શ્રીનગર/જમ્મુ: જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં નેશનલ કોન્ફરન્સ (NC) સરકારના કાર્યકાળનું એક વર્ષ પૂર્ણ થતાં જ રાજ્યની રાજનીતિમાં અનામત નીતિની સમીક્ષા સૌથી મોટો ચર્ચાનો વિષય બની ગયો છે. ૨૦૨૪ માં લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર (LG) દ્વારા પહાડી સમુદાયને ૧૦ ટકા અનામત આપ્યા બાદ રાજ્યમાં કુલ અનામત લગભગ ૬૦ ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે ભારે રાજકીય અને સામાજિક વિરોધ જોવા મળી રહ્યો છે.
આ નીતિના ફેરફારથી સામાન્ય શ્રેણીના વિદ્યાર્થીઓ રોષે ભરાયા છે. ૨૦૧૧ ની વસ્તી ગણતરી મુજબ, જમ્મુ અને કાશ્મીરની લગભગ ૬૯ ટકા વસ્તી સામાન્ય શ્રેણીની છે, પરંતુ વધેલા અનામતથી નોકરીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં તેમના માટે ઓપન મેરિટની બેઠકોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.
અનામતની વર્તમાન સ્થિતિ:
 SC: ૮%
 ST (ગુજ્જર-બકરવાલ): ૧૦%
 ST (પહાડી): ૧૦%
 OBC: ૮%
 LOC/આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદના રહેવાસીઓ: ૪%
 પછાત વિસ્તારોના રહેવાસીઓ: ૧૦%
 EWS: ૧૦%
૨૦૨૪ માં સત્તામાં આવ્યા પછી નેશનલ કોન્ફરન્સે અનામત નીતિની સમીક્ષા કરવાનું વચન આપ્યું હતું. મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લા એ આ માટે એક કેબિનેટ સબ-કમિટીની રચના કરી હતી. ગયા અઠવાડિયે, મુખ્યમંત્રીએ જાહેરાત કરી કે કેબિનેટે રિપોર્ટને મંજૂરી આપી દીધી છે અને હવે તેને અંતિમ વિચારણા માટે LG મનોજ સિન્હાને મોકલાયો છે.
આ મુદ્દે ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ માં મુખ્યમંત્રીના નિવાસસ્થાનની બહાર મોટું પ્રદર્શન થયું હતું, જેનું નેતૃત્વ NC સાંસદ આગા રુહુલ્લાહે કર્યું હતું. રુહુલ્લાહે અનામત સબ-કમિટીનો રિપોર્ટ જાહેર કરવાની માંગ કરી છે અને ૧૧ નવેમ્બરે યોજાનારી બડગામ વિધાનસભા પેટાચૂંટણીમાં પ્રચાર ન કરવાની જાહેરાત કરી છે.
CM ઓમર અબ્દુલ્લાએ જોકે સ્પષ્ટતા કરી છે કે સરકાર કોઈના દબાણ હેઠળ કામ કરશે નહીં અને પ્રક્રિયા મુજબ પગલાં લેશે. આ મુદ્દો હવે જમ્મુ અને કાશ્મીર હાઈકોર્ટમાં પણ પહોંચ્યો છે અને રાજકીય નિરીક્ષકો માને છે કે આગામી મહિનાઓમાં આ અનામતનો મુદ્દો રાજ્યના રાજકારણનો સૌથી મોટો મુદ્દો બની રહેશે.