નૈનીતાલ (ઉત્તરાખંડ): સરોવરોના શહેર તરીકે જાણીતું નૈનીતાલ હાલમાં એક અસામાન્ય અને ગંભીર ખતરાનો સામનો કરી રહ્યું છે: ઉંદરોની વધતી જતી વસ્તી. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ઉંદરોના કરડવાથી 42 જેટલા લોકો બીમાર પડ્યા છે, જેને કારણે તેમને તબીબી સારવાર લેવી પડી છે.

નૈનીતાલ જિલ્લા હોસ્પિટલના વરિષ્ઠ ચિકિત્સક ડૉ. એમ.એસ. દુગ્ગલે આ પરિસ્થિતિને ગંભીર ગણાવતા કહ્યું: "પહેલાં, ઉંદર કરડવાના દર્દીઓ ભાગ્યે જ આવતા હતા, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી, અમે દર અઠવાડિયે ઓછામાં ઓછા એક દર્દીને જોઈ રહ્યા છીએ."

ઘરોથી હોસ્પિટલો સુધી ઉંદરોનો ફેલાવો: શહેરમાં ઉંદરોનો ભય માત્ર રહેણાંક વિસ્તારો સુધી સીમિત નથી. ઘરો, બજારો, ઉદ્યાનો અને હવે હોસ્પિટલોમાં પણ ઉંદરો દેખાવા લાગ્યા છે.

કદમાં વધારો: કેટલાક સ્થાનિકો દાવો કરે છે કે તેઓએ જોયેલા ઉંદરો સામાન્ય કરતા ઘણા મોટા છે, જેનું વજન 4-5 કિલો સુધી હોઈ શકે છે.

નિષ્ણાતનો અભિપ્રાય: ડૉ. હિમાંશુ પંગતીએ સમજાવ્યું કે નૈનીતાલનું વાતાવરણ ઉંદરો માટે વધુ અનુકૂળ બન્યું છે, જેના કારણે તેમની વસ્તી સતત વધી રહી છે. મોટા ઉંદરો કદાચ બે અલગ-અલગ પ્રજાતિના ઉંદરોના સંકરણને કારણે પણ હોઈ શકે છે.

ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓની ગંભીર ચેતવણી: ભૂસ્તરશાસ્ત્રી ડૉ. બી.ડી. પટણીએ ઉંદરોની વધતી વસ્તીને કારણે ભવિષ્યમાં શહેરમાં મોટો ખતરો ઊભો થવાની ચેતવણી આપી છે:
ઉંદરો પર્વતની જમીનમાં ઊંડે સુધી ખોદકામ કરે છે.
આ ખાડાઓમાંથી વરસાદનું પાણી અંદર પ્રવેશે છે, જેનાથી માટીની પકડ નબળી પડે છે અને પર્વતો પોલા બની જાય છે.
જો જમીનમાં વધુ ખાડાઓ ખોદવામાં આવે તો વરસાદની ઋતુ દરમિયાન ભૂસ્ખલન (Landslide)નું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે.

સમસ્યાનું મૂળ: કચરાનો અયોગ્ય નિકાલ: પર્યાવરણ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હજારો પ્રવાસીઓ શહેરમાં આવતા હોવાથી ટનબંધ કચરો પેદા થાય છે. હોટલો અને ઘરોમાંથી કચરો એકઠો થાય છે અને તેનો યોગ્ય રીતે નિકાલ થતો ન હોવાથી, તે ઉંદરોને આકર્ષે છે અને તેમની વસ્તી વધારવાનું સરળ બનાવે છે.

ઉકેલ: નિષ્ણાતોએ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનને કચરાના નિકાલ માટે નક્કર પગલાં લેવા અને શહેરની સ્વચ્છતા પર તાત્કાલિક ધ્યાન આપવા વિનંતી કરી છે. નૈનીતાલની આ પરિસ્થિતિ અન્ય તમામ પહાડી શહેરો માટે પણ એક ચેતવણી સમાન છે.