બેંગલુરુ, તા. ૨૩ : ભારત સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં એક ઐતિહાસિક અને મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું ભરી રહ્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ૧૬ સપ્ટેમ્બરના રોજ બેંગલુરુમાં ARMની નવી સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન ઓફિસનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ ઓફિસ ખાસ કરીને નેક્સ્ટ-જનરેશન 2-નેનોમીટર (2nm) ચિપ ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

આ જાહેરાત ભારતના સેમિકન્ડક્ટર મિશનમાં એક મોટી સિદ્ધિ દર્શાવે છે. અત્યાર સુધી ભારત 7nm અને 5nm ડિઝાઇનમાં સફળતા મેળવી ચૂક્યું હતું, અને હવે 3nm થી સીધું 2nm તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. 2nm ચિપ્સનો અર્થ છે ટ્રાન્ઝિસ્ટરનું અત્યંત સૂક્ષ્મ કદ, જે ઉપકરણોને વધુ કાર્યક્ષમતા, ઓછી પાવર વપરાશ અને ઝડપી પ્રક્રિયા ક્ષમતા પ્રદાન કરશે.

2nm ચિપ્સનું મહત્ત્વ:
આ અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), મોબાઇલ કમ્પ્યુટિંગ અને ઉચ્ચ-પ્રદર્શન સિસ્ટમ્સ (HPC) માં આગામી પેઢીના ઉપકરણોને શક્તિ આપશે. સેમિકન્ડક્ટર્સ સ્માર્ટફોનથી લઈને સેટેલાઇટ સુધીના દરેક આધુનિક ઉપકરણનું 'મગજ' છે અને તે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને અવકાશ સંશોધન માટે પણ વ્યૂહાત્મક મહત્ત્વ ધરાવે છે.

મેગા રોકાણ: ₹1.6 લાખ કરોડનું ભંડોળ
ભારત સરકાર સેમિકોન ઇન્ડિયા પ્રોગ્રામ હેઠળ ₹76,000 કરોડના ખર્ચે સેમિકન્ડક્ટર અને ડિસ્પ્લે મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવી રહી છે. સેમિકન્ડક્ટર મિશન હેઠળ અત્યાર સુધીમાં છ રાજ્યોમાં કુલ દસ પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેમાં કુલ ₹1.6 લાખ કરોડનું જંગી રોકાણ શામેલ છે.

ડિઝાઇનથી ઉત્પાદન સુધીનો પાવર:
ભારતમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન છેલ્લા અગિયાર વર્ષોમાં છ ગણું વધ્યું છે, જેના કારણે ચિપ્સની માંગમાં મોટો વધારો થયો છે.

• ડિઝાઇન લીડ: ડિઝાઇન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (DLI) યોજના હેઠળ, ૨૩ ચિપ ડિઝાઇન પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. ૨૭૮ સંસ્થાઓ અને યુનિવર્સિટીઓ સેમિકન્ડક્ટર સંશોધનમાં સામેલ છે, જે એક મોટો પ્રતિભા પૂલ બનાવી રહી છે.

• ગ્લોબલ પાર્ટનર: કોવિડ-૧૯ દરમિયાન ચિપની અછતનો સામનો કર્યા પછી, ભારતે માત્ર ચિપ ડિઝાઇન અને પેકેજિંગ જ નહીં, પણ ઉત્પાદન (મેન્યુફેક્ચરિંગ) પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

• વિશ્વસનીય સપ્લાયર: હાલમાં વૈશ્વિક ઉદ્યોગ તાઇવાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા થોડા પ્રદેશો સુધી મર્યાદિત છે. ભારત આ સપ્લાય ચેઇનને વૈવિધ્યીકરણ કરવામાં વિશ્વસનીય અને વિશ્વસનીય ભાગીદાર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.

વડા પ્રધાન મોદીએ આપ્યું પ્રોત્સાહન:
નવી દિલ્હીના યશોભૂમિ ખાતે આયોજિત સેમિકોન ઇન્ડિયા ૨૦૨૫ ના બીજા દિવસે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પ્રદર્શન સ્ટોલ્સની મુલાકાત લીધી હતી. તેમની મુલાકાત દરમિયાન, તેમણે ભારતની બૌદ્ધિક સંપદા (IP) નિર્માણના મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો અને સેમિકન્ડક્ટર મહત્વાકાંક્ષાઓને આગળ વધારવામાં સ્ટાર્ટઅપ્સની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી.

૨૦૩૦ સુધીમાં ભારતનું સ્થાનિક બજાર US$100 થી 110 બિલિયન સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે. 2nm ચિપ ટેકનોલોજીનું ભાવિ ઉત્પાદન ભારતને તકનીકી સ્વ-નિર્ભરતા તરફના 'આત્મનિર્ભર ભારત'ના વિઝનને મજબૂત કરશે અને દેશને વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગમાં અગ્રણી તરીકે સ્થાપિત કરશે.