નવી દિલ્હી, તા. ૨૩ : સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે બુધવારે *'ઓપરેશન સિંદૂર'*ને ભારતીય સેનાના ઇતિહાસમાં અસાધારણ સંયુક્તતા અને એકીકરણનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ ગણાવ્યું હતું. નવી દિલ્હીમાં એક પુસ્તક વિમોચન સમારોહમાં બોલતા, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આધુનિક યુદ્ધના બદલાતા સ્વરૂપ સામે હવે પરંપરાગત સંરક્ષણ અભિગમો પૂરતા નથી, કારણ કે યુદ્ધો હવે સંકર અને અસમપ્રમાણ પ્રકૃતિના બની ગયા છે.

સંરક્ષણ મંત્રીએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ લેવાયેલા બોલ્ડ સુધારાઓની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું કે ભવિષ્ય માટે તૈયાર સશસ્ત્ર દળો બનાવવા માટે સરકારે જે પગલાં લીધા છે, તેમાં ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) નું પદ બનાવવું એ એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થયંે છે.

'ઓપરેશન સિંદૂર'ની સફળતા:
રાજનાથ સિંહે કહ્યું, “'ઓપરેશન સિંદૂર' દરમિયાન સમગ્ર વિશ્વએ ત્રણેય સેવાઓ (આર્મી, નેવી, એરફોર્સ) વચ્ચેના આ સંકલન અને તાલમેલના પરિણામો જોયા. પાકિસ્તાન હજુ સુધી આપણા સશસ્ત્ર દળો દ્વારા આપવામાં આવેલા કારમી ફટકામાંથી બહાર આવ્યું નથી.” તેમનું આ નિવેદન સ્પષ્ટ કરે છે કે 'ઓપરેશન સિંદૂર' ભારતની સૈન્ય ક્ષમતા અને વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતાની પુષ્ટિ કરતું એક મોટું સૈન્ય અભિયાન હતું.

નાગરિક-સૈન્ય મિશ્રણ (Civil-Military Fusion) સમયની જરૂરિયાત:
સંરક્ષણ મંત્રીએ લેફ્ટનન્ટ જનરલ રાજ શુક્લા (નિવૃત્ત) દ્વારા લખાયેલ "સિવિલ-મિલિટરી ફ્યુઝન એઝ અ મેટ્રિક ઓફ નેશનલ પાવર એન્ડ કોમ્પ્રીહેન્સિવ સિક્યુરિટી" પુસ્તકનું વિમોચન કર્યું. તેમણે ભાર મૂક્યો કે નાગરિક-સૈન્ય મિશ્રણ (ફ્યુઝન) ને માત્ર એકીકરણ તરીકે નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય શક્તિના વ્યૂહાત્મક સાધન તરીકે જોવું જોઈએ.

તેમણે કહ્યું કે, “આ મિશ્રણ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે આપણે આપણા નાગરિક ઉદ્યોગ, ખાનગી ક્ષેત્ર, શિક્ષણ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રને એક સામાન્ય રાષ્ટ્રીય ઉદ્દેશ્ય તરફ જોડીએ. આનાથી આપણી આર્થિક ઉત્પાદકતા વધે છે અને વ્યૂહાત્મક લાભ પણ મજબૂત થાય છે.”

ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં ભારતની મોટી છલાંગ:
સંરક્ષણ મંત્રીએ આત્મનિર્ભર ભારતની સૈન્ય શક્તિમાં થયેલા વધારાના આંકડા રજૂ કર્યા. તેમણે માહિતી આપી કે છેલ્લા દાયકામાં ભારતનું સંરક્ષણ ઉત્પાદન લગભગ ₹46,000 કરોડથી વધીને ₹1.51 લાખ કરોડ થયું છે, જેમાંથી નોંધપાત્ર યોગદાન ખાનગી ક્ષેત્રનું છે.

રાજનાથ સિંહે ગર્વ સાથે કહ્યું કે, "ભારત, જે એક સમયે વિશ્વના સૌથી મોટા સંરક્ષણ આયાતકારોમાંનું એક હતું, આજે ઝડપથી સંરક્ષણ ઉત્પાદન કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે."

આ પ્રસંગે ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ અનિલ ચૌહાણ, આર્મી ચીફ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદી, યુનાઇટેડ સર્વિસ ઇન્સ્ટિટ્યૂશન ઓફ ઇન્ડિયાના ડિરેક્ટર જનરલ અને અન્ય વરિષ્ઠ લશ્કરી અને નાગરિક અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા.