આજે, ગુરુવાર, તારીખ ૨૩ ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ ના રોજ, ભાઈ-બહેનના અતૂટ સ્નેહ અને પ્રેમના પ્રતિક સમાન ભાઈ બીજનો પવિત્ર તહેવાર દેશભરમાં ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. દિવાળીના બે દિવસ પછી આવતા આ પર્વને 'યમ દ્વિતીયા' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

પંચાંગ અને જ્યોતિષીય ગણતરી મુજબ, ભાઈને તિલક કરવા માટેનું સૌથી શુભ મુહૂર્ત બપોરે ૧ વાગીને ૧૩ મિનિટથી શરૂ થઈને બપોરે ૩ વાગીને ૨૮ મિનિટ સુધી રહેશે. બહેનોને તેમના ભાઈનું તિલક કરવા માટે કુલ ૨ કલાક અને ૧૫ મિનિટનો શ્રેષ્ઠ સમય મળશે.

આ દિવસની પૌરાણિક કથા યમરાજ અને તેમની બહેન યમુના સાથે જોડાયેલી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે યમરાજ પોતાની બહેન યમુનાને મળવા તેમના ઘરે ગયા હતા. યમુનાજીએ તેમના ભાઈનું તિલક કરી, આરતી ઉતારી અને સ્વાદિષ્ટ ભોજન કરાવ્યું. પ્રસન્ન થઈને યમરાજે વરદાન આપ્યું કે જે બહેન આ દિવસે પોતાના ભાઈને તિલક કરશે અને ભોજન કરાવશે, તેના ભાઈને ક્યારેય અકાળ મૃત્યુનો ભય રહેશે નહીં.

અન્ય એક કથા અનુસાર, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ નરકાસુરનો વધ કરીને દ્વારકા પાછા ફર્યા ત્યારે તેમની બહેન સુભદ્રાએ તેમને તિલક લગાવીને તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું.

આજે બહેનો પોતાના ભાઈના કપાળ પર કંકુ અને અક્ષતનું તિલક લગાવે છે, તેમની આરતી ઉતારે છે, મીઠાઈ ખવડાવે છે અને તેમના દીર્ઘાયુ તેમજ સુખ-સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે. ભાઈ પણ બહેનને ભેટ આપીને તેની રક્ષાનું વચન આપે છે.