બિહાર :  વિધાનસભા ચૂંટણી 2025ના પ્રથમ તબક્કા (6 નવેમ્બર, 2025)માં ઉમેદવારોની રાજકીય પકડ તો ચર્ચામાં છે જ, પરંતુ તે જેટલી તીવ્રતાથી તેમની શૈક્ષણિક લાયકાત પણ વાતાવરણ બનાવી રહી છે. ચૂંટણી પંચને આપેલા સોગંદનામા (એફિડેવિટ)ના આંકડા અનુસાર, કુલ ઉમેદવારોમાંથી લગભગ 62% સ્નાતક અથવા તેનાથી ઉપરની ડિગ્રી ધરાવે છે, જે બિહારના રાજકારણમાં શિક્ષણના વધતા મહત્વને પ્રતિબિંબિત કરે છે. એનડીએ (એનડીએ: બીજેપી, જેડીયુ, એલજેપી) અને મહાગઠબંધન (આરજેડી, કોંગ્રેસ, લેફ્ટ) બંનેએ આ વખતે ઉચ્ચ શિક્ષિત અને વ્યાવસાયિક અનુભવવાળા ચહેરાઓ પર ભાર મૂક્યો છે. આમાં એન્જિનિયરિંગ, એમબીબીએસ, એમબીએ, પીએચડી અને ડી-લિટ જેવી ડિગ્રીઓ વાળા ઉમેદવારોનો સમાવેશ થાય છે, જે વહીવટી કુશળતા અને નીતિ નિર્માણની સમજને ઉજાગર કરે છે. પ્રથમ તબક્કામાં 110 સીટો પર મતદાન થશે, જેમાં પટના, વલ્લભભાઈ પટેલ, નાલંદા જેવા જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે.ડી-લિટ ડિગ્રીધારકો: સાહિત્ય અને વહીવટના વિદ્વાનોઆ વખતે પ્રથમ તબક્કામાં ત્રણ ઉમેદવારો ડી-લિટ (ડોક્ટર ઓફ લિટરેચર) ડિગ્રી ધરાવે છે, જે ઉચ્ચતમ સાહિત્યિક અને સંશોધનાત્મક સ્તરને દર્શાવે છે:સમ્રાટ ચૌધરી (તારાપુર, બીજેપી): નાયબ મુખ્યમંત્રી, જેમની ડી-લિટ ડિગ્રી યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયામાંથી મેળવેલી કહેવામાં આવે છે. જોકે, તેમની મેટ્રિક પાસ ન થવાના વિવાદને કારણે આ ડિગ્રી પર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. તેઓ બિહારના વહીવટી વ્યવસ્થાના મજબૂત સ્તંભ તરીકે ઓળખાય છે.
મુરારી મોહન ઝા (કેવટી, બીજેપી): સાહિત્ય અને રાજકારણના ક્રોસઓવરમાં નિપુણ, તેમની ડી-લિટ ડિગ્રી સામાજિક મુદ્દાઓ પર આધારિત છે.
રામાનુજ કુમાર (સોનપુર, આરજેડી): મહાગઠબંધનના આ ઉમેદવાર સામાજિક ન્યાય અને શિક્ષણ પર કેન્દ્રિત સંશોધન માટે જાણીતા છે.

પીએચડી ડિગ્રીધારકો: સંશોધન અને નીતિના કારોબારીઓપીએચડી ડિગ્રી વાળા 12 ઉમેદવારો પ્રથમ તબક્કામાં સામેલ છે, જેમાં વિવિધ ક્ષેત્રો જેમ કે વિજ્ઞાન, સામાજિક વિજ્ઞાન અને વહીવટના વિદ્વાનોનો સમાવેશ થાય છે. આ નેતાઓ માત્ર રાજકીય કુશળતા જ નથી, પરંતુ સરકારી નીતિઓ અને વહીવટી સુધારાઓની ઊંડી સમજ પણ ધરાવે છે:ડૉ. સંજીવ ચૌરસિયા (બીજેપી): વહીવટ અને આર્થશાસ્ત્ર પર પીએચડી, એનડીએના મજબૂત સ્તંભ.
ડૉ. રામાનંદ યાદવ (આરજેડી): સામાજિક વિજ્ઞાનમાં પીએચડી, જાતિ-આધારિત રાજકારણ પર ફોકસ.
ડૉ. ઈન્દરદીપ ચંદ્રવંશી (કોંગ્રેસ): આદિવાસી અધિકારો અને પર્યાવરણ પર સંશોધન.
શતાનંદ (સાહેબપુર કમલ, આરજેડી): કૃષિ અને ગ્રામીણ વિકાસ પર પીએચડી.
ચંદન કુમાર (ખગડિયા, કોંગ્રેસ): શિક્ષણ અને મહિલા સશક્તિકરણ પર કાર્ય.
અન્ય મુખ્ય નામો: આ યાદીમાં ડૉ. પ્રકાશ ચૌધરી (જેડીયુ, બેકા જુઆરી), ડૉ. અનુપમા કુમારી (આરજેડી, પૂર્વી ચંપારણ) અને ડૉ. વિજય કુમાર (બીજેપી, વેશાલી) જેવા ઉમેદવારોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉમેદવારોમાંથી કેટલાક UGC-NET ક્વોલિફાઈડ પણ છે, જેમ કે ડિવ્યા ગૌતમ (સીપીઆઈ-એમએલ, પીએચડી કેન્ડિડેટ).

