કેલિફોર્નિયા : વિશ્વના સૌથી ચર્ચાસ્પદ ટેક-દિગ્ગજ એલોન મસ્કે નજીકના ભવિષ્ય માટે એક ક્રાંતિકારી, પણ વિવાદાસ્પદ વિઝન રજૂ કર્યું છે, જે માનવતાના અસ્તિત્વને ધરમૂળથી બદલી નાખશે. મસ્કનું માનવું છે કે બહુ ઝડપથી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને તેમના હ્યુમનોઇડ રોબોટ્સ તમામ નોકરીઓનું સ્થાન લઈ લેશે, જેનાથી શ્રમ ખર્ચ શૂન્ય થઈ જશે અને પૃથ્વી પર "વિપુલતાનો યુગ" શરૂ થશે. તેમના આ વિઝન મુજબ, મનુષ્યોને કામ કરવાની જરૂર નહીં રહે અને તેમને જીવન જીવવા માટે ઉદાર 'યુનિવર્સલ હાઈ ઇન્કમ' (UHI) મળશે, જેથી દરેક વ્યક્તિ તેમના સપના પૂરા કરવા માટે મુક્ત બનશે.
ટેસ્લાના 'ઓપ્ટિમસ' રોબોટ પર આખી ક્રાંતિનો આધાર
મસ્કની આ અત્યંત બોલ્ડ આગાહી ટેસ્લાના મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ 'ઓપ્ટિમસ' પર આધારિત છે. આ હ્યુમનોઇડ રોબોટ્સ હાલમાં ટેસ્લાની ફ્રેમોન્ટ ફેક્ટરીઓમાં શર્ટ ફોલ્ડ કરવા અને બેટરી ખેંચવા જેવા શરૂઆતી કાર્યો કરી રહ્યા છે. મસ્કનો અંદાજ છે કે ૨૦૩૦ સુધીમાં આ 'કામ વિનાની' પરિસ્થિતિ વાસ્તવિકતા બનવાની શરૂઆત થઈ જશે.
'વિપુલતાના યુગ'નું વચન અને UHI નું ભંડોળ
મસ્કના સિદ્ધાંત મુજબ, રોબોટ્સ લગભગ શૂન્ય સીમાંત ખર્ચે (Zero Marginal Cost) સતત કામ કરીને ઉત્પાદન, બાંધકામ, આરોગ્યસંભાળ અને સેવાઓમાં કિંમતોમાં જંગી ઘટાડો કરશે.
 * UHI ફંડિંગ: આ 'યુનિવર્સલ હાઈ ઇન્કમ' ને ફંડ કરવા માટે, સિદ્ધાંતના સમર્થકો એક ક્રાંતિકારી વિચાર રજૂ કરે છે: ૨૦% 'રોબોટ ટેક્સ' (ઓટોમેશન દ્વારા મૂલ્ય નિર્માણ પર વસૂલાત) લાદવો. આ પ્રસ્તાવિત ટેક્સ વૈશ્વિક સ્તરે પ્રતિ વ્યક્તિ $૨૦,૦૦૦ (અંદાજે ₹૧૬.૬ લાખ) ના ઉચ્ચ-સ્તરના UHI ને ટેકો આપી શકે છે.
યુટોપિયન વિઝનમાં છુપાયેલી છે 'એક્ઝિસ્ટન્શિયલ ક્રાઇસિસ'
જોકે, નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે મસ્કનું આ સ્વર્ગ જેવું દૃશ્ય હાંસલ કરવું એ આર્થિક અને સામાજિક વિનાશના જોખમોથી ભરેલો માર્ગ છે.
 * સંપત્તિની ભયાનક અસમાનતા: જો રોબોટ્સ અને AI ની માલિકી માત્ર મુઠ્ઠીભર ટેક કંપનીઓમાં કેન્દ્રિત રહે, તો આ "વિપુલતા" અસમાનતાને દૂર કરવાને બદલે તેને વધુ તીવ્ર બનાવી દેશે. વિશ્લેષકો "લેબર-પોસ્ટ ઓલિગાર્કી" (શ્રમ વિનાની સરમુખત્યારશાહી) ની ચેતવણી આપે છે, જ્યાં મુઠ્ઠીભર લોકો તમામ સંપત્તિ નિયંત્રિત કરશે.
 * આર્થિક પ્રણાલીનો વિનાશ: માલની કિંમત લગભગ શૂન્ય થઈ જતાં, ક્રેડિટ, શ્રમ અને ફુગાવા પર આધારિત હાલની દેવા-આધારિત વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાઓ તૂટી શકે છે.
 * માનવ હેતુની કટોકટી: કામ વિનાનું જીવન માનવ ઓળખ અને અસ્તિત્વના હેતુ વિશે ગહન પ્રશ્નો ઊભા કરશે. સમાજશાસ્ત્રીઓ ચેતવણી આપે છે કે પૂરતી મનોવૈજ્ઞાનિક તૈયારી વિના, આ વિપુલતા અસ્તિત્વલક્ષી શૂન્યતાનો રોગચાળો પેદા કરી શકે છે.
 * ટેકનિકલ અવરોધો: આજે પણ 'ઓપ્ટિમસ' રોબોટ્સ બેટરી લાઇફ, માનવ ગતિની સૂક્ષ્મતાની નકલ કરવામાં અને જટિલ કાર્યોને સ્વાયત્ત રીતે સંચાલિત કરવામાં મોટા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે.
સંદીપન શર્માના મતે, મસ્કનું આ વિઝન ભલે યુટોપિયન લાગે, પરંતુ શ્રમ-સંચાલિત મૂડીવાદમાંથી મશીન-સંચાલિત યુગમાં થતું સંક્રમણ ગંભીર સામાજિક અશાંતિ અને પ્રણાલીગત આંચકાઓ લાવી શકે છે.