વોશિંગ્ટન, તા. ૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ : મેડિકલ જગત માટે એક મોટી અને રાહતભરી ખબર સામે આવી છે. અમેરિકાની ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ તાજેતરમાં Rybelsus (semaglutide) દવાને ટાઇપ ૨ ડાયાબિટીસ અને ઉચ્ચ કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર જોખમ ધરાવતા પુખ્ત વયના લોકોમાં હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોક ની રોકથામ માટે મંજૂરી આપી છે.
આ દવા માત્ર બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત નથી કરતી, પરંતુ હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓ પણ ઘટાડે છે. Rybelsus હવે પ્રથમ મૌખિક (Oral) GLP-1 રિસેપ્ટર એગોનિસ્ટ દવા બની ગઈ છે, જેને હૃદય સુરક્ષા માટે મંજૂરી મળી છે. અગાઉ ૨૦૧૯ માં આ દવાને ફક્ત બ્લડ સુગર મેનેજમેન્ટ માટે જ મંજૂરી મળી હતી, પરંતુ SOUL ટ્રાયલના નવા સકારાત્મક પરિણામો બાદ હવે તેને કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર પ્રોટેક્શન માટે પણ મંજૂરી મળી છે.
SOUL ટ્રાયલના મહત્વપૂર્ણ તારણો
'ન્યૂ ઈંગ્લેન્ડ જર્નલ ઓફ મેડિસિન' માં પ્રકાશિત SOUL ટ્રાયલ માં લગભગ ૯,૬૫૦ પુખ્ત દર્દીઓનું લગભગ ચાર વર્ષ સુધી નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.
 * પરિણામો દર્શાવે છે કે Rybelsus દવાએ મુખ્ય કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર ઘટનાઓ (MACE) નું જોખમ ૧૪% સુધી ઓછું કર્યું છે, ખાસ કરીને નોન-ફેટલ હાર્ટ એટેકના કિસ્સાઓમાં.
 * સૌથી વિશેષ વાત એ હતી કે, આ લાભ તે દર્દીઓમાં પણ જોવા મળ્યો છે, જેમણે અગાઉ ક્યારેય હાર્ટ એટેક કે સ્ટ્રોકનો અનુભવ નહોતો કર્યો.
 * અધ્યયનના સહ-અધ્યક્ષ ડો. જોન બી. બ્યુઝે કહ્યું કે, "ટાઇપ ૨ ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં, ભલે તેમને અગાઉ ક્યારેય હાર્ટ એટેક ન આવ્યો હોય, છતાં હૃદય રોગનું જોખમ હંમેશા રહે છે. Rybelsus આ જોખમને ઘટાડવામાં નવી આશા છે."
સલામતી અને આડઅસરો
Rybelsus ની સુરક્ષા પ્રોફાઇલ અગાઉના અભ્યાસો જેવી જ રહી છે. પ્લેસિબોની સરખામણીમાં ગંભીર આડઅસરો (મોટે ભાગે કાર્ડિયાક અથવા ચેપ સંબંધિત) ઓછી જોવા મળી છે.
 * જોકે, નોઝિયા (ઉબકા) અને ઉલટી જેવા પાચન સંબંધિત લક્ષણો થોડા વધુ જોવા મળ્યા હતા (૫% વિરુદ્ધ ૪.૪%).
 * લગભગ ૧૫.૫% દર્દીઓએ આડઅસરોને કારણે દવા બંધ કરી હતી (પ્લેસિબો ગ્રુપમાં ૧૧.૬% હતી).
 * જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે દવાના હૃદય સુરક્ષાના લાભો આ હળવા જોખમો કરતાં અનેકગણા વધારે છે.
મૌખિક દવા ઇન્જેક્ટેબલ સામે
અત્યાર સુધી Ozempic, Wegovy અને Trulicity જેવી ઇન્જેક્ટેબલ GLP-1 દવાઓએ જ હૃદયની સુરક્ષામાં અસર દર્શાવી હતી. Rybelsus પણ semaglutide પર આધારિત છે, પરંતુ તે ટેબ્લેટ સ્વરૂપે ઉપલબ્ધ થનારી પ્રથમ દવા છે, જેનાથી દર્દીઓને હવે ઇન્જેક્શનની જરૂર રહેશે નહીં. ઇન્જેક્ટેબલ દવાઓની તુલનામાં તેનો હૃદય સુરક્ષાનો લાભ (૧૪% વિરુદ્ધ ૨૬%) ઓછો દેખાયો છે, પણ નિષ્ણાતો આ તફાવતને તબીબી રીતે ખૂબ મોટો માનતા નથી.
મહત્વપૂર્ણ મેટાબોલિક કેરની દિશામાં પરિવર્તન
આ દવા બનાવતી કંપની નોવો નોર્ડિસ્ક (Novo Nordisk) હવે Rybelsus ને વજન ઘટાડવા (Obesity Management) માટે પણ FDAની મંજૂરી અપાવવાની તૈયારીમાં છે. જો આ મંજૂરી મળે, તો તે એકમાત્ર એવી મૌખિક GLP-1 દવા હશે જે હૃદય, ડાયાબિટીસ અને વજન – એમ ત્રણેયની સુરક્ષા પ્રદાન કરશે, જે મેટાબોલિક કેરની સારવારની દિશામાં એક મોટું પરિવર્તન લાવશે.