છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
ભારત અને પડોશી દેશોમાં દરરોજ પાંચ ભૂકંપઃ નવ મહિનામાં ૧૪૬૭...
૩૮૨ ભૂકંપ ભારતમાં કેન્દ્રબિદુ ધરાવતા હતા, જેમાં ઉત્તરપૂર્વીય અને ઉત્તરીય પ્રદેશો સૌથી વધુ સક્રિય હતો દક્ષિણ કરતાં ઉત્તર ભારત ભૂકંપ માટે વધુ સંવેદનશીલ . ઉત્તર ભારતમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ સૌથી વધુ સંવેદનશીલ
દેહરાદૂન તા.૧૭: ભારત અને પડોશી દેશોમાં દરરોજ સરેરાશ પાંચથી વધુ ભૂકંપ નોંધાઈ રહ્યા છે. આમ છતાં, મોટા ભૂકંપનો ભય યથાવત છે. દેશભરના ૧૬૯ ભૂકંપ કેન્દ્રો પર ભૂકંપ પ્રવૃત્તિ અંગેના નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજીના અહેવાલ મુજબ, આ વર્ષે જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર સુધીમાં કુલ ૧૪૬૭ ભૂકંપ નોંધાયા હતા, જેમાં ૩૮૨ ભૂકંપ કેન્દ્રો ભારતમાં હતા.
છેલ્લા નવ મહિનામાં દેશમાં ભૂકંપ પ્રવૃત્તિની દ્રષ્ટિએ ઉત્તરપૂર્વીય અને ઉત્તરીય પ્રદેશો સૌથી વધુ સક્રિય રહ્યા છે. ભૂકંપની ગતિવિધિની દ્રષ્ટિએ ઉત્તરપૂર્વીય ક્ષેત્ર સૌથી વધુ સક્રિય રહ્યું છે, જેમાં ઉત્તરપૂર્વીય ક્ષેત્રમાં ૧૮૦ ભૂકંપ આવ્યા છે, જ્યારે ઉત્તરીય ક્ષેત્રમાં ૯૨ ભૂકંપના કારણે વ્યાપક ગભરાટ ફેલાયો છે. આસામ, અરુણાચલ પ્રદેશ અને મણિપુર જેવા ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યો ખાસ કરીને સંવેદનશીલ છે. બાકીના ૧૧૦ ભૂકંપ દેશના અન્ય ભાગોમાં નોંધાયા છે. વધુમાં, જ્યારે પણ આખા વર્ષ દરમિયાન ધરતી ધ્રુજતી હતી, ત્યારે તેનું કેન્દ્ર નેપાળ, પાકિસ્તાન, અફઘાનિસ્તાન, તિબેટ અને ભૂટાન હતા. ભૂસ્તરશાષીઓ માને છે કે આ વારંવાર આવતા આંચકા સામાન્ય ભૂસ્તરશાષીય પ્રવૃત્તિનો ભાગ છે. તેમ છતાં, વૈજ્ઞાનિકો મોટા ભૂકંપની આશંકા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
આ વર્ષે ભૂકંપ જાન્યુઆરીઃ ૩૪૦, ફેબ્રુઆરીઃ ૧૧૯, માર્ચઃ ૧૭૪, એપ્રિલઃ ૧૭૨, મેઃ ૧૫૭, જૂનઃ ૧૧૧, જુલાઈઃ ૧૩૫, ઓગસ્ટઃ ૧૧૨, સપ્ટેમ્બરઃ ૧૪૭, કુલઃ ૧૪૬૭
હિમાલય પ્રદેશમાં પૃથ્વીની નીચે ખડકો ફરતા
વાડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હિમાલયન જીઓલોજીના ડિરેક્ટર ડો. વિનીત ગેહલોતના મતે, એશિયામાં ભૂકંપ મુખ્યત્વે હિમાલય પ્રદેશમાં થાય છે. આ પ્રદેશમાં, પૃથ્વીની સપાટી નીચે ખડકો અથડાય છે અને સરકે છે. આ અથડામણ હિમાલયન ફ્રન્ટલ થ્રસ્ટ (HFT), મુખ્ય બાઉન્ડ્રી થ્રસ્ટ (MBT) અને મુખ્ય સેન્ટ્રલ થ્રસ્ટ (MCT) જેવા વિસ્તારોમાં થાય છે. વધુમાં, કેટલાક ભૂકંપ ત્યારે થાય છે જ્યારે એક મોટો ખડક સ્તર, ભારતીય પ્લેટ, નાની મ્યાનમાર (બર્મા) પ્લેટ નીચે સરકે છે. આ હિલચાલ ઇન્ડો-બર્મીઝ વેજ નામના પ્રદેશમાં થાય છે, જેના કારણે ત્યાં ભૂકંપ આવે છે.
દક્ષિણ કરતાં ઉત્તર ભારત ભૂકંપ માટે વધુ સંવેદનશીલ છે. ઉત્તર ભારતમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ સૌથી વધુ સંવેદનશીલ છે. પૂર્વોત્તરના તમામ રાજ્યોને સંવેદનશીલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે. ઉત્તર પﾍમિમાં દિલ્હી-એનસીઆરમાં ભૂકંપનું જોખમ છે. રાજસ્થાનના બિકાનેર, બાડમેર, ઝુંઝુનુ અને ચુરુ સંવેદનશીલ છે. મધ્યપ્રદેશના અલીરાજપુર, સિગરૌલી, બેતુલ અને ખંડવામાં સાવચેતીની જરૂર છે. મહારાષ્ટ્રમાં અમરાવતી, સાંગલી, પાલઘર, સોલાપુર, ચંદ્રપુર, સતારા અને લાતુર જોખમમાં છે. દક્ષિણ ભારતમાં, સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં આંધ્ર પ્રદેશમાં સત્ય સાઈ અને પ્રકાશમ, વિકરાબાદ, પેદ્દાપલ્લી, કુમારમ ભીમ, તેલંગાણામાં આસિફાબાદ અને કર્ણાટકમાં કાલાબુર્ગી, વિજયપુરા, રાયચુર અને કોડાગુનો સમાવેશ થાય છે. પﾍમિ બંગાળમાં દાર્જિલિગ, કૂચ બિહાર અને અલીપુરદ્વારને સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે.
નવ મહિનામાં કુલ ભૂકંપમાં, ૩.૦ થી ૩.૯ ની તીવ્રતાના ભૂકંપનો હિસ્સો સૌથી વધુ હતો, જેનો સરેરાશ હિસ્સો ૩૫ થી ૪૫ ટકા હતો. ત્યારબાદ ૪.૦ થી ૪.૯ ની તીવ્રતાના ભૂકંપ આવ્યા, જેનો સરેરાશ હિસ્સો ૨૯ થી ૪૩ ટકા હતો
(9:57 AM IST)
