નવી દિલ્હી : ભારતીય ચૂંટણી પંચ (EC) એક મોટી અને ઐતિહાસિક કવાયત શરૂ કરવા માટે તૈયાર છે. મતદાર યાદીઓની 'સફાઈ' કરવાના હેતુથી, EC આગામી અઠવાડિયે પ્રથમ અખિલ ભારતીય વિશેષ સઘન સુધારણા (SIR) નો પ્રથમ તબક્કો શરૂ કરે તેવી શક્યતા છે.

૧૦ થી ૧૫ રાજ્યોમાં કવાયતનો પ્રારંભ
ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓએ શનિવારે જણાવ્યું કે પ્રથમ તબક્કામાં લગભગ ૧૦ થી ૧૫ રાજ્યો નો સમાવેશ કરવામાં આવશે. આમાં તે રાજ્યોનો પણ સમાવેશ થાય છે જ્યાં ૨૦૨૬માં વિધાનસભા ચૂંટણી યોજાવાની છે.

• પ્રથમ તબક્કામાં સામેલ થનારા રાજ્યો: આસામ, તમિલનાડુ, પુડુચેરી, કેરળ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોમાં આ સફાઈ કવાયત વહેલી શરૂ થશે.

સ્થાનિક ચૂંટણીને કારણે વિલંબ
જે રાજ્યોમાં સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ ચાલી રહી છે અથવા યોજાવાની છે, ત્યાં SIR પછીના તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે. આનું કારણ એ છે કે પાયાના સ્તરનું મતદાન તંત્ર સ્થાનિક ચૂંટણીમાં વ્યસ્ત હોવાથી SIR પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે નહીં.

SIR નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે?
આ સઘન સુધારણાનો સૌથી મોટો અને મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે: વિદેશી ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર કરનારાઓને શોધીને તેમને મતદાર યાદીમાંથી બહાર કાઢવા.

• કેવી રીતે થશે ઓળખ? અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર કરનારાઓની તેમના જન્મસ્થળની તપાસ કરીને ઓળખ કરવામાં આવશે.

• મહત્વ: બાંગ્લાદેશ અને મ્યાનમાર સહિતના વિસ્તારોમાં ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી થઈ રહી છે ત્યારે ECનું આ પગલું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

ઐતિહાસિક SIR નો આધાર
EC આ નવા SIR માટે સંબંધિત રાજ્યોમાં છેલ્લી વખત થયેલા SIR ને 'કટ-ઓફ તારીખ' તરીકે ઉપયોગમાં લેશે. મોટાભાગના રાજ્યોમાં છેલ્લી SIR ૨૦૦૨ અને ૨૦૦૪ ની વચ્ચે થઈ હતી.

ચૂંટણી પંચના આ મેગા મિશનથી દેશની મતદાર યાદીઓની ચોકસાઈ અને વિશ્વસનીયતામાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની અપેક્ષા છે.