મોહાલી, પંજાબ, 20 : પંજાબની અનોખી પરંપરા: દિવાળી સ્પેશિયલ : જ્યાં આખો દેશ સોમવાર, ૨૦ ઓક્ટોબરના રોજ દિવાળીની ઉજવણી કરી રહ્યો છે, ત્યારે પંજાબના મોહાલી જિલ્લામાં આવેલું ચિલ્લા ગામ એક એવી અનોખી પરંપરા નિભાવી રહ્યું છે, જેના કારણે અહીં દિવાળી હંમેશાં બીજા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે પણ ચિલ્લા ગામમાં દિવાળીનો મુખ્ય ઉત્સવ મંગળવાર, ૨૧ ઓક્ટોબરના રોજ યોજાશે.

આ રિવાજ લગભગ ૨૦૦ વર્ષોથી ચાલ્યો આવે છે, જેની પાછળ એક રસપ્રદ કહાણી છે.

ભેંસોની શોધમાં વીતી ગઈ હતી પૂજનની રાત!
ચિલ્લા ગામના ૮૧ વર્ષીય પૂર્વ સરપંચ અજૈબ સિંહએ આ અનોખી પરંપરા પાછળની વાર્તા જણાવી. તેઓ કહે છે કે તેમના વડીલોના જણાવ્યા મુજબ, લગભગ ૨૦૦ વર્ષ પહેલાં દિવાળીના દિવસે ગામની ભેંસો ખોવાઈ ગઈ હતી.

• ગામના તમામ લોકો ભેંસોને શોધવા માટે નીકળી પડ્યા.

• જ્યારે પશુઓ મળ્યા, ત્યાં સુધીમાં દિવાળીની રાત વીતી ગઈ હતી અને ઘરોમાં લક્ષ્મી પૂજન થઈ શક્યું નહોતું.

• બસ, તે દિવસથી જ ગામમાં દિવાળી બીજા દિવસે મનાવવાનો રિવાજ શરૂ થઈ ગયો, જે આજ સુધી અકબંધ છે.

૨૦મી ઓક્ટોબરની રાત્રે ગ્રામજનો માત્ર નાની દીપમાળા કરશે અને સગાસંબંધીઓને મળશે, જ્યારે મુખ્ય ઉત્સવ ૨૧મીએ ઉજવાશે, જેમાં ગામમાં મેળો પણ ભરાશે.

એજ્યુકેશન હબ બન્યા છતાં પરંપરા અકબંધ
આજનું ચિલ્લા ગામ આધુનિક અને શિક્ષિત ગામોમાં ગણાય છે. પ્રોફેસર જગતાર સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, આ ગામ મોહાલીના સેક્ટર ૮૦-૮૧ વિસ્તારમાં આવે છે અને અહીંયા બે મોટા રાષ્ટ્રીય સ્તરના વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાન છે:

1. ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ એજ્યુકેશન એન્ડ રિસર્ચ (IISER)

2. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ નેનો સાયન્સ ટેકનોલોજી

3. ઇન્ડિયન સ્કૂલ ઓફ બિઝનેસ (ISB) પણ ગામની નજીક જ છે.

ગામના ઘણા લોકો શિક્ષિત છે, નોકરી-ધંધા કરે છે અને ઘણા તો વિદેશમાં પણ વસેલા છે, છતાં આ ૨૦૦ વર્ષ જૂની પરંપરામાં કોઈ બદલાવ આવ્યો નથી. ગગનદીપ નામના ગ્રામજને જણાવ્યું કે જે લોકો ગામથી દૂર વસી ગયા છે, તે પણ આ દિવસે વિશેષ રૂપે ગામમાં પાછા આવીને ઉત્સવમાં જોડાય છે.

કોઈને ખબર નથી કે આ રિવાજ ક્યારે શરૂ થયો, પણ આખો ગામ તેને શ્રદ્ધા અને એકતાથી નિભાવી રહ્યો છે, જે ભારતીય સંસ્કૃતિની અનોખી ઝલક દર્શાવે છે.

પંજાબનું લુધિયાણા નજીક આવેલું અયાલી ગામ પણ તેની આધુનિકતા માટે પ્રખ્યાત છે, જ્યાં મેક્ડી અને બરિસ્ટા જેવી ઇન્ટરનેશનલ બ્રાન્ડ્સના આઉટલેટ્સ ખુલી ગયા છે, જે તેને 'સાઉથ સિટી' માર્કેટ તરીકે ઓળખાવે છે.