નવી દિલ્હી : અમેરિકામાં ગેરકાયદેસર રીતે પ્રવેશ મેળવવા માટે ભારતીય યુવાનો દ્વારા અપનાવવામાં આવતો ખતરનાક 'ડંકી રૂટ' હવે વિનાશકારી સાબિત થઈ રહ્યો છે. શનિવારે રાત્રે દિલ્હી એરપોર્ટ પર યુએસથી દેશનિકાલ કરીને લાવવામાં આવેલા 50થી વધુ હરિયાણવી યુવાનોની કરુણ કહાણી સામે આવી છે, જેમણે અમેરિકા પહોંચવાના સપના પાછળ પોતાની જમીન-બચત દાવ પર લગાવી દીધી હતી.

આઘાતજનક અનુભવ: 25 કલાક સાંકળોમાં બંધાયેલા રહ્યા!
હરિયાણાના અંબાલાના 45 વર્ષીય હરજિન્દર સિંહ, જેમને ફ્લોરિડામાં નવું જીવન શરૂ કરવાની આશા હતી, તેમણે ₹35 લાખ ચૂકવ્યા હતા. દેશનિકાલ થયા પછી, તેમના પગમાં સોજો અને સાંકળોના નિશાન સ્પષ્ટ દેખાતા હતા.

સિંહએ જણાવ્યું, "મારા પગમાં સોજો આવી ગયો છે. મને 25 કલાક સુધી સાંકળોથી બાંધવામાં આવ્યો હતો... મને અમેરિકા ગમ્યું, પણ ટ્રમ્પે અમને પાછા મોકલી દીધા."

કૈથલના નરેશ કુમારની વેદના પણ આવી જ છે. તેમણે પોતાની ખેતીની જમીન અને લોનમાંથી ભેગા કરેલા ₹57 લાખ ખર્ચ્યા હતા.

કુમારે કહ્યું, "મને ડંકી માર્ગે યુએસ પહોંચવામાં બે મહિના લાગ્યા. હું 14 મહિના જેલમાં હતો અને પછી પાછો મોકલવામાં આવ્યો. હું કોઈને પણ આવું કરવાની સલાહ નહીં આપું."

શું છે 'ડંકી રૂટ' અને તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
પંજાબી ભાષામાંથી આવેલો 'ડંકી' શબ્દનો અર્થ થાય છે 'એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ કૂદકો મારવો'. આ એક ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર માર્ગ છે જેનો ઉપયોગ ભારતીયો માન્ય દસ્તાવેજો વિના યુએસ પહોંચવા માટે કરે છે.

1. શરૂઆત: યુવાનો ભારતમાં એવા એજન્ટોનો સંપર્ક કરે છે જે "ખાસ માર્ગો" દ્વારા યુએસ મોકલવાનું વચન આપે છે. આ માટે ₹40 લાખથી ₹1 કરોડ સુધીનો ખર્ચ થાય છે.

2. પ્રથમ સ્ટોપ: મોટાભાગના સ્થળાંતર કરનારાઓ લેટિન અમેરિકન દેશો જેમ કે એક્વાડોર, બોલિવિયા અથવા બ્રાઝિલ માટે ઉડાન ભરે છે, જ્યાં વિઝા નિયમો હળવા હોય છે.

3. સૌથી ખતરનાક મુસાફરી: ત્યાંથી તેઓ ઉત્તર તરફ જમીન માર્ગે મુસાફરી કરે છે, જેમાં પનામામાં આવેલો વિશ્વાસઘાતી ડેરિયન ગેપ (ગાઢ જંગલ, સ્વેમ્પ્સ, નદીઓ) પાર કરવો પડે છે. આ યાત્રામાં ભૂખમરો, માંદગી, લૂંટ અને હુમલાનો સામનો કરવો પડે છે.

4. અંતિમ તબક્કો: મધ્ય અમેરિકાના અનેક દેશોમાંથી પસાર થયા પછી મેક્સિકો પહોંચે છે. અહીંથી, કેટલાક રણ અને નદીના પટમાંથી ગેરકાયદેસર રીતે સરહદ પાર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.

વધતી અટકાયતો અને પરિણામ:
યુએસ કસ્ટમ્સ અને બોર્ડર પ્રોટેક્શનના ડેટા મુજબ, 2024 માં યુએસ-મેક્સિકો સરહદ પર 97,000 થી વધુ ભારતીય નાગરિકોની અટકાયત કરવામાં આવી હતી.

ડંકી રૂટ અપનાવનારા યુવાનો નાણાકીય નુકસાન, શારીરિક નુકસાન અને માનસિક આઘાતનો સામનો કરે છે. દેશનિકાલ પછી, તેઓ દેવા અને નિરાશા સાથે ઘરે પાછા ફરે છે. આ માર્ગ સમૃદ્ધિનું સપનું બતાવવાને બદલે માત્ર નુકસાનની વાર્તાઓમાં પરિવર્તિત થઈ રહ્યો છે.