નવી દિલ્હી : ન્યૂઝીલેન્ડ સરકારે ભારતીય મૂળના ૧૮ વર્ષીય યુવાન નવજોત સિંહને ભારત દેશનિકાલ (Deportation) કરવાનો નિર્ણય લીધો છે, જેના કારણે એક હૃદયદ્રાવક પરિસ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે. નવજોતનો જન્મ અને ઉછેર ન્યૂઝીલેન્ડમાં થયો હોવા છતાં અને તેણે ક્યારેય દેશ છોડ્યો ન હોવા છતાં, કાયદાકીય દરજ્જાના અભાવે તેને દેશનિકાલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
કાયદાકીય પેચ અને નવજોતની સ્થિતિ
આ પરિસ્થિતિ ૨૦૦૬ પછી અમલમાં આવેલા એક કાયદામાંથી ઉદ્ભવી છે, જેણે જન્મસિદ્ધ નાગરિકતા (Birthright Citizenship) ના કાયદાને સમાપ્ત કર્યો. આ કાયદા મુજબ, ૨૦૦૬ પછી ન્યૂઝીલેન્ડમાં જન્મેલા એવા બાળકો કે જેમના માતા-પિતા પાસે કાયદેસરનો ઇમિગ્રેશન દરજ્જો ન હોય, તેઓ ન્યૂઝીલેન્ડમાં કાયદેસર ગણાતા નથી.
 * નવજોતનો જન્મ: નવજોત સિંહનો જન્મ ૨૦૦૭ માં ઑકલેન્ડમાં થયો હતો. તેના ભારતીય મૂળના માતા-પિતા વિઝાની અવધિ પૂરી થયા બાદ પણ ત્યાં રોકાયા હતા.
 * માતા-પિતાની સ્થિતિ: નવજોત માત્ર પાંચ દિવસનો હતો ત્યારે તેના પિતાને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા હતા, અને તેની માતાએ ૨૦૧૨ માં (જ્યારે નવજોત પાંચ વર્ષનો હતો) પોતાનો કાયદેસરનો દરજ્જો ગુમાવી દીધો હતો.
 * અધિકારોનો અભાવ: નવજોત માત્ર આઠ વર્ષનો હતો ત્યારે તેને જાણ થઈ કે તેને ન્યૂઝીલેન્ડમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય સંભાળ અને મૂળભૂત અધિકારો ક્યારેય નહીં મળે.
'મને હિન્દી નથી આવડતું': નવજોતની મોટી ચિંતા
પોતાના જન્મસ્થળ ન્યૂઝીલેન્ડને છોડીને એક અજાણ્યા દેશ (ભારત) માં જવાથી નવજોત ભયભીત છે. તેણે પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે તેને ડર છે કે તે ભારતમાં ટકી રહેવા માટે સંઘર્ષ કરશે કારણ કે તે હિન્દી બોલી શકતો નથી. તેણે ઉમેર્યું કે તેણે સાંભળ્યું છે કે ભારતમાં ઉચ્ચ લાયકાત ધરાવતા લોકો પણ નોકરી શોધી શકતા નથી, અને તે ક્યારેય શાળાએ પણ ગયો નથી.
એસોસિએટ ઇમિગ્રેશન મિનિસ્ટર ક્રિસ પેન્ક દ્વારા તાજેતરમાં નવજોત સિંહની મંત્રીય હસ્તક્ષેપ (Ministerial Intervention) દ્વારા રહેઠાણની વિનંતીને નકારી કાઢવામાં આવી હતી.
ઇમિગ્રેશન વકીલનો વિરોધ
નવજોતનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહેલા ઇમિગ્રેશન વકીલ એલાસ્ટર મેકક્લાઈમોન્ટે સરકારના આ નિર્ણયને "અમાનવીય" ગણાવ્યો છે અને સરકારને વધુ ન્યાયી અભિગમ અપનાવવા વિનંતી કરી છે. તેમણે RNZ ને કહ્યું કે, "અહીં ઉછરેલા બાળકોને વિદેશી દેશમાં દેશનિકાલ કરવાનો કોઈ અર્થ નથી." મેકક્લાઈમોન્ટે માંગ કરી કે સરકારે ઓસ્ટ્રેલિયા અને યુનાઇટેડ કિંગડમ જેવા દેશોના કાયદાઓ સાથે પોતાના કાયદાઓને સંરેખિત કરવા જોઈએ, જે ૧૦ વર્ષ સુધી ત્યાં રહેતા બાળકોને નાગરિકતા આપે છે.
સુપ્રીમ શીખ સોસાયટીના પ્રમુખ દલજીત સિંહ સહિતના સમુદાયના નેતાઓએ નવજોતના સમર્થનમાં અવાજ ઉઠાવ્યો છે. દલજીત સિંહે કહ્યું, "તેનો જન્મ અહીં થયો છે અને તે અમારા સમુદાયનો એક ભાગ છે."
ઇમિગ્રેશન મંત્રી એરિકા સ્ટેનફોર્ડના પ્રવક્તાએ RNZ ને જણાવ્યું કે ૨૦૦૬ પછી કાયદેસર દરજ્જો વિનાના માતા-પિતાને ત્યાં જન્મેલા લોકો અંગે કોઈ નીતિગત કાર્ય ચાલી રહ્યું નથી, પરંતુ વ્યક્તિગત કેસોને ઇમિગ્રેશન પ્રોટેક્શન ટ્રિબ્યુનલ અથવા મંત્રીય હસ્તક્ષેપ દ્વારા ધ્યાનમાં લઈ શકાય છે.