તારીખ: ૨૯ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫: જો તમારું કોઈપણ બેંકમાં ખાતું હોય, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્ત્વના છે! ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ બેંક ખાતાઓ, સેફ ડિપોઝિટ લોકર્સ અને સેફ કસ્ટડીની વસ્તુઓ માટે નોમિનેશન સુવિધાઓ અંગેની નવી અને કડક માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે. આ નિયમો ૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ થી અમલમાં આવશે અને તમામ બેંકો માટે ફરજિયાત રહેશે.

નવા નિયમોમાં તમારા માટે શું છે? (પારદર્શિતા અને ઝડપ): RBIનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બેંકિંગ વ્યવહારોમાં પારદર્શિતા લાવવાનો અને ખાતાધારકના મૃત્યુ પછી વારસદારોને ઝડપથી ભંડોળ મળી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

નોમિનેશન ફરજિયાત: તમામ બેંકોએ (સહકારી અને ગ્રામીણ બેંકો સહિત) હવે ગ્રાહકોને નોમિનેશનની સુવિધા ફરજિયાતપણે પૂરી પાડવી પડશે.

રસીદ અને પુરાવો: બેંકને નોમિનેશન ફોર્મ મળ્યાના ત્રણ કાર્યકારી દિવસોમાં તેની રસીદ આપવી પડશે. આ ઉપરાંત, પાસબુક અથવા ટર્મ ડિપોઝિટની રસીદ પર "નોમિનેશન રજિસ્ટર્ડ" નું નિશાન લગાવવું પણ ફરજિયાત રહેશે.

ખાતામાં નોંધણી: પારદર્શિતા માટે ખાતાના રેકોર્ડમાં નોમિનીનું નામ નોંધવું હવે ફરજિયાત છે.

નોમિનેશનનો ઇનકાર: જો કોઈ ગ્રાહક નોમિનેશનનો ઇનકાર કરે, તો તેઓ લેખિત ઘોષણા આપી શકે છે, પરંતુ બેંક આ કારણોસર ખાતું ખોલવામાં વિલંબ કરી શકશે નહીં.

ફેરફારની સુવિધા: ગ્રાહકોને નોમિનેશનની નોંધણી, રદ કરવા અથવા તેમાં સુધારો કરવાનો વિકલ્પ મળશે, અને બેંકે દરેક ફેરફારનો લેખિત પુરાવો આપવો પડશે.

મૃત્યુ દાવાઓનો ઝડપી નિકાલ: નવા નિયમો અગાઉની જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત છે, જેમાં મૃત ગ્રાહકોના દાવાઓને ૧૫ દિવસની અંદર પતાવટ કરવાની જરૂર છે.

મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા: RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ ખાતામાં એક કરતાં વધુ નોમિની હોય અને તેમાંથી કોઈ એકનું પૈસા મળે તે પહેલાં મૃત્યુ થાય, તો તે વ્યક્તિનું નોમિનેશન આપમેળે રદ થયેલું માનવામાં આવશે.

હવે માન્ય નોમિનેશન અથવા સર્વાઈવરશિપ કલમ હોય તો, બેંક ખાતાધારકના મૃત્યુ પર ભંડોળ સીધા નોમિની અથવા વારસદારને રિલીઝ કરી શકે છે, જેનાથી ભંડોળ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં પડતી મુશ્કેલીઓનો અંત આવશે.