<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 30th October 2025

મહિલાઓમાં ભુલવાની બિમારી પુરૂષોથી ત્રણ ગણી વધુઃ વિધવા-અલગ રહેનારમાં સમસ્‍યા વધુ

નવતર સંશોધન

લખનૌ,તા.૩૦: સ્‍ત્રીઓમાં સ્‍મૃતિ ભ્રંશનો વ્‍યાપ પુરુષો કરતાં ત્રણ ગણો વધારે છે. વિધવાઓ અને પરિવારથી અલગ રહેતી સ્‍ત્રીઓમાં આ સ્‍થિતિ વધુ જોવા મળે છે. વૃદ્ધોમાં કુપોષણ અને કૌટુંબિક ઉપેક્ષા આ સ્‍થિતિના મુખ્‍ય કારણો હોવાનું જાણવા મળ્‍યું છે.

KGMU અને PGI ખાતે મનોચિકિત્‍સા વિભાગ દ્વારા ૩૫૦ વૃદ્ધ લોકો પર કરવામાં આવેલા અભ્‍યાસમાં આ વાત બહાર આવી છે. આ અભ્‍યાસ મુજબ, લગભગ ૧૩% વૃદ્ધ પુરુષોને સ્‍મૃતિ ભ્રંશ છે, જ્‍યારે ૩૯% થી વધુ સ્‍ત્રીઓને સ્‍મૃતિ ભ્રંશ છે. આ સંશોધન પ્રતિષ્ઠિત ઇન્‍ડિયન જર્નલ ઓફ સાઇકિયાટ્રીમાં પ્રકાશિત થયું છે.

KGMUના ભૂતપૂર્વ મનોચિકિત્‍સક ડો. આદર્શ ત્રિપાઠીએ જણાવ્‍યું હતું કે આ સંશોધન MD વિદ્યાર્થી ડો. પ્રત્‍યાક્ષા પંડિત દ્વારા કરવામાં આવ્‍યું હતું. ડો. પ્રત્‍યાક્ષામાં લખનૌના ત્રણ સામુદાયિક આરોગ્‍ય કેન્‍દ્રો નજીકના ગામડાઓના ૬૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના ૩૫૦ વૃદ્ધોનો સમાવેશ થાય છે. આમાં ૧૫૮ પુરુષો અને ૧૯૨ સ્‍ત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે. KGMUના ડોટરોની એક ટીમ ઘરે ઘરે જઈને દરેક વૃદ્ધ વ્‍યક્‍તિની તપાસ કરી, તેમના માનસિક સ્‍વાસ્‍થ્‍યનું મૂલ્‍યાંકન કર્યું. આમાંથી ૨૫% વૃદ્ધોને સ્‍મૃતિભ્રંશ હતો. આમાં, બધા પુરુષો અને સ્‍ત્રીઓને સમાન પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્‍યા હતા. માનસિક સ્‍થિતિ પરીક્ષણમાં, ષીઓને પુરુષો કરતાં વધુ ભૂલી જવાની સમસ્‍યા જોવા મળી.

એકલતા જીવન દર્દીઓ બનાવી રહ્યું છે. ડો. આદર્શ ત્રિપાઠીએ જણાવ્‍યું હતું કે સંશોધનમાં એવું જોવા મળ્‍યું છે કે એકલા રહેતા વૃદ્ધ પુરુષો અને ષીઓને તેમના પરિવારો સાથે રહેતા વૃદ્ધો કરતાં વધુ ભૂલી જવાની સમસ્‍યા હોય છે. સંભાળ રાખતા પરિવારોની બેદરકારી પણ સામે આવી છે. ડો. આદર્શ ત્રિપાઠી ઉપરાંત, ડો. પ્રત્‍યાક્ષા પંડિત, KGMU ના કોમ્‍યુનિટી મેડિસિન વિભાગના ડો. રીમા કુમારી, ડો. સુગંધી શર્મા અને PGIના ડો. પ્રભાકર મિશ્રા આ સંશોધનમાં સામેલ હતા

ડો. આદર્શ ત્રિપાઠીએ સમજાવ્‍યું કે આ સમસ્‍યા ઘણીવાર અવગણવામાં આવે છે, કારણ કે તેઓ તેને વૃદ્ધત્‍વનું પરિણામ માને છે.

તેમણે સમજાવ્‍યું કે જો ભૂલાઈ જવાની જાણ થતાં જ તેની સારવાર કરવામાં આવે તો આ રોગને વધતો અટકાવી શકાય છે.

મહિલાઓને ભૂલાઈ જવાની સાથે વિચારવામાં અને તર્ક કરવામાં પણ મુશ્‍કેલીનો અનુભવ થતો હતો. એકલા રહેતા, તેઓ ઘણીવાર તેમના આહારની અવગણના કરતા હતા, જેના કારણે કુપોષણના લક્ષણો જોવા મળતા હતા.

KGMU અને PGI એ સંશોધન હાથ ધર્યું જેમાં એક ચતુર્થાંશ વૃદ્ધોમાં ભૂલાઈ જવાની સમસ્‍યા જોવા મળી, જેમાં આ સમસ્‍યા તેમના પરિવારથી દૂર રહેતી સ્‍ત્રીઓમાં વધુ પ્રચલિત છે.

(12:00 PM IST)