંધ કરી દેવામાં આવ્યો, પરંતુ આજ સુધી રાવ રાજા હુકુમ સિંહની હત્યાનું રહસ્ય રાજસ્થાનના રાજવી ગલિયારાઓમાં વણઉકેલાયેલું પડ્યું છે.