<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 28th October 2025

ફલેટ સસ્‍તા થશે ? રિયલ એસ્‍ટેટ થશે કડડડભૂસ ?

રિયલ એસ્‍ટેટ સેકટર હાલ મંદીના સમયમાંથી પસાર થઇ રહયુ છે !! છેલ્લા ૬ મહિનામાં બિલ્‍ડરોને મકાન - ફલેટ વેંચતા પરસેવો વળી ગયો

નવી દિલ્‍હી, તા.૨૮: શું રિયલ એસ્‍ટેટમાં તેજીનો અંત આવવાનો છે? શું આ ક્ષેત્ર તૂટી શકે છે? શું ફ્‌લેટના ભાવ ઘટવાના છે? આ કેટલાક પ્રશ્‍નો છે જે વર્તમાન રિયલ એસ્‍ટેટ પરિસ્‍થિતિને પ્રકાશિત કરે છે. એક નિષ્‍ણાતે ચેતવણી આપી છે. તેમનું કહેવું છે કે રિયલ એસ્‍ટેટમાં તેજીનો અંત આવી શકે છે. જોકે, આ પતન અંગે તેમનો અભિપ્રાય અલગ છે.

ઇન્‍વેસ્‍ટમેન્‍ટ બેન્‍કર સાર્થક આહુજાએ લિંક્‍ડઇન પોસ્‍ટમાં પ્રશ્‍ન ઉઠાવ્‍યો હતો કે શું ભારતનું પ્રોપર્ટી માર્કેટ, જે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી સતત વધી રહ્યું છે, તે હવે તેની ગતિ ગુમાવી શકે છે. તેમણે જણાવ્‍યું હતું કે ભારતીય રિયલ એસ્‍ટેટમાં તેજીનો અંત આવી રહ્યો છે, પરંતુ કિંમતો ઘટવાને બદલે સ્‍થિર થવાની અપેક્ષા છે.

આહુજાએ પ્રશ્‍ન ઉઠાવ્‍યોઃ જ્‍યારે મકાનો એટલા મોંઘા થઈ ગયા છે કે સામાન્‍ય માણસ તેને પરવડી શકે નહીં, તો શું ભાવ વધતા રહેશે કે ઘટશે? છેલ્લા કેટલાક વર્ષોના ડેટા ટાંકીને, તેમણે સમજાવ્‍યું કે ૨૦૨૦ થી ભારતમાં મકાનોના ભાવમાં વાર્ષિક આશરે ૧૦% નો વધારો થયો છે. દરમિયાન, સરેરાશ આવક વાર્ષિક ધોરણે ફક્‍ત ૫%નો વધારો થયો છે. આનાથી ઘર માલિકી વધુ મુશ્‍કેલ બની છે, ખાસ કરીને મુંબઈ અને ગુડગાંવ જેવા મોટા શહેરોમાં. લોકોને સામાન્‍ય ઘર ખરીદવા માટે તેમની ૨૦ થી ૩૦ વર્ષની કમાણી એકઠી કરવી પડી રહી છે.

સાર્થક આહુજાના મતે, બિલ્‍ડરો હવે નફો વધારવા માટે અતિ-લક્‍ઝરી (ખૂબ જ ખર્ચાળ) પ્રોજેક્‍ટ્‍સ પર વધુ ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરી રહ્યા છે. તેઓ એવા ખરીદદારોને લક્ષ્ય બનાવી રહ્યા છે જેમને કિંમતની ખાસ ચિંતા નથી. પરિણામે, સસ્‍તા મકાનોની ઉપલબ્‍ધતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. હૈદરાબાદમાં, છેલ્લા બે વર્ષમાં આવા મકાન વિકાસની સંખ્‍યામાં ૭૦%નો ઘટાડો થયો છે. જ્‍યારે, મુંબઈમાં ૬૦% અને NCRમાં ૫૦% નો ઘટાડો થયો છે.

તેમણે એ પણ નિર્દેશ કર્યો કે આ સમયગાળા દરમિયાન, ભારતીય રિયલ એસ્‍ટેટમાં સંસ્‍થાકીય રોકાણમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ફક્‍ત ૨૦૨૪ માં, રિયલ એસ્‍ટેટ ક્ષેત્રમાં આશરે $૯ બિલિયનનું રોકાણ આવ્‍યું, જે ૨૦૨૩ ની સરખામણીમાં ૫૦% વધુ છે. આમાંથી ૬૩% રોકાણ વિદેશી રોકાણકારો તરફથી આવ્‍યું છે.

આહુજાના મતે, આટલા મોટા રોકાણ છતાં, છેલ્લા છ મહિનામાં બિલ્‍ડરના વેચાણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. આ?ર્યજનક રીતે, મકાનોના ભાવ સ્‍થિર રહ્યા છે અને ઘટયા નથી. આહુજા સમજાવે છે કે આવું થઈ રહ્યું છે કારણ કે ભારતના ઉચ્‍ચ કક્ષાના મિલકત બજારમાં ઘણા ઘરો એવા લોકોની માલિકીના છે જેઓ તેમને તાત્‍કાલિક વેચવા માંગતા નથી. આમાં બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRI), વિદેશી સંસ્‍થાકીય રોકાણકારો (FII) અથવા ખૂબ જ શ્રીમંત ખરીદદારોનો સમાવેશ થાય છે. આ વ્‍યક્‍તિઓ પર વેચાણ માટે કોઈ દબાણ નથી.

આહુજાએ કહ્યું કે ભારતમાં સરેરાશ મકાનોના ભાવ કયારેય ઘટયા નથી. તેઓ અપેક્ષા રાખે છે કે આગામી ૨-૩ વર્ષ સુધી ભાવ સ્‍થિર રહેશે. તેથી, કોઈએ ગભરાવું જોઈએ નહીં અને ભાવ વધવાના ડરથી ઘર ખરીદવામાં ઉતાવળ કરવી જોઈએ નહીં.

આહુજા માને છે કે આ રિયલ એસ્‍ટેટ મંદી એવા ખરીદદારો માટે ફાયદાકારક હોઈ શકે છે જેઓ ખરેખર ઘર ખરીદવા માંગે છે. તેમણે કહ્યું કે ઘણા બિલ્‍ડરો તેમના વેચાણ લક્ષ્યાંકો પૂરા કરી શકયા નથી. આવી સ્‍થિતિમાં, ગ્રાહકો નવું ઘર ખરીદવા માટે બિલ્‍ડરો સાથે વાટાઘાટો કરી શકે છે, અને તેમનો હાથ ઉપર રહેશે.

(4:18 PM IST)