અન્ય ઉચ્ચ શિક્ષણવાળા ઉમેદવારો: વ્યાવસાયિક વિવિધતાઆ ઉપરાંત, એમબીએ, એન્જિનિયરિંગ અને એમબીબીએસ વાળા ઉમેદવારોની સંખ્યા પણ નોંધપાત્ર છે:એમબીએ: આર્થિક વિકાસ અને વ્યવસાય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા 8 જેટલા ઉમેદવારો, જેમ કે રાજીવ રણજન (જેડીયુ, પટના સાહેબ).
એન્જિનિયરિંગ: નીતિશ કુમાર જેવા મુખ્યમંત્રી (બીહાર કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગથી ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ) અને અન્ય 15+ ઉમેદવારો, જેમાં બીટેક/એમટેક વાળા સામેલ છે.
એમબીબીએસ: આરોગ્ય ક્ષેત્રના 5 ઉમેદવારો, જેમ કે ડૉ. આશા સિંહ (આરજેડી, નાલંદા).

આ ઉચ્ચ શિક્ષિત ઉમેદવારો બિહારના મુદ્દાઓ જેમ કે બેરોજગારી, શિક્ષણ અને વિકાસ પર વધુ વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપનાવવાની અપેક્ષા વધારે છે.રાજકારણ પર શિક્ષણની અસર: વૈચારિક પરિવર્તનઆ આંકડા બિહારના રાજકારણમાં પરિવર્તનનું સંકેત આપે છે, જ્યાં પહેલા જાતિ અને વર્ગ આધારિત રાજકારણ હતું, ત્યારે હવે શિક્ષણ અને વ્યાવસાયિક કુશળતા મુખ્ય ભાગ બની રહ્યા છે. ચૂંટણી પંચના મુજબ, પ્રથમ તબક્કામાં કુલ 1,200+ ઉમેદવારોમાંથી આ 62%નો હિસ્સો શિક્ષણને પ્રાધાન્ય આપે છે. આ ટ્રેન્ડ એનડીએ અને મહાગઠબંધન બંને માટે લાભદાયી બની શકે, કારણ કે મતદાન કરનારાઓમાં યુવા અને શિક્ષિત વર્ગનો વધતો ઉપયોગ છે. બીજા તબક્કા (11 નવેમ્બર) અને મતગણતરી (14 નવેમ્બર) પછી આ ટ્રેન્ડની અસર સ્પષ્ટ થશે.ભવિષ્યની અપેક્ષાઓઆ ઉચ્ચ શિક્ષિત ઉમેદવારોની હાજરીથી બિહારનું રાજકારણ વધુ વૈજ્ઞાનિક અને વિકાસલક્ષી બનશે. પ્રશાંત કિશોરની જન સુરાજ પાર્ટી જેવા નવા પ્લેયર્સ પણ 90% નવા અને શિક્ષિત ઉમેદવારો પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. આ ચૂંટણી બિહારના ભવિષ્યને આકાર આપશે, જ્યાં શિક્ષણ રાજકારણનું નવું હથિયાર બની રહ્યું છે.(મૂળ સમાચારની તસવીરોમાં ઉમેદવારોના સોગંદનામા, શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રો અને ચૂંટણી પ્રચારના દૃશ્યો જોવા મળે છે, જે આ વિષયની ગંભીરતા અને વિવિધતા દર્શાવે છે.)